قرآن تصویری هولناک از جهنم ترسیم میکند؛ جایی که دوزخیان پس از شنیدن صدای آتش، به یک حسرت بزرگ اعتراف میکنند: «اگر میشنیدیم یا تعقل میکردیم، اهل آتش نبودیم.» سوره ملک نشان میدهد که گاهی سقوط انسان نه از ناآگاهی، بلکه از شنیدن حقیقت و نادیده گرفتن آن آغاز میشود.
درک ابدی بودن پاداش و کیفر زمانی روشن میشود که آنها را نه یک قانون قراردادی، بلکه پیامد طبیعی اعمال و انتخابهای آگاهانه انسان در دنیا بدانیم؛ انتخابهایی که گاهی اثرشان فراتر از مدت زمان وقوع عمل باقی میماند.
آیا حیوانات نیز مانند انسانها در قیامت حضور دارند؟ بر اساس آیات قرآن و روایات اسلامی، پاسخ مثبت است و حتی قصاص ظلم میان حیوانات نیز در آخرت انجام میشود.
درباره مکان بهشت و جهنم سه دیدگاه مطرح است؛1.بهشت و جهنم بُعد باطنی همین جهاناند 2.عالم آخرت محیط بر این جهان مادی است 3.بهشت و جهنم در جایی از همین دنیا است.
آیات قرآن و احادیث اهل بیت گویای آن است آزار دیگران نه تنها موجب عذاب اخروی است بلکه دنیا و عُقبا را نیز همچون جهنمی میکند که انسان در آن عذاب میکشد.
شهید سید محمد حسینی تاکید می کند: آیا این دانشمندان تلاشگری که کوشش میکنند برای اختراع وسایل مختلف برای آسایش انسانها و پیشرفت و بهبود وسایل زندگی، اینها به بهشت میروند یا به جهنم؟ ولو مؤمن به خدا نباشند، ولو ماتریالیست و مادی باشند.
یادداشت آیتالله بیات زنجانی درباره آزادی
از زبان خیلی باید مراقبت کرد، بسیاری از کسانی که جهنم میروند، جهنمی زبان هستند.
حضرت آیت الله جوادی آملی، نصیحتی از درس اخلاق امام خمینی در قم بیان کردند.
در برخی از روایات به این مسئله تصریح شده که منظور از درهای بهشت و جهنم، طبقات آن است .
مرحوم استاد مطهری در بخشی از سخنرانی های خود بر اساس احادیث، تشریح می کند که اصحاب چپ و راست در قیامت چه کسانی هستند؟
آیا از برخی آیات قرآن می توان برداشت کرد که تعداد دوزخیان بسیار بیشتر از بهشتیان است؟
استاد اخلاق حوزه تاکید کرد: خدا به انسان می فرماید، من به تو عقل دادم، این عقل پیغمبر من است.
استاد شیخ انصاریان می گوید: پروردگار در سوره تحریم میفرماید فرشتگان دوزخ، با کسانی که در دنیا، اهل سختگیری و خشم هستند، هم بسیار سخت گیر و هم بسیار خشمگین خواهند بود.
مرحوم آیت الله حائری شیرازی با اشاره به آیات خداوند درباره جهنم و بهشت تاکید میکنند: هدف از این آیات ایجاد انگیزه برای دوری از جهنم و نزدیکی به بهشت است نه اینکه به افراد تازه کار بگوییم تو برای بهشت و جهنم کار نکن.