قرآن کریم در آیه ۶۵ سوره یس، صحنهای تکاندهنده از دادگاه الهی را به تصویر میکشد؛ روزی که زبان انسان از سخن بازمیماند و دستها، پاها و دیگر اعضای بدن، هر یک از اعمال انجامشده با خود پرده برمیدارند. به تصریح تفسیر المیزان، این شهادت نشان میدهد که هیچ عملی از محضر خداوند پنهان نمیماند و اعضای بدن به گواهانی صادق در روز قیامت تبدیل خواهند شد.
قرآن در آغاز سوره «قاف» پرده از حقیقتی تلخ برمیدارد، مشکل منکران، کمبود دلیل نیست. آنان نشانههای روشن قدرت خدا را در آسمان، زمین و تاریخ میبینند، اما از سر لجاجت و غرور، چشم بر حقیقت میبندند و آن را انکار میکنند.
قرآن در آیه ۹۳ آلعمران، با دعوت یهودیان به ارائه تورات، ادعای دروغین آنان درباره ممنوعیت برخی غذاها در آیین ابراهیم (ع) را باطل میسازد.
عبارت «بسم اللّه الرحمن الرحیم» نخستین عبارت قرآن است که در اول سوره علق (اقرا) بر پیامبر (صلی الله علیه وآله) نازل شد و در احادیث شیعی این عبارت سرآغاز قرآن معرفی شده است.
تعبیر «اهلبیت» در قرآن تنها در دو موضع به کار رفته است؛ یکی در داستان حضرت ابراهیم(ع) و دیگری در آیه مشهور تطهیر. این دو آیه، بهویژه آیه ۳۳ سوره احزاب، همواره محور بررسیهای تفسیری و روایی درباره جایگاه اهلبیت پیامبر(ص) بودهاند.
ریشه انکار قیامت را باید در ذهن جستوجو کرد یا در دل؟ قرآن کریم با استدلالی عقلانی نشان میدهد که گاه یک شبهه فکری و گاه دلبستگی به هوسها، انسان را از پذیرش حقیقت بازمیدارد.
قرآن کریم تبلیغ دین را تنها به معنای انتقال پیام نمیداند، بلکه آن را ابلاغی روشن، کامل و خیرخواهانه معرفی میکند که با حکمت، موعظه نیکو، گفتوگوی شایسته و بشارت و انذار همراه است؛ روشی که هدف نهایی آن هدایت و احیای معنوی انسانهاست.
شیخ طوسی در روایتی با ذکر سند: هرگاه ماه نو وارد میشد، امام جواد (ع) در اوّلین روز آن، دو رکعت نماز میخواند.
مراقبت اخلاقی از والدین سالخورده، تلاشی است دوجانبه برای پاسداشت کرامت و عزتنفس آنان که از طریق «تکریم معنوی» و «همدلی عاطفی» محقق میشود.
آیات قرآن و روایات اسلامی تأکید دارند که در صورت تعارض میان روابط خانوادگی و ارزشهای الهی، مؤمن باید جانب عدالت، حق و ایمان را بگیرد؛ اصلی که در داستان حضرت نوح(ع) و فرزندش و نیز رفتار امام علی(ع) با عقیل نمود یافته است.
یک کارشناس دینی با استناد به روایات اهلبیت(ع) تأکید میکند که اگر تردید درباره وجود خدا یا درستی باورهای دینی ذهن شما را درگیر کرده، تصور نکنید که ایمان خود را از دست دادهاید. این وسوسهها میتواند برای هر مؤمنی پیش بیاید و راه عبور از آن، پناه بردن به خدا، تقویت ارتباط معنوی و تأمل دوباره در نشانههای روشن آفرینش است.
کتاب «ایوان ملکوت» با تکیه بر روایات اهلبیت(ع)، رمز قرآنی «کهیعص» را بازخوانی کرده و نسبت آن را با نهضت امام حسین(ع)، ولایت و پیام عاشورا در قالب پژوهشی روایی و تحلیلی بررسی میکند.
نقش باور به معاد در اصلاح رفتار انسان، از جمله موضوعاتی است که همواره با پرسشها و شبهاتی همراه بوده است؛ شبهاتی که پاسخ به آنها، درک دقیقتری از آثار تربیتی ایمان به قیامت را میطلبد.
در آموزههای اسلامی و به ویژه در کلام اهل بیت، ذکرهایی به عنوان معجزهگر و بسیار مؤثر شناخته شدهاند که توصیه شده است مداومت بر این اذکار و باور قلبی به تأثیرات آنها میتواند نتایج مثبتی در زندگی ایجاد کند. این اذکار نه تنها برای برآورده شدن حاجات و رفع مشکلات مادی، بلکه برای آرامش روحی و تقویت ارتباط با خداوند نیز بسیار مؤثر هستند.
در منظومه فکری اسلام، اعتقاد به خدای واحد مانع از پذیرش هرگونه ستم و سلطه بیگانگان میشود؛ چرا که لازمه توحید عملی، عدم تسلیم در برابر زورگویان و ایستادگی در برابر ظالمان است.
حکم ازدواج مسلمان با غیرمسلمان، آن است که اگر فرد غیر مسلمان، کافر (غیر معتقد به خداوند) باشد، زن و مرد مسلمان، نمی توانند با وی، ازدواج کنند. نکاح زن مسلمان با مرد غیر مسلمان اهل کتاب اعم از مسیحی و یهودی و زدتشتی نیز، مجاز نیست؛ اما مرد مسلمان، می تواند با زن غیر مسلمان اهل کتاب، به صورت موقت، ازدواج کند.
مفهوم معجزه به هر «آیتِ خارقالعاده برای اثبات نبوت» تعمیم مییابد که ، همه گزارشهای خارقالعاده تاریخی در تأیید دعوت پیامبران قابل جمعاند.
آیات ۱۲۰ تا ۱۲۶ سوره بقره که در صفحه نوزدهم قرآن قرار دارد، به استمرار لجاجت و سرسختی یهودیان پس از تغییر قبله مسلمانان از مسجدالاقصی به سوی کعبه اشاره میکند.
استاد حوزه و پژوهشگر دینی گفت: زیارت عاشورا دارای سلسله سندهای مشخصی است که در آن برخی مضامین از جمله لعن افرادی چون یزید، شمر و بنیامیه بهصورت صریح بیان شده است که البته دلایلی دارد؛ این موضوع ریشه در معارف قرآنی دارد، چرا که در قرآن کریم علاوه بر دعوت به ایمان، مفاهیمی همچون برائت و لعن نیز مطرح شده است.
مرکز قرآنی «النور» در غزه با وجود کمبود قرآن و قرآنهای پاره هر روزه پذیرای کودک و بزرگسال برای آموزش قرآن است.
امیرالمومنین علی علیه السلام در حدیثی فرمودند: اَفْضَلُ العِبادَةِ الْعِفافُ، یعنی برترین عبادت ها عفاف است. حضرت در خطبه متقین نفس عفیف را از صفات مومن می شمارند.
نام حضرت مریم سلاماللهعلیها در قرآن فقط با یک روایت تاریخی گره نخورده است؛ او در متن وحی، الگویی زنده از پاکدامنی، بندگی و ایستادگی در میدان تهمتها و آزمونهای سخت معرفی میشود؛ الگویی که برای انسان امروز نیز حرفهای تازه دارد.
طبق آیه تطهیر که اهل بیت را از هرگونه خطا و گناه و پلیدی مبرا دانسته، و آیه هدایت که طبری و احمد حنبل و حاکم و... به سند صحیح از پیامبر(ص) نقل کرده اند: «من بیم دهنده و علی، هادی است...»، به روشنی مرجعیت دینی اهل بیت و امام علی(ع) پس از پیامبر(ص) ثابت می شود.
استخاره در لغت به معنای طلب خیر کردن از خداوند است. در اصطلاح دینی، استخاره به معنای درخواست راهنمایی از خداوند برای انتخاب بهترین گزینه در مواقع تردید و سرگردانی است.
در شرایط بلاتکلیفی بحران جنگ، قرآن کریم سه راهکار کلیدی ارائه میدهد: نخست توکل بر خداوند به عنوان مالک حقیقی جهان برای کاهش اضطراب ناشی از فقدان کنترل، دوم پذیرش همزمانی سختی و آسانی برای ایجاد تعادل شناختی و یافتن فرصتها، و سوم توکل فعال همراه با تلاش هوشمندانه برای رهایی از فلج تصمیمگیری. این رهیافت سه مرحلهای (تسلیم، بازسازی شناختی، اقدام قاطعانه) علاوه بر بهبود کیفیت تصمیمها، سلامت روان را حفظ و از اختلال استرس پس از سانحه جلوگیری میکند.
آیات ۸۹ تا ۹۳ سوره «بقره» در صفحه ۱۴ قرآن قرار دارد. این آیات نیز به قوم بنیاسرائیل و یهودیانی میپردازد که در جوار شهر مدینه ساکن بودند.
نهجالبلاغه، افزون بر تبیین مبانی اعتقادی، خداشناسی را زیربنای تربیت انسان معرفی میکند. از نگاه امیرالمؤمنین علی(ع)، اعتراف به ناتوانی در احاطه بر ذات و صفات الهی، در کنار تلاش برای شناخت خداوند به اندازه ظرفیت انسانی، زمینهساز اخلاص، بندگی، رشد اخلاقی و شکلگیری سبک زندگی توحیدی است؛ مسیری که معرفت را نقطه آغاز دین و تربیت میداند.
سوره نساء، چهارمین سوره قرآن کریم و طولانیترین سوره پس از بقره، به دلیل پرداخت گسترده به احکام و حقوق زنان، مسائل خانواده، ارث، عدالت و روابط اجتماعی، از جایگاه ویژهای برخوردار است. در روایات اسلامی، برای تلاوت این سوره فضیلتهایی همچون پاداش آزاد کردن بنده، دوری از شرک و در امان ماندن از فشار قبر نقل شده و در منابع روایی، آثار و برکاتی نیز برای قرائت آن ذکر شده است.
خوشرویی و حسن خلق از مهمترین ویژگیهایی است که موجب محبوبیت، نفوذ کلام و استحکام روابط اجتماعی میشود. قرآن کریم و سخنان پیامبر اکرم (ص) با تأکید بر نرمخویی و مهربانی، این فضیلت اخلاقی را یکی از عوامل اصلی جذب دلها و موفقیت در تعامل با مردم معرفی کردهاند.
صفحه دوازدهم قرآن آیات ۷۷ تا ۸۳ سوره «بقره» را دربرمیگیرد. در بخشی از این آیات مژده و بشارت به طالبان بهشت داده میشود، آنانی که ایمان آوردهاند، قطعاً اهل بهشت خواهند بود، اما میثاقی میان خدا و اهل ایمان وجود دارد، میثاقی که بر اساس آن، باید به شرط ایمان آوردن پایبند به تعهدات خود باشند.