راز گشوده شدن اسرار قرآن در چیست؟ / ۵ ادب مهم برای تلاوت قرآن

چرا برخی افراد هنگام تلاوت قرآن، از معارف و اسرار آیات الهی بهره‌مند می‌شوند، اما برخی دیگر با وجود قرائت مداوم، چنین تجربه‌ای ندارند؟ مرحوم آیت‌الله سیدعلی قاضی در پاسخ به این پرسش، به نکته‌ای ظریف اشاره می‌کنند: راز انس عمیق با قرآن، تنها در خواندن آیات نیست؛ بلکه در رعایت ادب حضور، احترام به کلام الهی و توجه کامل قلبی هنگام تلاوت نهفته است.

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، قرائت قرآن کریم تنها خواندن آیات و تلفظ کلمات الهی نیست، بلکه آدابی دارد که رعایت آن‌ها می‌تواند زمینه‌ساز انس عمیق‌تر با کلام خداوند و بهره‌مندی از معارف آن باشد. آیت‌الله سیدعلی قاضی طباطبایی (ره) در حکایتی شنیدنی، به اهمیت آداب ظاهری و باطنی تلاوت قرآن اشاره کرده‌اند و حضور قلب، احترام به مصحف و توجه به عظمت کلام الهی را از عوامل مهم بهره‌مندی از انوار قرآن دانسته‌اند. اما این آداب چیست و چرا رعایت آن‌ها در هنگام تلاوت قرآن اهمیت دارد؟ در ادامه، این روایت اخلاقی را می‌خوانید.

بنابر روایت عترتنا، مرحوم آیت‌الله سیدعلی قاضی طباطبایی (ره) در حکایتی اخلاقی، به این پرسش پاسخ داده‌اند. ایشان در گفت‌وگویی با آیت‌الله شیخ محمدتقی آملی، به نکته‌ای مهم درباره آداب تلاوت قرآن و ضرورت حضور قلب هنگام قرائت کلام‌الله اشاره می‌کنند.

پاسخ آیت‌الله قاضی به پرسشی درباره اسرار قرآن

آیت‌الله شیخ محمدتقی آملی نقل می‌کند:

«من در بحث فقه آیت‌الله قاضی شرکت می‌کردم. روزی که هوا بسیار سرد بود، از ایشان پرسیدم: ما می‌خوانیم و می‌شنویم که عده‌ای هنگام قرائت قرآن، آفاقی به رویشان گشوده می‌شود و غیب و اسرار برای آنان تجلی می‌کند؛ اما ما قرآن می‌خوانیم و چنین اثری نمی‌بینیم!

مرحوم قاضی مدتی به چهره من نگاه کردند و سپس فرمودند:

بله! آن‌ها قرآن کریم را با شرایط ویژه‌ای تلاوت می‌کنند؛ رو به قبله می‌ایستند، سرشان پوشیده است، کلام‌الله را با هر دو دست بلند می‌کنند و با تمام وجود به آنچه می‌خوانند توجه دارند. آن‌ها می‌فهمند در محضر چه کسی ایستاده‌اند!

اما تو قرآن می‌خوانی، در حالی که تا چانه‌ات زیر کرسی رفته‌ای، قرآن را روی زمین می‌گذاری و به آن نگاه می‌کنی!»

 ۵ ادب مهم در تلاوت قرآن از نگاه آیت‌الله قاضی

از این حکایت می‌توان به چند نکته مهم درباره احترام به قرآن کریم و آمادگی برای بهره‌مندی از معارف آن توجه کرد:

۱. رو به قبله بودن هنگام تلاوت

استقبال قبله، از آداب مورد توجه در این حکایت است و می‌تواند نشانه‌ای از آمادگی و توجه انسان برای حضور در محضر کلام الهی باشد.

۲. پوشاندن سر و رعایت ادب ظاهری

توجه به پوشش و آراستگی هنگام تلاوت، بیانگر احترام قلبی و ظاهری به قرآن کریم است.

۳. در دست گرفتن قرآن با احترام

بلند کردن مصحف و پرهیز از برخورد بی‌اعتنا با آن، جلوه‌ای از تعظیم کلام خداوند است.

۴. توجه کامل به آیات قرآن

تلاوت قرآن نباید صرفاً به حرکت زبان و خواندن الفاظ محدود شود. توجه به معنای آیات و تلاش برای فهم پیام الهی، از مهم‌ترین زمینه‌های بهره‌مندی از قرآن است.

۵. درک حضور در محضر خداوند

مهم‌ترین نکته این حکایت، توجه به این حقیقت است که قرآن کلام خداوند است و تلاوت آن، فرصتی برای ارتباط و انس با پروردگار به شمار می‌رود.

راز بهره‌مندی از انوار قرآن چیست؟

قرآن کریم سفره گسترده الهی است و هرکس به اندازه ظرفیت، معرفت و توجه خود می‌تواند از معارف آن بهره‌مند شود. در نگاه عرفانی آیت‌الله قاضی، تفاوت مهم میان یک قرائت معمولی و تلاوت همراه با معرفت، در کیفیت حضور انسان هنگام خواندن قرآن است.

ممکن است کسی آیات بسیاری بخواند، اما ذهن و قلبش درگیر امور دیگر باشد؛ در مقابل، گاهی تلاوت یک آیه با تأمل، خشوع و حضور قلب، تأثیری عمیق بر جان انسان می‌گذارد.

پیام این حکایت روشن است: برای انس حقیقی با قرآن، تنها خواندن آیات کافی نیست؛ باید حرمت کلام الهی را نگه داشت، با توجه و احترام تلاوت کرد و برای فهم و عمل به پیام آن تلاش کرد.

منبع: کتاب اسوه عارفان، صفحه ۲۵.