به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، رهبر شهید انقلاب درباره انواع بازی برای قمار، شرط‌بندی و بخت آزمایی احکام جداگانه‌ای دارد و برای همه جوانب این موضوع احکامی صادر کرده‌اند که تقدیم علاقه‌مندان می‌گردد.
قمار از نظر شرعی چه تعریفی دارد؟
قمار به بازی‌ای گفته می‌شود که در آن دو طرف یا بیشتر بر سر برد و باخت مالی با یکدیگر رقابت می‌کنند؛ به این معنا که مال یا چیزی دارای ارزش مادی از فرد بازنده به برنده منتقل می‌شود.
بر اساس این تعریف، تحقق قمار به دو عنصر اصلی بستگی دارد: نخست، انجام بازی و دوم، وجود برد و باخت مالی میان شرکت‌کنندگان. بنابراین، صرف انجام یک بازی برای صدق عنوان قمار کافی نیست، بلکه باید چگونگی بازی و وجود شرط مالی نیز بررسی شود.
همچنین، قمار تنها به بازی با وسایلی که به‌طور معمول برای قمار استفاده می‌شوند محدود نیست. اگر بازی با وسایلی مانند گردو یا ابزارهای دیگر همراه با برد و باخت مالی میان بازیکنان باشد، وسیله بازی به‌تنهایی مانع صدق عنوان قمار نخواهد بود.
آیا پرداخت سهم مساوی برای جایزه مسابقه قمار محسوب می‌شود؟
حکم مسابقه‌ای که شرکت‌کنندگان مبلغی را به‌طور مساوی برای تأمین جایزه پرداخت می‌کنند، به جزئیات سازوکار آن بستگی دارد. برای تشخیص حکم شرعی باید مشخص شود که آیا شرکت‌کنندگان در برابر یکدیگر بر سر مال شرط می‌بندند و مبلغ پرداختی بازندگان به برنده منتقل می‌شود یا اینکه جایزه از منبعی مستقل تأمین می‌شود.
ازاین‌رو، صرف برابر بودن سهم پرداختی افراد برای تعیین حکم کافی نیست و نمی‌توان بدون بررسی شرایط مسابقه، حکم یکسانی برای همه موارد صادر کرد.
حکم بازی‌های رایانه‌ای همراه با برد و باخت چیست؟
در بازی‌های رایانه‌ای، باید میان بازی رقابتی همراه با برد و باخت مالی و بازی انفرادی بدون طرف مقابل تفاوت گذاشت.
اگر دو نفر یا بیشتر، چه در کنار یکدیگر و چه از راه اینترنت، بازی کنند و در نتیجه بازی مال یا منفعت مالی میان آنها جابه‌جا شود، مطابق حکم نقل‌شده، این نوع بازی قمار و حرام است.
در مقابل، اگر فرد به‌تنهایی با یک نرم‌افزار بازی کند و طرف مقابل و برد و باخت مالی در میان نباشد، حکم متفاوت خواهد بود. در متن احکام نقل‌شده، بازی انفرادی بدون برد و باخت مالی، در صورتی که با آلات قمار نباشد، اشکال ندارد؛ اما بازی با آلات قمار حتی بدون برد و باخت نیز حرام دانسته شده است.
بنابراین، برای تشخیص حکم بازی‌های رایانه‌ای، باید هم وجود یا نبود طرف مقابل و شرط مالی و هم ماهیت وسیله یا بازی بررسی شود.
حکم دستگاه‌های مبتنی بر شانس و بخت‌آزمایی چیست؟
یکی از شیوه‌های رایج کسب جایزه، استفاده از دستگاه‌هایی است که فرد با پرداخت پول یا خرید ژتون و بلیت، شانس خود را برای دریافت جایزه امتحان می‌کند. در این روش، نتیجه بر اساس شانس یا عددی که دستگاه تعیین می‌کند مشخص می‌شود؛ اگر نتیجه مطابق شرایط تعیین‌شده باشد، فرد جایزه می‌گیرد و در غیر این صورت، مبلغ پرداختی را از دست می‌دهد.
در توضیح فقهی نقل‌شده، این روش با وجود شباهت به قمار، از نظر اصطلاحی با قمار متعارف میان دو بازیکن تفاوت دارد؛ زیرا در اینجا لزوماً بازی میان دو طرف انجام نمی‌شود. بااین‌حال، در حکم نقل‌شده، چنین فعالیتی بنابر احتیاط واجب حرام دانسته شده و بر اساس همان نظر، برنده مالک مبلغ دریافتی نمی‌شود.