ششمین مناجات امام سجاد علیه السلام که در شمار پانزده مناجات خود ایراد فرموده اند، مناجات شاکرین است و ما مبتنی بر روش معهود خود که در آغاز بحث واژه و عنوان کلیدی مناجات ها را مورد بحث و بررسی قرار می دادیم، در آغاز بحث از این مناجات نیز درباره مفهوم «شکر» سخن می گوییم.
اگر کسی بداند که «هر انتخاب و یا تکیه‌گاهی که عطر و رنگ الهی به خود نگرفته باشد، روزی به دشمنی با او خواهد پرداخت»، تمام توجه، تمایلات، احساسات و انتخاب‌هایش را متوجه خداوند متعال می‌کند و هرگز تکیه‌گاه و پناهی غیر از خدا برنمی‌گزیند.
طاووسی مسرور گفت: مرحوم علامه عاملی تصریح می‌کند امام سجاد علیه‌السلام شیعه را از صفر بنا کرد و مجدداً بازسازی نمود؛ به تعبیر ایشان، ساختمانی کاملاً تخریب‌شده را از نو احیا کرد.
امام زین العابدین، علی بن الحسین (ع)، معروف به امام سجاد (ع)، چهارمین امام شیعیان، در سال ۹۵ هجری قمری به دستور ولید بن عبدالملک، خلیفه اموی، مسموم و به شهادت رسید. دوران امامت ایشان مقارن با یکی از سختترین دورههای تاریخ اسلام بود، چرا که پس از واقعه عاشورا (۶۱ هجری قمری)، حکومت اموی به سرکوب شیعیان و تحریف مفاهیم اسلامی پرداخت.
شیخ حسین انصاریان گفت: اسارت واقعی متعلق به دشمنان اهل بیت (ع) بود که اسیر هواهای نفسانی و مطامع دنیوی بودند؛ اما امامان آزادگان حقیقی تاریخ جهان‌اند.
پس از عاشورا امام سجاد(ع) بار سنگین امامت و رسالت روشنگری را بر دوش کشید و با دعا در برابر ستم ایستاد و در نهایت در غربت مدینه به شهادت رسید.
حادثه کربلا بزرگ‌ترین مدرسه‌ی درس آموزی بشر است که به هر صحنه از این واقعه عظیم بنگریم شاهد شگفتی‌های فراوانی خواهیم بود.
یکی از شخصیت‌هایی که به صورت مکرر در طول تاریخ اسلام مورد سوءتطبیق قرار گرفته، «سفیانی» است. این خطا ناشی از دو عامل است: وجود برخی شباهت‌های ظاهری و نسبی مانند انتساب به بنی امیه و دیگری، شرایط بحرانی سیاسی و اجتماعی.
گاهی حقیقت در برابر نقاب تزویر، تنها با خون شهیدان و مظلومیت آنان آشکار می‌شود. اگر قیام حسین(ع) و افشاگری‌های زینب(س) و سجاد(ع) نبود، چهره نفاق بنی‌امیه بر مردم روشن نمی‌گردید. رسالت آگاهان، جهاد تبیین است تا پیام شهیدان را از ورای موج تبلیغات دشمن به گوش همگان برسانند.
امام زین العابدین علیه السلام فرمودند چگونه گریه نکنم، در حالی که یزیدیان آب را برای وحوش و درندگان بیابان آزاد گذاشتند ولی به روی پدرم بستند و او را تشنه به شهادت رساندند.
نام: على بن الحسين. كنيه: ابوالحسن و ابومحمد. القاب: زين العابدين، سيد الساجدين، سجّاد، زكىّ، امين و ذوالثفنات. تاريخ ولادت: نيمه جمادى الثانى سال 38. محل تولد: مدينه مشرفه، در سرزمين حجاز (عربستان سعودى كنونى). برخى مورّخان گفته اند كه محل تولد آن حضرت در كوفه بوده است؛ زيرا در آن هنگام، همه افراد خانواده امام على (ع) در كوفه به سر مى بردند.
بیشتر روایات و نقل‌های معتبر، بیماری حضرت زین العابدین(ع) را تنها در همان شب و روز عاشورا عنوان می‌کنند که ممکن است اثر آن تا چند روز بعد از آن نیز باقی بود.
جایگاه ممتاز اهل بیت موجب شد که افراد به جای پذیرش شایستگی‌های الهی اهل بیت، در دل دچار حسد شدند و در عمل نیز تلاش کردند تا این مقامات و امتیازات را از ایشان سلب کنند و خود بر جایگاه خلافت و حکومت تکیه زنند.
دعا برای گشایش کار: خداوندا بر محمّد و خاندانش درود فرست و براى من در کارم گشایش و راه نجاتى قرار ده، و از جهاتى که گمان مى برم و یا گمان نمی برم مرا روزى ده همانا تو هرکه را بخواهى بى حساب روزى مى دهی.
اولین و مهم‌ترین دلیلی که باید به صحیفه سجادیه توجه کنیم، آن را بخوانیم، تدبر و ترویج کنیم و در تحقق آن بکوشیم، این است که صحیفه سجادیه «جامعه‌ساز» است.
روز 13 محرم الحرام سال 61 هجری قمری اسرای کربلا را با غل و زنجیر در کوفه گرداندند و سپس وارد مجلس ابن زیاد کردند.
پژوهشگر مهدوی گفت: امام سجاد(ع) در صحیفه سجادیه برای ظهور دعا می کنند. این ادعیه مهدوی با هدف ایجاد امید و دعوت به صبر برای مردمی که گرفتار سختی ها بودند و با نیت برطرف شدن سختی های عصر غیبت است.
کتاب «خطبه‌های آتشین» خطبه‌های حضرت زینب و امام سجاد در کوفه، شام و مدینه است.
امام صادق (ع) فرمودند امام زین العابدین (ع) چهل سال بر پدر بزرگوارش گریه کرد، در حالی که روزها روزه بود و شب‌ها به نماز می‌ایستاد.
ورود اسرای کربلا به کوفه و چرخاندن سر مقدس شهدای کربلا به‌همراه اسرا در بازار و کوچه‌های شهر از جمله وقایع روز دوازدهم محرم است.
یک کارشناس مذهبی گفت: امام سجاد(ع) پس از واقعه عاشورا یک وظیفه مهم داشتند و آن هم روایتی است که تکمیل آن مجاهدت‌ها را در روز عاشورا بیان می‌کند.
حضرت زینب(س) پس از آنکه بیوفایی و نیرنگ کوفیان را به آنها بازگو کرد، امام سجاد(ع) به ایشان فرمود: اى عمّه سکوت کن، باقیماندگان باید از گذشتگان عبرت گیرند و تو بحمد اللَّه عالمی هستی که احتیاج به تعلیم نداری و نیاموخته خردمندی.
امام سجاد (ع) در روز عاشورا دعایی را از پدر بزرگوارشان امام حسین (ع) نقل می‌کنند و اینگونه روایت می‌فرمایند: پدرم در آن روز که به شهادت رسید (روز عاشورا) مرا به سینۀ خویش چسبانید و در حالی که از زخم‌هایش خون فوران می‌کرد.
امام سجاد علیه‌السلام به ما می‌آموزند که چگونه در برابر زور و ستم، به قدرت بی‌منتهای الهی پناه ببریم و از او بخواهیم که از راه‌های غیبی و با حکمت خویش، ما را یاری کند.
امام سجاد(ع) در دعای ۴۴ صحیفه می‌فرمایند: «الْحَمْدُلِلَّهِ الَّذِی هَدَانَا لِحَمْدِهِ، وَ جَعَلَنَا مِنْ أَهْلِهِ لِنَکُونَ لِإِحْسَانِهِ مِنَ الشَّاکِرِینَ؛ ستایش ویژه خداست که ما را به سپاسگزاری‌اش هدایت فرمود و ما را درخور سپاس قرار داد»؛ بنابراین جبران احسان خدا شکرگزاری است.
شیطان؟ دوستان ناباب؟ اینها دشمن هستند اما دشمن اصلی چیز دیگری است که در کتابهای معارف اسمش را «نفس» گذاشته‌اند.
دعای روز چهارشنبه (بلدالامین) را به نقل از امام سجاد(ع) را بیان می کنیم.
دعای یازدهم صحیفه سجادیه دعا برای عاقبت به‌خیری است؛ امام سجاد(ع) در این دعا می‌آموزند که با متوسل شدن به خاندان عصمت و طهارت(ع) از خدا بخواهیم قلب‌های ما را به ذکر الهی، زبانمان را به شکرش و جوارحمان را به طاعتش مشغول کند.
عذاب قبر در قرآن هم آمده امّا این که چقدر طول می‌کشد کسی اطّلاعی ندارد و بستگی به افراد و اعمال آنها دارد چون عذاب قبر به منزله کفّاره گناهان و جبران کوتاهی‌ها است؛ از این‌رو کسانی که گناه بیشتری در نامه عمل دارند عذاب آنها بیشتر خواهد بود.
دعا یکی از مهم‌ترین اسباب دستیابی به این هدایت است. چنانکه در روایت آمده: «أبَی اللهُ أنْ یَجْرِی الأمورَ إلاَّ بِأسْبَابِهَ» – خداوند امور را جز از طریق اسباب آن جاری نمی‌سازد.