به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، همزمان با فرارسیدن میلاد باسعادت حضرت امام حسن عسکری(ع)، بازخوانی سخنان و احادیث آن حضرت، مجموعهای از آموزههای اخلاقی و اعتقادی را پیش روی مخاطبان قرار میدهد؛ آموزههایی که بر ایمان و بندگی خداوند، تقوا، اخلاق فردی و اجتماعی، حفظ کرامت انسان و اصلاح رفتار تأکید دارند.
بنابر روایت دانشجو، مرور روایات امام یازدهم شیعیان(ع) نشان میدهد که موضوعاتی همچون خوشرفتاری با مردم، تواضع و فروتنی، رعایت حقوق دیگران، صداقت، دوری از غیبت، تکبر، حسادت و دورویی، در کنار ایمان و بندگی خداوند، جایگاه ویژهای در سخنان ایشان دارد.
۴۰ حدیث از امام حسن عسکری(ع)؛ از ایمان و تقوا تا اخلاق اجتماعی
۱. شناخت جایگاه حجت الهی
قالَ الإمامُ الْحَسَنُ الْعَسْکَری – علیه السلام – :
«إنَّ اللهَ تَبارَکَ وَ تَعالی بَیَّنَ حُجَّتَهُ مِنْ سائِرِ خَلْقِهِ بِکُلِّ شَیء، وَ یُعْطِیهِ اللُّغاتِ، وَمَعْرِفَهَ الاْنْسابِ وَالاْجالِ وَالْحَوادِثِ، وَلَوْلا ذلِکَ لَمْ یَکُنْ بَیْنَ الْحُجَّهِ وَالْمَحْجُوحِ فَرْقٌ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: خداوند متعال حجت و خلیفه خود را برای بندگانش بهعنوان دلیلی روشن و الگویی مشخص قرار داده و او را از دیگر آفریدگان ممتاز ساخته است. حجت الهی به زبانها و اصطلاحات اقوام و قبایل آگاهی دارد، انساب را میشناسد، از پایان عمر انسانها و موجودات اطلاع دارد و حوادث و رویدادها را میداند؛ چراکه اگر چنین ویژگیهایی وجود نداشت، میان حجت خدا و دیگر افراد تفاوتی نبود.
۲. نشانههای ایمان
«عَلامَهُ الاْیمانِ خَمْسٌ: التَّخَتُّمُ بِالْیَمینِ، وَ صَلاهُ الإحْدی وَ خَمْسینَ، وَالْجَهْرُ بِبِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم، وَ تَعْفیرُ الْجَبین، وَ زِیارَهُ الاْرْبَعینَ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: پنج چیز نشانه ایمان است: انگشتر به دست راست داشتن، بهجا آوردن ۵۱ رکعت نماز واجب و مستحب، بلند گفتن «بسم الله الرحمن الرحیم» در نماز ظهر و عصر، قرار دادن پیشانی بر خاک هنگام سجده و انجام زیارت اربعین امام حسین(ع).
۳. حقیقت عبادت
«لَیْسَتِ الْعِبادَهُ کَثْرَهُ الصّیامِ وَالصَّلاهِ، وَ إنَّمَا الْعِبادَهُ کَثْرَهُ التَّفَکُّرِ فی أمْرِ اللهِ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: حقیقت عبادت تنها در زیاد نماز خواندن و روزه گرفتن خلاصه نمیشود؛ بلکه عبادت واقعی، تفکر و اندیشیدن بسیار درباره قدرت و امور خداوند متعال است.
۴. برترین خصلتها
«خَصْلَتانِ لَیْسَ فَوْقَهُما شَیءٌ: الاْیمانُ بِاللهِ، وَنَفْعُ الاْخْوانِ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: دو خصلت وجود دارد که چیزی بالاتر از آنها نیست؛ ایمان به خداوند و سود رساندن به برادران و همنوعان.
۵. خوشگفتاری با مردم
«قُولُوا لِلنّاسِ حُسْناً، مُؤْمِنُهُمْ وَ مُخالِفُهُمْ، أمَّا الْمُؤْمِنُونَ فَیَبْسِطُ لَهُمْ وَجْهَهُ، وَ أمَّا الْمُخالِفُونَ فَیُکَلِّمُهُمْ بِالْمُداراهِ لاِجْتِذابِهِمْ إلَی الاْیِمانِ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: با همه مردم، چه مؤمن و چه مخالف، به نیکی سخن بگویید. در برابر مؤمنان با چهرهای گشاده و رفتاری شاداب برخورد کنید و درباره مخالفان نیز با مدارا رفتار کنید تا زمینه جذب آنان به ایمان فراهم شود.
۶. انتخاب همنشین شایسته
«اللِّحاقُ بِمَنْ تَرْجُو خَیْرٌ مِنَ المُقامِ مَعَ مَنْ لا تَأْمَّنُ شَرَّهُ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: همراهی و معاشرت با فردی که به خیر و نفع او امید داری، بهتر از ماندن در کنار کسی است که از شرّ او، چه جانی، مالی یا دینی، در امان نیستی.
۷. دوری از شایعه و ریاستطلبی
«إیّاکَ وَ الاْذاعَهَ وَ طَلَبَ الرِّئاسَهِ، فَإنَّهُما یَدْعُوانِ إلَی الْهَلَکَهِ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: از شایعهپراکنی و سخنپراکنی و همچنین از طلب مقام و ریاست دوری کن؛ زیرا هر دو میتوانند انسان را به سوی هلاکت سوق دهند.
۸. ارزش مدارا
«إنَّ مُداراهَ أَعْداءِاللهِ مِنْ أفْضَلِ صَدَقَهِ الْمَرْءِ عَلی نَفْسِهِ و إخْوانِهِ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: مدارا با دشمنان خدا و دشمنان اهلبیت(ع) در شرایط تقیه، از بهترین صدقههایی است که انسان میتواند نسبت به خود و برادرانش داشته باشد.
۹. زیبایی ظاهر و باطن
«حُسْنُ الصُّورَهِ جَمالٌ ظاهِرٌ، وَ حُسْنُ الْعَقْلِ جَمالٌ باطِنٌ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: زیبایی چهره، جمال ظاهری انسان است و برخورداری از عقل و خرد نیکو، زیبایی باطنی او به شمار میرود.
۱۰. نصیحت پنهانی
«مَنْ وَعَظَ أخاهُ سِرّاً فَقَدْ زانَهُ، وَمَنْ وَعَظَهُ عَلانِیَهً فَقَدْ شانَهُ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: کسی که برادر خود را به صورت محرمانه نصیحت کند، او را زینت بخشیده است؛ اما نصیحت کردن در ملأعام، موجب سرزنش و تضعیف او خواهد شد.
۱۱. رعایت حقوق مردم و تقوای الهی
«مَنْ لَمْ یَتَّقِ وُجُوهَ النّاسِ لَمْ یَتَّقِ اللهَ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: کسی که در برابر مردم بیپروا باشد و حرمت و حقوق آنان را رعایت نکند، در حقیقت تقوای الهی را نیز رعایت نکرده است.
۱۲. پرهیز از آرزوهای ذلتآور
«ما أقْبَحَ بِالْمُؤْمِنِ أنْ تَکُونَ لَهُ رَغْبَهٌ تُذِلُّهُ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: برای مؤمن زشت است که آرزویی داشته باشد که موجب ذلت و خواری او شود.
۱۳. بهترین دوست و برادر
«خَیْرُ إخْوانِکَ مَنْ نَسَبَ ذَنْبَکَ إلَیْهِ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: بهترین دوست و برادر کسی است که خطای تو را به خود نسبت دهد و خود را در برابر آن مسئول بداند.
۱۴. ارزش حقپذیری
«ما تَرَکَ الْحَقَّ عَزیزٌ إلاّ ذَلَّ، وَلا أخَذَ بِهِ ذَلیلٌ إلاّ عَزَّ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: هیچ فرد عزیز و صاحب مقامی حق را ترک نکرد مگر آنکه خوار شد و هیچ فرد ذلیلی حق را نپذیرفت و به آن عمل نکرد مگر آنکه عزت یافت.
۱۵. پرهیز از همسایه بد
«مِنَ الْفَواقِرِ الّتی تَقْصِمُ الظَّهْرَ جارٌ إنْ رأی حَسَنَهً أطْفَأها وَ إنْ رَأی سَیِّئَهً أفْشاها.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: یکی از گرفتاریهای کمرشکن، داشتن همسایهای است که اگر نیکی و احسانی ببیند آن را پنهان کند و اگر بدی یا ناراحتی مشاهده کند، آن را آشکار و منتشر سازد.
۱۶. سفارش امام(ع) به شیعیان
قالَ – علیه السلام – لِشیعَتِهِ:
«أوُصیکُمْ بِتَقْوَی اللهِ وَالْوَرَعِ فی دینِکُمْ وَالاْجْتِهادِ لِلّهِ، وَ صِدْقِ الْحَدیثِ، وَأداءِ الاْمانَهِ إلی مَنِ ائْتَمَنَکِمْ مِنْ بَرٍّ أوْ فاجِر، وَطُولِ السُّجُودِ، وَحُسْنِ الْجَوارِ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) به شیعیان و دوستان خود سفارش کردند: تقوای الهی پیشه کنید، در امور دینی اهل ورع باشید، برای خداوند تلاش کنید، در گفتار صادق باشید، امانت هرکس را که شما را امین دانسته، چه نیکوکار و چه بدکار، ادا کنید، سجدههای خود را طولانی کنید و با همسایگان خوشرفتاری داشته باشید.
۱۷. فضیلت تواضع
«مَنْ تَواضَعَ فِی الدُّنْیا لاِخْوانِهِ فَهُوَ عِنْدَ اللهِ مِنَ الصِّدّیقینَ، وَمِنْ شیعَهِ علی بْنِ أبی طالِب – علیه السلام – حَقّاً.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: هرکس در برابر دوستان و همنوعان خود فروتن باشد، نزد خداوند از صدیقان و بهحق از شیعیان امام علی(ع) خواهد بود.
۱۸. درمان به اذن الهی
«إنَّهُ یُکْتَبُ لِحُمَّی الرُّبْعِ عَلی وَرَقَه، وَ یُعَلِّقُها عَلَی الْمَحْمُومِ: یا نارُ کُونِی بَرْداً، فَإنَّهُ یَبْرَءُ بِإذْنِ اللهِ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: برای فرد مبتلا به تب و لرز، این آیه از قرآن کریم، «یا نارُ کونی برداً» از سوره انبیاء آیه ۶۹، روی کاغذ نوشته و بر او آویخته شود تا به اذن خداوند بهبود یابد.
۱۹. یاد خدا و تلاوت قرآن
«أکْثِرُوا ذِکْرَ اللهِ وَ ذِکْرَ الْمَوْتِ، وَ تَلاوَهَ الْقُرْآنِ، وَالصَّلاهَ عَلی النَّبی (صلی الله علیه وآله وسلم)، فَإنَّ الصَّلاهَ عَلی رَسُولِ اللهِ عَشْرُ حَسَنات.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: خداوند را فراوان یاد کنید، مرگ و احوال آن را به خاطر داشته باشید، قرآن را تلاوت و در آن تدبر کنید و بر پیامبر(ص) و اهلبیت ایشان(ع) صلوات بفرستید؛ زیرا صلوات بر رسول خدا(ص) ده حسنه و ثواب دارد.
۲۰. کوتاهی عمر و ضرورت عمل صالح
«إنَّکُمْ فی آجالِ مَنْقُوصَه وَأیّام مَعْدُودَه، وَالْمَوْتُ یَأتی بَغْتَهً، مَنْ یَزْرَعُ شَرّاً یَحْصُدُ نَدامَهً.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: شما در مهلتی کوتاه و روزهایی محدود زندگی میکنید و مرگ ناگهان فرا میرسد؛ پس هرکس کار خیر انجام دهد، در آینده از اینکه چرا بیشتر خیر انجام نداده حسرت میخورد و کسی که مرتکب گناه و کار نادرست شود، سرانجام پشیمان و سرافکنده خواهد شد.
۲۱. راه رسیدن به خداوند
«إنّ الْوُصُولَ إلَی اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ سَفَرٌ لا یُدْرَکُ إلاّ بِامْتِطاءِ اللَّیْلِ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: رسیدن به خداوند متعال و دستیابی به مراتب عالی، سفری است که جز با شبزندهداری، تلاش در عبادت و کوشش برای جلب رضایت خداوند امکانپذیر نیست.
۲۲. روزی و تقدیر الهی
«الْمَقادیرُ الْغالِبَهِ لا تُدْفَعُ بِالْمُغالَبَهِ، وَ الاْرْزاقُ الْمَکْتُوبَهِ لا تُنالُ بِالشَّرَهِ، وَ لا تُدْفَعُ بِالاْمْساکِ عَنْها.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: مقدراتی که بر انسان جاری میشود با تلاش برای غلبه بر آن از میان نمیرود؛ همچنین روزیهای مقدر با حرص و زیادهخواهی به دست نمیآید و با نگه داشتن و امساک نیز نمیتوان مانع رسیدن آن شد.
۲۳. سخن گفتن با اندیشه
«قَلْبُ الاْحْمَقِ فی فَمِهِ، وَفَمُ الْحَکیمِ فی قَلْبِهِ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: قلب انسان احمق در دهان اوست، اما دهان حکیم در قلب او قرار دارد؛ یعنی فرد نادان ابتدا سخن میگوید و بعد به سود و زیان آن فکر میکند، درحالیکه انسان عاقل پیش از سخن گفتن میاندیشد.
۲۴. جایگاه مؤمن
«الْمُؤْمِنُ بَرَکَهٌ عَلَی الْمؤْمِنِ وَ حُجَّهٌ عَلَی الْکافِرِ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: مؤمن برای مؤمنان دیگر مایه برکت و رحمت است و در برابر کافران و مخالفان، حجت و دلیل به شمار میرود.
۲۵. روزی و عمل واجب
«لا یَشْغَلُکَ رِزْقٌ مَضْمُونٌ عَنْ عَمَل مَفْرُوض.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: مبادا تلاش برای روزی که از سوی خداوند تضمین شده است، تو را از انجام وظایف و اعمال واجب بازدارد.
۲۶. احترام به پدر و مادر
«جُرْأهُ الْوَلَدِ عَلی والِدِهِ فی صِغَرِهِ تَدْعُو إلَی الْعُقُوقِ فی کِبَرِهِ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: جسارت و گستاخی فرزند در برابر پدر در دوران کودکی، زمینهساز نافرمانی و بیاحترامی او به پدر در بزرگسالی خواهد شد.
۲۷. اهمیت نماز
«أجْمِعْ بَیْنَ الصَّلاتَیْنِ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ، تَری ما تُحِبُّ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: نماز ظهر و عصر را پشت سر یکدیگر و در اول وقت بهجا آور تا فقر و تنگدستی برطرف شود و به خواسته و مقصود خود دست یابی.
۲۸. نشانههای برتری انسان
«أوْرَعُ النّاسِ مَنْ وَقَفَ عِنْدَ الشُّبْههِ، أعْبَدُ النّاسِ مَنْ أقامَ الْفَرائِضَ، أزْهَدُ النّاس مَنْ تَرَکَ الْحَرامَ، أشَدُّ النّاسِ اجْتِهاداً مَنْ تَرَکَ الذُّنُوبَ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: پارساترین مردم کسی است که در برابر امور شبههناک توقف کند؛ عابدترین مردم کسی است که واجبات الهی را انجام دهد؛ زاهدترین افراد کسی است که حرام را ترک کند و پرتلاشترین انسان کسی است که از گناهان دوری کند.
۲۹. شناخت نعمت
«لا یَعْرِفُ النِّعْمَهَ إلاَّ الشّاکِرُ، وَلا یَشْکُرُ النِّعْمَهَ إلاَّ الْعارِفُ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: نعمت را جز انسان شکرگزار نمیشناسد و شکر نعمت نیز تنها از فردی ساخته است که اهل معرفت باشد.
۳۰. کوچک نشمردن گناه
«مِنَ الذُّنُوبِ الَّتی لا یُغْفَرُ قَوْلُ الرَّجُلِ: لَیْتَنی لا أُؤاخَذُ إلاّ بِهذا.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: از جمله گناهانی که آمرزیده نمیشود، این است که انسان مرتکب خلافی شود و آن را کوچک بشمارد و بگوید: ای کاش فقط به خاطر همین گناه مؤاخذه میشدم.
۳۱. پرهیز از دورویی و حسادت
«بِئْسَ الْعَبْدُ عَبْدٌ یَکُونُ ذا وَجْهَیْنِ وَ ذالِسانَیْنِ، یَطْری أخاهُ شاهِداً وَ یَأکُلُهُ غائِباً، إنْ أُعْطِی حَسَدَهُ، وَ إنْ ابْتُلِی خَذَلَهُ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: بدترین بنده کسی است که دو چهره و دو زبان داشته باشد؛ در حضور، برادر خود را ستایش کند اما در غیاب او به بدگویی بپردازد. چنین فردی اگر دوستش از نعمت و آسایش برخوردار شود، به او حسادت میکند و اگر گرفتار سختی شود، او را تنها میگذارد.
۳۲. نشانههای تواضع
«مِنَ التَّواضُعِ السَّلامُ عَلی کُلِّ مَنْ تَمُرُّ بِهِ، وَ الْجُلُوسُ دُونَ شَرَفِ الْمَجْلِسِ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: از نشانههای فروتنی این است که به هرکس برخورد میکنی سلام کنی و هنگام حضور در مجلس، در همان جایی بنشینی که برایت فراهم است و برای رسیدن به جایگاه بالاتر تلاش نکنی.
۳۳. فروتنی در مجالس
«مَنْ رَضِی بِدُونِ الشَّرَفِ مِنَ الْمَجْلِسِ لَمْ یَزَلِ اللهُ وَ مَلائِکَتُهُ یُصَلُّونَ عَلَیْهِ حَتّی یَقُومَ، مِنَ التَّواضُعِ السَّلامُ عَلی کُلِّ مَنْ تَمُرُّ بِهِ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: کسی که هنگام ورود به مجلس به جایگاه برتر چشم ندوزد و به همان جایگاهی که فراهم شده رضایت دهد، تا زمانی که از مجلس برخیزد، خدا و فرشتگانش بر او درود میفرستند. سلام کردن به هرکس که با او برخورد میکنی نیز از نشانههای تواضع است.
۳۴. دوری از جدال و شوخی بیجا
«لا تُمارِ فَیَذْهَبُ بَهاؤُکَ، وَ لا تُمازِحْ فَیُجْتَرَأُ عَلَیْکَ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: وارد جدال و نزاع نشو که شکوه و ارزش تو از بین میرود و شوخی نابجا نکن، زیرا چنین رفتاری موجب میشود دیگران نسبت به تو گستاخ شوند.
۳۵. مقدم داشتن محبت الهی
«مَنْ آثَرَ طاعَهَ أبَوَی دینِهِ مُحَمَّد وَ عَلی عَلَیْهِمَاالسَّلام عَلی طاعَهِ أبَوَی نَسَبِهِ، قالَ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِهُ: لاَُؤَثِرَنَّکَ کَما آثَرْتَنی، وَلاَُشَرِّفَنَّکَ بِحَضْرَهِ أبَوَی دینِکَ…»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: کسی که اطاعت از پدران دینی خود، حضرت محمد(ص) و امام علی(ع)، را بر اطاعت از پدر و مادر نسبی خود مقدم بدارد، خداوند متعال به او خطاب میکند: همانگونه که مرا بر دیگر امور مقدم داشتی، تو را نیز مقدم خواهم داشت و تو را به حضور پدران دینیات، حضرت رسول(ص) و امام علی(ع)، شرافت خواهم بخشید.
۳۶. رعایت حال انسانهای اندوهگین
«لَیْسَ مِنَ الاْدَبِ إظْهارُ الْفَرَحِ عِنْدَ الْمَحْزُونِ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: اظهار شادی در حضور فردی که اندوهگین و مصیبتدیده است، با ادب و اخلاق انسانی و اسلامی سازگار نیست.
۳۷. ورع، بزرگواری و بردباری
«مَنْ کانَ الْوَرَعُ سَجّیَتَهُ، وَالْکَرَمُ طَبیعَتَهُ، وَالْحِلْمُ خُلَّتَهُ، کَثُرَ صدیقُهُ وَالثَّناءُ عَلَیْهِ.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: هرکس ورع و پرهیزکاری را خصلت خود قرار دهد، بزرگواری و سخاوت در وجودش نهادینه باشد و بردباری را شیوه خود سازد، دوستانش افزایش مییابند و ستایشکنندگانش فراوان خواهند شد.
۳۸. رعایت حقوق برادران
«أعْرَفُ النّاسِ بِحُقُوقِ إخْوانِهِ، وَأشَدُّهُمْ قَضاءً لَها، أعْظَمُهُمْ عِنْدَاللهِ شَأناً.»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: کسی که بیش از دیگران حقوق برادران و همنوعان خود را بشناسد و در برآوردن نیازها و مشکلات آنان بیشتر بکوشد، نزد خداوند از جایگاه و شأن والاتری برخوردار خواهد بود.
۳۹. زینت بودن برای اهلبیت(ع)
«اِتَّقُوا اللهُ وَ کُونُوا زَیْناً وَ لا تَکُونُوا شَیْناً، جُرُّوا إلَیْنا کُلَّ مَوَدَّه، وَ اَدْفَعُوا عَنّا کُلُّ قَبیح…»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: تقوای الهی را در همه امور رعایت کنید، زینت و مایه افتخار ما باشید و باعث ننگ ما نشوید. تلاش کنید محبت و علاقه مردم را به سوی ما جلب کنید و هر رفتار زشت و ناپسندی را از ما دور سازید.
۴۰. جایگاه عالمان شیعه
«یَأتی عُلَماءُ شیعَتِنَاالْقَوّامُونَ لِضُعَفاءِ مُحِبّینا وَ أهْلِ وِلایَتِنا یَوْمَ الْقِیامَهِ، وَالاْنْوارُ تَسْطَعُ مِنْ تیجانِهِمْ…»
ترجمه: امام حسن عسکری(ع) فرمود: در روز قیامت، عالمان شیعه ما که رسیدگی و سرپرستی دوستداران و اهل ولایت ما و افراد ناتوان آنان را بر عهده داشتهاند، وارد میشوند؛ در حالی که نورهایی از تاجهای آنان میدرخشد و این نورها در عرصههای قیامت گسترده خواهد شد.