مبلغ – سرویس معارف: بعضی فرصت‌ها فقط یک بار به سراغ انسان می‌آیند. گاهی یک تماس تلفنی می‌تواند دلخوری چندساله‌ای را پایان دهد؛ گاهی حضور در کنار بیماری که چشم‌انتظار دیدار ماست، ارزشی بیشتر از هدیه‌ای گران‌قیمت دارد و گاهی یک تصمیم به‌موقع، مسیر زندگی فردی را تغییر می‌دهد. با این حال، بسیاری از ما کارهای خوب را به زمانی نامعلوم موکول می‌کنیم؛ وقتی مشغله‌ها کمتر شد، وقتی حال بهتری داشتیم یا وقتی شرایط مناسب‌تری فراهم آمد. مشکل اینجاست که زندگی همیشه مطابق برنامه ما پیش نمی‌رود و بعضی فرصت‌ها پیش از آنکه برای استفاده از آنها آماده شویم، از دست می‌روند.
این همان واقعیتی است که امیرالمؤمنین علی(ع) با تصویری کوتاه و ماندگار به آن اشاره کرده‌اند. در حکمت ۲۱ نهج‌البلاغه آمده است:
وَالْفُرْصَةُ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ فَانْتَهِزُوا فُرَصَ الْخَيْرِ.
فرصت مانند ابر می‌گذرد؛ پس فرصت‌های نیک را غنیمت بشمارید.
منبع: نهج‌البلاغه، حکمت ۲۱
تشبیه فرصت به ابر، فقط درباره سرعت گذر زمان نیست؛ ابر ممکن است لحظه‌ای آسمان را بپوشاند و اندکی بعد از برابر چشم ناپدید شود. فرصت‌های زندگی نیز گاهی به شرایطی وابسته‌اند که تکرار نمی‌شوند. ممکن است امروز توان جسمی کمک به کسی را داشته باشیم، اما فردا نه؛ امروز امکان گفت‌وگو و آشتی فراهم باشد، اما فردا فاصله‌ها بیشتر شود. از همین رو، امام علی(ع) به جای توصیه‌ای کلی درباره ارزش زمان، بر یک اقدام مشخص تأکید می‌کنند: فرصت‌های خیر را دریابید.
این نگاه در زندگی امروز معنای روشنی دارد. در روزگاری که بسیاری از افراد ساعت‌های زیادی را صرف مرور شبکه‌های اجتماعی، تماشای ویدئوهای کوتاه و دنبال کردن اخبار می‌کنند، مسئله فقط کمبود وقت نیست؛ مسئله این است که چه چیزی در اولویت قرار گرفته است. ممکن است کسی ساعت‌ها درباره مشکلات اجتماعی اظهار نظر کند، اما برای کمک به همسایه نیازمند خود فرصتی پیدا نکند. ممکن است از اهمیت خانواده سخن بگوید، اما دیدار با پدر و مادر را پیوسته به هفته بعد موکول کند. غنیمت شمردن فرصت یعنی فاصله میان باور و رفتار را کمتر کنیم.
در محیط کار نیز فرصت‌های خیر فراوان‌اند. دفاع از همکار غایبی که ناعادلانه متهم شده، آموزش رایگان یک مهارت به نیروی تازه‌کار، رعایت انصاف در معامله و خودداری از انتشار اطلاعات تأییدنشده، نمونه‌هایی از نیکی‌اند که شاید در ظاهر کوچک باشند، اما به اعتماد عمومی کمک می‌کنند. در خانواده نیز شنیدن حرف فرزند، احترام به سالمندان و پایان دادن به یک دلخوری، فرصت‌هایی هستند که ارزششان گاهی پس از ازدست‌رفتن آشکار می‌شود.
در چنین نگاهی، فرصت‌شناسی فقط مدیریت ساعت‌ها و برنامه‌ریزی روزانه نیست؛ نوعی مراقبت اخلاقی از لحظه‌هاست. انسان هر روز با انتخاب‌هایی روبه‌رو می‌شود که بخشی از شخصیت او را می‌سازند. یاد خدا می‌تواند این انتخاب‌ها را از روزمرگی بیرون بیاورد و به آنها جهت بدهد؛ تا فرصت‌های کوتاه زندگی، به جای حسرت‌های طولانی، به تجربه‌هایی از خیر و مسئولیت تبدیل شوند.