نماینده آیت‌الله مکارم شیرازی با تأکید بر حرمت اسراف در آب وضو و غسل، اعلام کرد که این کار هرچند از گناهان کبیره محسوب می‌شود، اما جز در یک حالت استثنایی باعث بطلان این اعمال نمی‌شود.
یکی از نام های روز قیامت، «القارعة» است. «اَلْقارِعَة» از مادّه «قرع» در اصل به معنای کوبیدن با شدّت است به گونه ای که صدای بلندی از آن برخیزد و به همین جهت، چکش را «مقرعه» می گویند. در اینکه منظور از «قارعه» در این آیات چیست؟ گروهی از مفسّران گفته اند که این تعبیر یکی از نام های قیامت است. بعضی دیگر تصریح کرده اند که این تعبیر بر مجموعه حوادث قیامت که از نفخ صور اوّل شروع می شود و پایان آن خاتمه داوری خداوند درباره بندگان است اطلاق شده است.
بر اساس آیات و روایات، هدف خداوند از خلقت انسان، پرورش یک مخلوق کامل است که پرتوی از صفات حق باشد و لایق قرب او گردد.
خداوند در نهایت لطف و محبت، آغوش رحمتش را به روی همگان باز کرده و می فرماید: «به آنها بگو ای بندگان من که بر خودتان اسراف و ستم کرده اید! از رحمت خداوند نومید نشوید که خدا همه گناهان را می بخشد». در حقیقت این آیه، یکی از امیدبخش ترین آیات قرآن نسبت به گنهکاران است؛ زیرا خداوند در آن، گنهکاران را بندگان خود خطاب کرده و به جای واژه ظلم و گناه، از اسراف بر خود یاد کرده و با نهایت لطف و محبت، همه گنهکاران ر بخشیده و آغوش رحمت خود جای می دهد.
امام باقر(ع) در معرفی شيعیان واقعی می فرمايد: «آنها دژهاى محكم و سينه‌هاى امانتدار و صاحبان عقل‌هاى وزين و متين هستند، شايعه‌پراكنى نمى‌كنند و اَسرار را فاش نمى‌كنند و آدم‌هاى خشك و خشن و رياكار هم نيستند، راهبان شب و شب زنده‌داران و شيران روزند».
اصلاح در میان مردم، گروه ها و طوایف، غالباً کار پیچیده ای است مخصوصاً اگر کینه ها و دشمنی ها ریشه دار و کهنه باشد، به همین دلیل گاهی برای رسیدن به آن، باید راه طولانی پیمود و از نکات و دقایقی بهره گرفت، و با روان شناسی و روان کاوی آشنا بود.
حضرت آیت الله مکارم شیرازی به استفتائی پیرامون «اجاره منزل به صورت تمام رهن» پاسخ گفتند.
اسلام از دو منظر مختلف، «مسائل اقتصادی» را مورد دقّت قرار می دهد: نخستین نگاه تشکیل حکومت اسلامی بود که پیامبر(ص) در مدینه اقدام به تشکیل آن نمود؛ زیرا هیچ برنامه اجتماعی و اصلاحی بدون اتکاء به یک حکومت صالح، جنبه عینی و عملی پیدا نمی کند. همچنین از منظر اسلام، مسائل اقتصادی در سازماندهی جامعه اسلامی دارای اولویت است؛ زیرا در اسلام اموال و ثروتها، ودیعه الهی در دست انسانها است و به عنوان یک رکن اصیل اجتماع معرفی شده است.
قرآن نعمت امنیت را بر هر موهبتی مقدم می دارد. از این رو هنگامی که حضرت ابراهیم (ع) وارد سرزمین خشک و بی آب و علف مکه شد و خانه کعبه را بنا کرد، قرآن می گوید امنیت اولین چیزی است برای ساکنان آن سرزمین از خداوند تقاضا می کند. حتی در اسلام نوعی امنیت پیش بینی شده که در هیچ قانونی از قوانین دنیا وجود ندارد و آن امنیت حیثیت و آبروی افراد است به تعبیر گویاتر، اسلام اجازه نمی دهد هیچ مسلمانی نسبت به دیگران سوء ظن داشته باشد، و این امنیتی است در بالاترین سطح، که جز در یک جامعه مؤمن امکان پذیر نیست.
به اتفاق علمای اسلام و ضرورت دین، «ازدواج موقت» در آغاز اسلام مشروع بوده و دلیل محکمی بر نسخ آن نداریم و طبق قانون علم اصول باید حکم به بقاء این قانون کرد و جمله مشهور عُمر که «دو متعه در زمان پیامبر(ص) بود که من آنها را حرام کردم و بر آنها مجازات می کنم، متعه زنان و حج تمتع» گواه روشنی بر عدم نسخ این حکم در زمان پیامبر(ص) است. در روایات متعدد اهل سنت نیز تصریح شده که این حکم در زمان عمر نسخ شده نه در زمان پیامبر(ص) و روایاتی که حاکی از نسخ این حکم در زمان پیامبر خدا(ص) هستند بسیار پریشان و ضد و نقیض هستند.
در نظام ولایت فقیه هم هر کسی باید به یک نحوی، امرش به امر ولایت فقیه بخورد. و هر شخصیتی را که به فرمانش توجه می کنی، باید به یک نحوی مربوط بشود به امام. اگر شد، ارزش پیدا میکند. چون ارتباط با امام برمیگرد به امام زمان و سپس رسول خدا و سپس خداوند. این می شود توحید. یعنی انسان تمام مأموریت هایش از یک جا نشأت بگیرد، اگر همه کارهایی که انسان می خواهد بکند، برگردد به امر خدا، این می شود توحید.
حضرت آیت الله مکارم شیرازی با اشاره به محدودیت های ایجادشده برای حجاج گفتند: باید با دولت عربستان مذاکره کافی به عمل آید تا مسائل جنگ را با فریضه حج ارتباط ندهد. حج موضوعی مستقل است.
دعا و نیایش از اهمیت ویژه‌ای برخودار است. از جمله [در میدان جنگ و مقابلۀ با دشمنان] که از ناامیدی و یأس جلوگیری کرده و نور امید بر دل می‌پاشد و به انسان نیرو می‌بخشد. به همین دلیل اولیاء اللّه همواره در کارهای مهم [هم چون میدان جنگ و مواجهۀ با دشمنان] دست به درگاه پروردگار برمی‌داشتند و بدون ترس و واهمه به جنگ دشمن می‌رفتند، چرا که می‌دانستند هر مشکلی در برابر اراده حق سهل و آسان است.
حضرت آیت الله مکارم شیرازی تأکید کردند: مستکبران عالم دست از ایذا و آزار مسلمانان برنمی دارند و هر زمان که مسلمانان یک گام عقب نشینی کنند آنها یک قدم جلوتر می آیند. آنها زمانی از ما راضی خواهند شد که با اسلام خداحافظی کنیم.
اسلام برای حمایت از مظلوم و نجات وی از چنگال ظالم، به مسلمانان دستور می دهد که با ظالم بجنگند؛ حتّی اگر مظلوم غیر مسلمان باشد. خداوند می فرماید: «چرا در راه خدا، برای رهایی مردان و زنان و کودکانی که به دست ستمگران تضعیف شده اند، پیکار نمی کنید؟». بر اساس این آیه، می توان برای حمایت از مظلومان و نجات آنان از ظلم و ستم بیدادگران با ظالمان جنگید.
«جهاد» قانون حیات و زندگی است و هر موجود زنده ای، تا زمانی به زندگی خود ادامه می دهد که مشغول جهاد است و آن روز که جهاد را رها کند، مرگ او آغاز می شود. جهاد، رمز حیات و ضامن سعادت و سبب پیروزی و موفقیّت و عامل سربلندی و عزت است.
آیت الله ناصر مکارم شیرازی از مراجع تقلید، حسب استفتای مقلدین درباره تشرف به بیت‌الله الحرام و سفر حج در سال جاری با شرایط کنونی، حکم آن را بیان کرد.
تنها دوگانه پرستان هستند که قائل به دو خالق خیر و شر هستند. اما یگانه‌پرستان معتقدند: در این عالم موجودی به نام شرّ وجود ندارد. هر چه هست، خیر است. اما آنچه را ما شرّ می نامیم یا خودش عدم است یا مستلزم عدم می باشد. جهل، فقر، مرگ، بیماری و ... ذاتاً عدم می باشند که هر یک به ترتیب عدم علم، عدم غنا، عدم حیات و ... هستند و گزندگان، درندگان، میکروبها و آفت ها مستلزم نیستی و عدم اند.
در عصر ما فنون نظامی تخصصی شده و باید از نیروهای متخصص استفاده کرد. لذا باید گروهی به عنوان کادر ثابت در ارتش بمانند و شب و روز آماده مقابله با دشمن باشند؛ ولی با این حال نقش بسیج و نیروهای عمومی و مردمی مهم است. آنها در جنگ تحمیلی هشت ساله نقش خود را به خوبی ایفا کردند و اگر نبودند بخش های عظیمی از ایران به اشغال دشمن در می آمد. بنابراین اگر بعضی تصور کنند که مسأله بسیج مردمی مخصوص زمانی بوده که فنون نظامی پیچیده نبوده سخت در اشتباه اند. بسیج مردمی حتی از کیان اسلامی نیز دفاع می کند.
در آیه ۴۴ سوره «فرقان» می خوانیم: «آنها که معبودشان هوای نفسشان است، همچون چهارپایانند، بعد از آن ترقی کرده و اضافه می کند: «بلکه از آنها گمراه ترند!». شبیه این تعبیر در آیه ۱۷۹ سوره «اعراف» نیز آمده است که درباره دوزخیانی که به حکم استفاده نکردن از گوش و چشم و عقل خود، به چنان سرنوشتی گرفتار می شوند، می فرماید: «آنها همچون چهارپایانند بلکه گمراه تر».
نوروز یک عید طبیعی در جهان آفرینش است و اختصاص آن به زرتشتیان محل تردید است. برخی اعمال عید نوروز مثل صله رحم و نظافت و هدیه دادن و... مورد سفارش اسلام نیز می باشد و در روایات اهل بیت(ع) نوروز و برخی اعمال آن مورد تایید گرفته است. نوروز مقارن با برخی اتفاقات تاریخی مهم دیگر مثل عید غدیر و... نیز می باشد. البته اسلام همه مراسمی را که به عنوان نوروز انجام می شود تایید نمی کند.
با اینکه خداوند بر همه چیز توانا است و هر چه اراده کند بلافاصله انجام می گیرد با این حال قرآن تاکید دارد که خداوند کارهای جهان را تقسیم کرده است و بر عهده گروه هایی از فرشتگان قرار داده است تا کارهای مهمّ آفرینش و تشریع را به نحو شایسته انجام دهند.
مرجع تقلید شیعیان با بیان اینکه شهادت رهبر انقلاب، اگرچه ضایعه بسیار سنگین است گفت: این شهادت ها، بهای عزت، استقلال و مقدمۀ ظهور حضرت ولی‌عصر (ارواحنا فداه) خواهد بود.
آیت‌الله مکارم شیرازی به پرسشی درباره « رنگ کردن مو در حال روزه» پاسخ گفته است.
ماه رمضان ماه نزول قرآن است که در شب قدر بر قلب نازنین پیامبر صلّی الله علیه وآله وسلّم نازل شده است. ماه روزه گرفتن و جهاد با نفس،ماه عبادت و خودسازی، ماه ترک معصیت و انجام اطاعت است.
حضرت آیت الله مکارم شیرازی به استفتائی پیرامون «ضمان شرعی در ارائه گزارش نادرست» پاسخ گفتند.
یکی از اساتید حوزه علمیه قم با بیان اینکه حضرت عباس(ع) در ولایت‌پذیری بی‌همتا بود، گفت: درک صحیح معنای ولایت در لابه‌لای کلمات و رفتار ایشان موج می‌زند.
نمایندهٔ حضرت آیت‌الله مکارم‌شیرازی دیدگاه معظم‌له را در پاسخ به استفتایی با موضوع «تکلیف شرعی سقط جنین عمدی و شرایط پرداخت دیه» بیان نموده‌اند.
نمایندهٔ حضرت آیت‌الله مکارم‌شیرازی دیدگاه معظم‌له را در پاسخ به استفتایی با موضوع تکلیف قضای نماز و روزه والدین در صورت عاجز بودن پسر بزرگتر بیان نموده‌اند.
مسئله «تجسّم اعمال» از مباحث مهم معادشناسی است که برخی آن را ناممکن می‌دانستند؛ اما یافته‌های علمی درباره بقاء انرژی و رابطه مادّه و نیرو، امروز پاسخی تازه به این پرسش دیرینه داده و نشان می‌دهد اعمال انسان می‌توانند در آخرت به شکلی عینی و واقعی ظهور یابند.