آیا دانشمند بزرگ علم شیمی، از شاگردان امام صادق بوده؟

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، مرحوم آیت الله صافی گلپایگانی در گفت وگویی مشروح به پرسش هایی درباره نقش علمی امام ضادق(ع) پاسخ داده بودند . متن یکی از پرسش ها و پاسخ این مرجع تقلید درگذسته به شرح زیر است:

سوال: آیا صحیح است که جابر بن حیّان دانشمند بزرگ علم شیمی هم از شاگردان آن حضرت بوده اند؟

جواب: یکی از علومی که مسلماً حضرت صادق علیه السلام تدریس نموده و عنایت به آن داشته اند علم شیمی بوده که سرانجام از آن دانشگاه بزرگ، مردی نابغه به نام جابر بن حیان فارغ التحصیل شد که اگر از زمان جابرین حیان تا حال دنبال نتایج استفاده های این مرد را از امام ششم و فحص ها و تحقیقات و بحث های علمی او را گرفته بودیم و به علوم دیگر که مورد نیاز جوامع متمدن و پیشرفته است اهمیت داده بودیم، امروز در میدان مدنیت مادی، به غرب و اروپا و آمریکا که هرچه دارند از دولت سر اسلام و اصول عالیه آن و از برکات مساعی علماء مسلمین دارند محتاج نمی شدیم.

در این که جابر شاگرد حضرت امام صادق علیه السلام بوده و این که این علومی که از او ظاهر و راهنمای دانشمندان در فحص و تحقیقات علمی گردیده نتیجه تلمذ در خدمت آن حضرت بوده است نباید شبهه داشت.
یاقعی در مرآه الجنان در ترجمه آن حضرت می گوید: «له کلام نفیس فی علوم التوحید و غیرها، و قد الف تلمیذه جابر بن حیان الصوفی کتاباً یشتمل علی الف ورقه تتضمن رسائله و هی خمسمأه رساله؛ یعنی حضرت صادق علیه السلام صاحب کلمات و بیانات نفیسه ای در علم توحید و علوم دیگر است، و شاگرد آن حضرت جابر بن حیان کتابی تألیف کرده مشتمل بر هزار ورق که متضمن پانصد رساله از آن بزرگوار است.»

هولمیارد دانشمند بزرگ شیمی تصریح کرده که جابر، شاگرد حضرت امام جعفر صادق علیه السلام بوده است.

سید و علامه زاهد شهیر سید ابن طاووس می فرماید: «و ممّن وقفت علی کتاب منسوب الیه من علماء الشیعه جابر بن حیان من اصحاب الصادق صلوات الله علیه؛
یعنی از کسانی که واقف شده ام بر کتاب منسوب به او در علم نجوم از علماء شیعه جابر بن حیان از اصحاب حضرت صادق صلوات الله علیه است.»

غرض آن که حضرت صادق (علیه السلام) یک قوه فکریه در عصر خودشان بودند که به تدریس علوم اسلامیه و علوم قرآن و سنت و عقاید اکتفا نفرموده، بلکه به بحث در عالم کائنات و اسرار آن پرداخته، و در افلاک، مدارات شمس و قمر و نجوم، علومی را اظهار کردند که در ضمن آن مقدار نعمت های خدا را بر انسان تعلیم فرموده و وحدانیت خالق را از ابداع مخلوق و از تعدد اشکال و رنگ ها و غیر آن به مردم آموختند.