یک پژوهشگر قرآن با اشاره به تکرار ۱۰۰ مرتبه عبارت «إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ» در نماز منسوب به حضرت ولی‌عصر(عج) اظهار کرد: این تکرار را نباید صرفاً یک ذکر زبانی دانست؛ بلکه می‌توان آن را تمرینی برای رسیدن به عبودیت ناب و فراهم‌کردن زمینه شکل‌گیری جامعه‌ای توحیدی دانست؛ جامعه‌ای که می‌تواند در مسیر ظهور قرار گیرد.
داستان حضرت موسی(ع) و دختران مدین، تنها یک روایت تاریخی نیست؛ قرآن در این ماجرا از حیا و عفت دختران و جوانمردی و امانت‌داری یک جوان سخن می‌گوید؛ ویژگی‌هایی که سرانجام به یک ازدواج مبارک انجامید.
وقتی شوهر به دلیل اختلاف یا مشکلات خانوادگی ارتباط خود را با والدینش قطع می‌کند، زن بهتر است نقش یک «مصلح آرام و خیرخواه» را ایفا کند. او نباید در قطع رحم با همسرش همراه شود، اما در عین حال باید با مشورت و رفتار سنجیده، همسرش را به سمت حل اختلاف و اصلاح رابطه هدایت کند.
چرا روزی هیچ موجودی در طبیعت تمام نمی‌شود؟ پاسخ، در چرخه شگفت‌انگیز و دقیق آفرینش نهفته است.
قرآن برای زن شایسته فقط به ظاهر و شرایط اجتماعی توجه ندارد؛ ایمان، مهربانی، مسئولیت‌پذیری و حتی نحوه برخورد با خطاها، بخشی از این معیارهاست.
وحی پیامبر(ص) یک تجربه عرفانی شخصی بود یا پیامی الهی با حقیقتی فراتر از ادراک انسان؟ قرآن پاسخ متفاوتی به این پرسش می‌دهد.
چشم‌زخم از نگاه روایات اسلامی خرافه نیست و حتی ممکن است از سوی نزدیک‌ترین افراد و دوستان اتفاق بیفتد؛ موضوعی که در سخنان امام رضا(ع) نیز مورد تأکید قرار گرفته است. در روایات منقول از امام هشتم(ع)، علاوه بر تأیید چشم‌زخم، راهکارهایی برای در امان ماندن از آثار آن، از جمله خواندن سوره حمد، توحید، معوذتین و آیه‌الکرسی، بیان شده است.
برخی انسان‌ها که فرصت کافی برای بندگی ندارند، همواره در جست‌وجوی فرصتی برای عبادت هستند و از خداوند مهلت می‌خواهند؛ اما در مقابل، کسانی که فرصت در اختیار دارند، با بهانه‌های مختلف انجام کارهای نیک را به آینده موکول می‌کنند.
در میان پیام‌های ماندگار قرآن، توحید جایگاهی بنیادین دارد؛ آیه ۲۶ سوره هود با دعوتی صریح به پرستش خداوند، انسان را از هر آنچه او را از مسیر بندگی حقیقی دور می‌کند، برحذر می‌دارد.
اضطراب و آشفتگی ذهنی گاهی آن‌قدر در زندگی‌مان ریشه می‌دواند که حتی خواب و تمرکز را هم از ما می‌گیرد؛ اما شاید راه آرام‌شدن، برخلاف تصورمان، نه در تغییر شرایط زندگی، بلکه در یک کلمه ساده باشد. قرآن در سوره رعد، از رازی سخن می‌گوید که می‌تواند دل ناآرام را به ساحل آرامش برساند: «ذکر خدا».
چرا انسان به صاحبان قدرت و ثروت دل می‌بندد و برای نزدیک‌شدن به آنها طمع می‌کند؟ امیرالمؤمنین(ع) با تعبیری تکان‌دهنده، این میل را خطری برای عزت انسان می‌داند و راه مهار آن را در زهد آگاهانه، قناعت و پناه‌بردن به خداوند معرفی می‌کند.
مغز انسان تنها فرمانده بدن نیست؛ بایگانی شگفت‌انگیزی است که خاطرات، چهره‌ها، صداها و تجربه‌های سال‌های زندگی را با سرعتی حیرت‌انگیز ثبت و بازیابی می‌کند. گاهی آسیب به بخش بسیار کوچکی از این عضو کافی است تا بخشی از گذشته انسان به تاریکی فراموشی سپرده شود؛ اتفاقی که پرده‌ای دیگر از شگفتی آفرینش را کنار می‌زند.
توفیق خداوند در مقابل اراده و تلاش انسان قرار ندارد؛ بلکه در امتداد اختیار اوست. انسان باید با اراده خود مقدمات انجام کار خیر را فراهم کند و وظیفه‌اش را تا حد توان انجام دهد، اما نتیجه و تحقق نهایی آن را از خداوند بخواهد.
چرا برخی انسان‌ها در بهشت و برخی در جهنم جاودانه می‌شوند؟ امام صادق(ع) در روایتی، پاسخ این پرسش مهم را در «نیت» انسان می‌دانند و با استناد به آیه‌ای از قرآن کریم توضیح می‌دهند که اگر انسان می‌توانست برای همیشه در دنیا باقی بماند، نیت و جهت‌گیری او نسبت به اطاعت یا نافرمانی خداوند، معیار مهمی در سرنوشت ابدی او خواهد بود.
یکی از ویژگی‌های برجسته قرآن کریم، تنوع شگفت‌انگیز در شیوه بیان است. خداوند حکیم برای انتقال مفاهیم و تبیین آموزه‌های خود، از روش‌های گوناگونی بهره گرفته است؛ از بیم و بشارت گرفته تا استدلال عقلی و فطری، موعظه، جدال به احسن، قصه‌گویی، تهدید، تشویق، تنبیه، تحریک و تلطیف.
حجاب برای بسیاری تنها یک حکم دینی یا الزام اجتماعی تلقی می‌شود، اما آیا می‌توان به آن از زاویه‌ای متفاوت نگاه کرد؟ از منظر این روایت، حجاب می‌تواند انتخابی آگاهانه برای حفظ هویت، کرامت و آزادی واقعی باشد؛ انتخابی که قرآن نیز آن را با مفاهیمی چون امنیت، شناخته‌شدن، عفاف و «لباس تقوا» پیوند داده است.
در نهج‌البلاغه، امام علی(ع) قرآن را فقط کتابی برای خواندن نمی‌داند؛ بلکه آن را چراغ هدایت، «بهار دل‌ها»، درمان دردهای معنوی، معیار تشخیص حق از باطل و ریسمانی برای نجات انسان معرفی می‌کند.
طلاق در قرآن پایان مسئولیت نیست؛ از تأمین هزینه زن باردار تا پرداخت اجرت شیردهی، آیات سوره طلاق بر رعایت حقوق زن و فرزند حتی پس از جدایی تأکید دارد.
نگارش داستان زندگی پیامبر اکرم(ص) برای یک نویسنده، فقط روایت چند واقعه تاریخی نبود؛ عظمت ماجراهایی مانند «معراج» چنان او را با دشواری روبه‌رو کرد که قلمش ۲۳ سال متوقف ماند. حالا محمدرضا سرشار از راز این توقف طولانی و تجربه متفاوت خود در روایت زندگی پیامبر(ص) می‌گوید.
«پوشش متعارف» در دنیای امروز تنها پاسخی به یک نیاز طبیعی برای حفظ حرمت و حریم انسان نیست؛ بلکه بازتابی از فرهنگ، هویت و باورهای جوامع مختلف بشری است. لباس در هر جامعه، علاوه بر کارکرد ظاهری، می‌تواند بخشی از هویت فرهنگی و اعتقادی افراد را به نمایش بگذارد؛ موضوعی که رسانه‌ها نیز با تبدیل آن به یک زبان جهانی، بیش از گذشته بر اهمیتش افزوده‌اند.
دنیا در نگاه قرآن نه مقصد نهایی انسان است و نه عرصه‌ای بی‌ارزش؛ «مزرعه آخرت»، «تجارتخانه اولیای خدا» و «کلاس درس» انسان است؛ اما در همین جهانِ پرجاذبه و سرشار از آزمون، انسان میان عقل و فطرت از یک سو و هواهای نفسانی از سوی دیگر قرار گرفته و برای رسیدن به کمال، به هدایت پیامبران نیاز دارد.
مهریه کم، توصیه‌ای برای آسان شدن ازدواج است؛ اما آیا این توصیه می‌تواند بهانه‌ای برای محدود کردن حق مالی زن باشد؟ یک بحث فقهی و حقوقی مهم، مرز میان «مهریه آسان» و «سلب حق زن» را بررسی می‌کند.
سجده در برخی آیات قرآن تنها یک فرمان عبادی نیست؛ این آیات انسان را به تواضع در برابر خداوند و دوری از تکبر دعوت می‌کنند. اما چرا در برخی آیات، سجده واجب شده و ماجرای سجده همزمان مسلمانان و مشرکان هنگام تلاوت سوره نجم چه بوده است؟
قرآن کریم پس از فرمان به توحید، بلافاصله از نیکی به پدر و مادر سخن می‌گوید؛ اما این احسان فقط به کمک مالی محدود نیست و حتی یک «اف» گفتن یا رفتار تند با والدین نیز مورد نهی قرار گرفته است.
استاد قرائتی با تمثیل ساده «پدر و فرزند» توضیح می‌دهد چرا انسان نباید سرمایه عمر و توان خود را ارزان در اختیار دیگران بگذارد؛ وقتی خداوند همه سرمایه وجودی ما را بخشیده و برای کار نیک پاداشی چندبرابر وعده داده است.
جنگ، بیش از آنکه میدان نبرد باشد، عرصه آزمون تاب‌آوری اقتصادی خانواده‌هاست. در چنین شرایطی، قرآن کریم با تأکید بر استقلال مالی زنان، حق ارث، اعتدال در مصرف، انفاق و مسئولیت‌پذیری اجتماعی، الگویی برای مدیریت بحران اقتصادی ارائه می‌دهد که نقش زنان را در حفظ معیشت خانواده و پشتیبانی از جامعه در روزهای سخت برجسته می‌سازد.
قرآن کریم در سوره واقعه، درباره حیات پس از مرگ، با اشاره به آفرینش انسان، رویش گیاهان، نزول باران و پیدایش آتش، نشانه‌هایی روشن از قدرت بی‌پایان خداوند ارائه می‌کند و نشان می‌دهد که رستاخیز، ادامه همان قدرتی است که هر روز در جهان جریان دارد.
قرآن وقتی وارد زندگی می‌شود، فقط محفوظات ذهن را بیشتر نمی‌کند؛ می‌تواند نگاه آدمی به دنیا، آخرت و حتی خودش را تغییر دهد.
آیا قرآن درباره زمان آفرینش زمین و آسمان دچار تناقض شده است؟ بررسی دقیق واژه‌های آیات سوره‌های بقره و نازعات نشان می‌دهد ماجرا چیز دیگری است و یک ترجمه نادرست می‌تواند منشأ این شبهه باشد.
قرآن کریم ازدواج را تنها یک انتخاب فردی نمی‌داند؛ بلکه خانواده و جامعه را نیز در فراهم کردن زمینه آن مسئول می‌شمارد و همزمان به جوانانی که فعلاً امکان ازدواج ندارند، توصیه‌ای روشن برای حفظ عفت و پاکدامنی دارد.