آیت الله مکارم شیرازی
احکام شرعی | آیا سقط جنین در هفتههای نخست بارداری جایز است؟
حجتالاسلام علیاننژاد، کارشناس احکام، در پاسخ به پرسشی درباره حکم شرعی سقط جنین در مراحل مختلف بارداری، با استناد به فتوای آیتاللهالعظمی مکارم شیرازی تأکید کرد که سقط جنین بهطور کلی حرام است و حتی در هفتههای ابتدایی بارداری نیز مجوز شرعی ندارد؛ مگر در موارد استثنایی و بسیار محدود.
حکم شرعی مقابله با نفوذ سیاسی و اقتصادی بیگانگان چیست؟
حضرت آیت الله مکارم شیرازی به استفتائی پیرامون «دفاع در برابر توسعه نفوذ سیاسی، اقتصادی و تجاری بیگانگان در کشورهای اسلامی» پاسخ گفتند.
قرآن چگونه ما را به تماشای شگفتیهای میوه دعوت میکند؟
خداوند در آیه 99 سوره «انعام» ساختمان میوه ها را به عنوان نشانه روشنی از قدرت و حکمت خدا برای افرادی که ایمان می آورند معرفی می کند. نطفه های نر با وسایل مخصوصی (وزش باد یا حشرات و مانند آنها) از کیسه های مخصوص جدا می شوند، و روی قسمت مادگی گیاه قرار می گیرند، پس از انجام عمل لقاح و ترکیب شدن با یکدیگر، نخستین تخم و بذر تشکیل می گردد، و در اطرافش انواع مواد غذایی آن را در بر می گیرند.
تقویم خدا در آسمان؛ ماه چگونه روزهای زندگی ما را میشمارد؟
اگر تقویم از زندگی بشر حذف شود، نظم بسیاری از امور اقتصادی، اجتماعی و حتی کشاورزی و زندگی روزمره از بین میرود؛ اما آیا برای فهمیدن زمان همیشه به تقویمهای چاپی و محاسبات پیچیده نیاز داریم؟ شکلهای گوناگون ماه در آسمان، خود یک «تقویم طبیعی» است؛ تقویمی که با نگاهی دقیق به هلال و تغییرات آن، میتوان گذر روزهای ماه را از روی آسمان تشخیص داد.
احکام شرعی | ضمان در صورت ارائه گزارش نادرست
حضرت آیت الله مکارم شیرازی به استفتائی پیرامون «ضمان در صورت ارائه گزارش نادرست» پاسخ گفتند.
فقط پول دادن کافی نیست؛ ۱۰ شرط قرآن برای یک انفاق ارزشمند
انفاق فقط دستکردن در جیب و بخشیدن بخشی از مال نیست؛ قرآن برای بخششی که نزد خدا ارزشمند و پذیرفته باشد، آدابی تعیین کرده است. از انتخاب بهترین مال و توجه به نیاز واقعی مردم گرفته تا پنهانکردن صدقه، پرهیز از منت و آزار، اخلاص در نیت و حلال بودن مال؛ ۱۰ شرطی که نشان میدهد ارزش یک بخشش، فقط به مقدار آن نیست، بلکه به چگونگی بخشیدن هم بستگی دارد.
احکام شرعی | آیا شوهر میتواند طلاهای بخشیدهشده به همسرش را پس بگیرد؟
نماینده حضرت آیتالله العظمی مکارم شیرازی با تبیین حکم شرعی بازپسگیری هدایا، بیان کرد: در صورت عدم وجود خویشاوندی نسبی و بقای عین مال، شوهر از نظر فقهی حق بازپسگیری طلاها را دارد، اما این اقدام از منظر اخلاقی با توجه به آموزههای معصومان (ع) مورد نکوهش است.
وقتی «خشک و تر» با هم میسوزند؛ آیا این با عدالت خدا سازگار است؟
آیا عادلانه است که آتش یک فتنه، دامن انسانهای بیگناه را هم بگیرد؟ آیه ۲۵ سوره انفال با هشدار درباره فتنهای که «تنها به ستمکاران» نمیرسد، پرسشی جدی پیش روی مخاطب میگذارد: اگر هرکس باید پاسخگوی عمل خودش باشد، چرا گاهی آثار گناه گروهی، گریبان همه جامعه را میگیرد؟ پاسخ را باید در تفاوت میان مجازات فردی و پیامدهای اجتماعی گناه جستوجو کرد؛ جایی که سکوت و بیتفاوتی در برابر فساد میتواند یک جامعه را درگیر عواقبی کند که دیگر مرزی میان «خشک و تر» نمیشناسد.
پاسخ حضرت آیتالله مکارم شیرازی به ۴ پرسش درباره اثبات فضائل امام حسن(ع)
حضرت آیتالله مکارم شیرازی با اشاره به فضائل اخلاقی و معنوی امام حسن مجتبی(ع)، برخی روایتهای منفی درباره آن حضرت را ساخته و پرداخته جریانهای سیاسی دانستند و بر جایگاه ممتاز امام حسن(ع) در منابع اسلامی تأکید کردند.
چرا امامان شیعه معصوماند؟/ استدلالی که عصمت اهلبیت(ع) را توضیح میدهد
عصمت امامان شیعه از باورهای بنیادین مکتب امامیه است؛ اما این باور بر چه اساسی شکل گرفته است؟ عالمان شیعه برای اثبات عصمت اهلبیت(ع) به مجموعهای از دلایل عقلی و نقلی استناد کردهاند؛ از ضرورت مصونیت راهنمایان الهی از خطا و گناه تا حدیث ثقلین و آیه تطهیر که جایگاه ویژه اهلبیت(ع) را تبیین میکنند.
دو ماه قمری پشتسرهم ۲۹ روزه میشوند؟ / راز تفاوت ماههای ۲۹ و ۳۰ روزه چیست؟
شاید برای بسیاری این سؤال پیش آمده باشد که چرا بعضی ماههای قمری ۲۹ روزهاند و بعضی ۳۰ روزه؛ آیا ماهها همیشه باید یکی در میان ۳۰ و ۲۹ روز باشند؟ پاسخ این است که ماجرا به تفاوت میان «ماه حسابی» و «ماه هلالی» برمیگردد؛ جایی که رؤیت هلال میتواند نظم ظاهراً ثابت تقویم را تغییر دهد.
چرا خداوند بر خوردن این ۳ میوه تأکید کرده است؟!
در قرآن کریم داریم: «خداوند به وسیله این آب باران براى شما زراعت را مىرویاند، و همچنین زیتون و نخل و انگور را» ( نحل/ ۱۱) اما چرا از میان همه میوهها، قرآن تنها روى این سه میوه تکیه کرده است؟
آیا نذر با آداب خاصِ سفرههای مذهبی اعتبار شرعی دارد؟
حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی به پرسشی درباره نذر سفرههای مذهبی پاسخ گفته است.
شرح زیارت اربعین از منظر آیت الله العظمی مکارم شیرازی
حضرت آیتالله العظمی مکارم شیرازی در شرح فرازهایی از زیارت اربعین، زیارت امامان معصوم علیهم السلام را عین توحید و زمینهساز پرورش روح تقوا و ایمان دانسته و بر پیوند عمیق این زیارت با مفاهیمی چون سلام، ولایت، وارثت انبیا و اخلاص حسینی تأکید کردهاند.
معیار پرداخت خمس، قیمت روز پرداخت یا قیمت روز خرید؟
کارشناس احکام، در پاسخ به پرسشی درباره حکم شرعی خمسِ مواد غذایی باقیمانده از سال گذشته، اعلام کرد که بر اساس فتوای آیتالله العظمی مکارم شیرازی، ملاک محاسبه قیمت برای پرداخت خمس، قیمت روز (زمان پرداخت) است، نه قیمت زمان خرید.
گفتوگوی امام علی(ع) با اهل قبور؛ حقیقتی برزخی یا تمثیلی برای عبرت؟
ظاهر حکمت ۱۳۰ نهجالبلاغه از گفتوگوی امام علی(ع) با اهل قبور حکایت دارد؛ موضوعی که این پرسش را برمیانگیزد که چگونه با آیه «وَمَا أَنتَ بِمُسْمِعٍ مَن فِي الْقُبُورِ» قابل جمع است. مفسران در پاسخ، با استناد به سیاق آیات قرآن و روایاتی مانند گفتوگوی پیامبر(ص) با کشتهشدگان بدر، این آیه را ناظر به هدایتناپذیری کافران یا مربوط به شرایط عادی دانسته و امکان شنیدن مردگان را در موارد خاص و به اذن الهی قابل پذیرش میدانند.
مفهوم دعا در قرآن؛ پاسخ به شبهات وهابیت
قرآن مجید می گوید: «بنی اسرائیل نزد موسی آمدند و از او تقاضا کردند که از خداوند غذاهای متنوّعی - غیر از منّ و سلوی - برای آنها بخواهد». موسی هرگز به آنها ایراد نکرد که چرا مرا با خطاب یا موسی! فرا خواندید و چرا مستقیماً خودتان از خدا نخواستید و این شرک و کفر است. بلکه تقاضای آنها را از خدا خواست و اجابت شد.
احکام شرعی | خواستگاری رفتن در ایام عزاداری
حضرت آیت الله مکارم شیرازی به استفتائی پیرامون «خواستگاری رفتن در ایام عزاداری» پاسخ گفتند.
فتوای آیت الله مکارم شیرازی درباره عدم مشروعیت «نماز قلبی»
مرجع عالیقدر شیعه دربارۀ عدم مشروعیت «نماز قلبی»گفت: اینگونه کارهایی که به آن نماز قلبی میگویند، مشروع نیست.
اهمیت و فلسفه نماز جمعه از منظر آیات و روایات
«نماز جمعه» قبل از هر چیز یک عبادت بزرگ دسته جمعى است و اثر عمومى عبادات را که تلطیف روح و جان و شستن دل از آلودگىهاى گناه است، در بردارد. در روایتى از پیامبر(ص) داریم: جمعه، حج کسانى است که قادر به شرکت در مراسم حج نیستند.
قرآن چگونه زنده شدن مردگان را توضیح میدهد؟ ماجرای استخوان پوسیده و معاد
قرآن کریم در پاسخ به منکران معاد، داستان مرد مشرکی را نقل میکند که با قطعهای استخوان پوسیده نزد پیامبر(ص) آمد و پرسید: «چه کسی میتواند این استخوان را زنده کند؟» خداوند در سوره یس با یادآوری آفرینش نخستین انسان پاسخ میدهد: همان خدایی که انسان را از هیچ آفرید، قادر است پس از خاک شدن نیز او را دوباره زنده کند.
آیا لقاءالله به معنای دیدن خداست؟
تقرّب الهی به معنای احاطه خداوند بر وجود و حتّی درونی ترین احساسات و ذهنیات اوست. با احاطه علمی ای که خداوند به ما دارد و با توجه به بودن ما در قبضه قدرت او تکلیف ما روشن است. نه افعال و گفتار ما از او پنهان است، و نه اندیشه ها و نیات، و نه حتّی وسوسه هایی که از قلب ما می گذرد. معنی دیگر قرب در امور معنوی و بندگی آن است که بنده خدا با اعمال صالح خود در معرض شمول رحمت الهی واقع می شود.
احکام شرعی | اسراف در وضو و غسل و تأثیر آن بر صحت عبادت
نماینده آیتالله مکارم شیرازی با تأکید بر حرمت اسراف در آب وضو و غسل، اعلام کرد که این کار هرچند از گناهان کبیره محسوب میشود، اما جز در یک حالت استثنایی باعث بطلان این اعمال نمیشود.
چرا قیامت «قارعه» نامیده شده است؟
یکی از نام های روز قیامت، «القارعة» است. «اَلْقارِعَة» از مادّه «قرع» در اصل به معنای کوبیدن با شدّت است به گونه ای که صدای بلندی از آن برخیزد و به همین جهت، چکش را «مقرعه» می گویند. در اینکه منظور از «قارعه» در این آیات چیست؟ گروهی از مفسّران گفته اند که این تعبیر یکی از نام های قیامت است. بعضی دیگر تصریح کرده اند که این تعبیر بر مجموعه حوادث قیامت که از نفخ صور اوّل شروع می شود و پایان آن خاتمه داوری خداوند درباره بندگان است اطلاق شده است.
چرا انسان به دین نیاز دارد؟
بر اساس آیات و روایات، هدف خداوند از خلقت انسان، پرورش یک مخلوق کامل است که پرتوی از صفات حق باشد و لایق قرب او گردد.
آغوشی که هیچ گناهکاری را رد نمیکند
خداوند در نهایت لطف و محبت، آغوش رحمتش را به روی همگان باز کرده و می فرماید: «به آنها بگو ای بندگان من که بر خودتان اسراف و ستم کرده اید! از رحمت خداوند نومید نشوید که خدا همه گناهان را می بخشد». در حقیقت این آیه، یکی از امیدبخش ترین آیات قرآن نسبت به گنهکاران است؛ زیرا خداوند در آن، گنهکاران را بندگان خود خطاب کرده و به جای واژه ظلم و گناه، از اسراف بر خود یاد کرده و با نهایت لطف و محبت، همه گنهکاران ر بخشیده و آغوش رحمت خود جای می دهد.
شيعه واقعی از منظر امام باقر(ع) چه نشانههايی دارد؟
امام باقر(ع) در معرفی شيعیان واقعی می فرمايد: «آنها دژهاى محكم و سينههاى امانتدار و صاحبان عقلهاى وزين و متين هستند، شايعهپراكنى نمىكنند و اَسرار را فاش نمىكنند و آدمهاى خشك و خشن و رياكار هم نيستند، راهبان شب و شب زندهداران و شيران روزند».
هنر آشتی: گامهایی برای پیوند دلها
اصلاح در میان مردم، گروه ها و طوایف، غالباً کار پیچیده ای است مخصوصاً اگر کینه ها و دشمنی ها ریشه دار و کهنه باشد، به همین دلیل گاهی برای رسیدن به آن، باید راه طولانی پیمود و از نکات و دقایقی بهره گرفت، و با روان شناسی و روان کاوی آشنا بود.
احکام شرعی | اجاره منزل به صورت تمام رهن
حضرت آیت الله مکارم شیرازی به استفتائی پیرامون «اجاره منزل به صورت تمام رهن» پاسخ گفتند.
اسلام از چه منظری به «مسائل اقتصادی» می پردازد؟
اسلام از دو منظر مختلف، «مسائل اقتصادی» را مورد دقّت قرار می دهد: نخستین نگاه تشکیل حکومت اسلامی بود که پیامبر(ص) در مدینه اقدام به تشکیل آن نمود؛ زیرا هیچ برنامه اجتماعی و اصلاحی بدون اتکاء به یک حکومت صالح، جنبه عینی و عملی پیدا نمی کند. همچنین از منظر اسلام، مسائل اقتصادی در سازماندهی جامعه اسلامی دارای اولویت است؛ زیرا در اسلام اموال و ثروتها، ودیعه الهی در دست انسانها است و به عنوان یک رکن اصیل اجتماع معرفی شده است.
