پس از عاشورا، شام شاهد جانسوزترین لحظات تاریخ بود؛ جایی که حضرت زینب(س) با دلی شکسته، دردهای اسارت و داغ برادر را با امام حسین(ع) نجوا میکند. ویدیوکلیپ «باب الساعات» با اجرای سید سلام الحسینی و ترجمه فارسی، روایتی تأثیرگذار از این مصیبت بزرگ را به تصویر کشیده است.
مجاهدت بانوان بنیهاشم پس از عصر عاشورا، استمرار حیات اسلام ناب محمدی را تضمین کرد. جناب رقیه بنت علی (س)، همسر حضرت مسلم بن عقیل (ع) و مادر شهیدان کربلا، با ایستادگی بینظیر و خطبههای بلیغ خود، الگویی برجسته از شجاعت و تبلیغ ولایتمدارانه را به تصویر کشید.
ما رأیتُ إلّا جمیلاً؛ در نگاه حضرت زینب (س)،نه توصیفِ ذاتِ پلیدِ جنایت،بلکه ستایشِ شکوهِ بندگی،ایثار و ایستادگیِ عارفانهی اباعبدالله (ع) در مسیر رضای الهی است.
خطبههای افشاگرانه امام سجاد(ع) و حضرت زینب(س) پس از واقعه عاشورا، فضای شام را علیه حکومت یزید تغییر داد؛ تا جایی که به روایت منابع تاریخی، یزید برای مهار افکار عمومی ناچار به تغییر رفتار و عقبنشینی سیاسی شد.
امروز با الگویی روبرو هستیم که نشان میدهد چگونه یک شهادت میتواند به یک پیروزی بزرگ تاریخی و فرهنگی تبدیل شود.
استاد حوزه علمیه گفت: به زبان امروز، میتوان اینطور تفسیر کرد که شام تجسم پیروزی «نرمافزار فکری» بر «سختافزار نظامی» است.
واقعه عاشورا فراتر از یک حادثه تاریخی، یک مدرسه جامع تربیتی است حجتالاسلام محسن قرائتی به بررسی ابعاد تربیتی کربلا، جایگاه والای حضرت زینب (س) در مدیریت بحران و پیوند معنوی مؤمن با حرم امام حسین (ع) میپردازد.
اجتماع زنان و آوردن آنها به میدان مبارزه یک استراتژی هدفمند و حکیمانه از سوی حضرت سیدالشهدا (ع) بود.
حضرت زینب سلام الله علیها وقتی به مدینه آمدند، آنچه که در عاشورا اتفاق افتاده بود را تبلیغ کردند. حاکم مدینه به یزید نوشت که اگر به حجاز نیاز داری، زینب دختر علی بن ابیطالب (علیهما السلام)نباید مدینه باشد و از مدینه باید خارج شود.
پس از حادثه كربلا حضرت زينب (س)، حدود يك سال و شش ماه زندگی كرد. حضرت در كاروان اسيران، همراه ديگر بازماندگان قافله كربلا به كوفه و سپس به شام برده شد.
سختترین لحظات کاروان اسرا، تنها به حملالاسرا و افشاگری خلاصه نمیشد؛ بلکه خطر بزرگتری که کاروان را تهدید میکرد، «قطع ریشهی امامت» بود. دشمن به خوبی دریافته بود که وجود نازنین امام سجاد (ع) به عنوان باقیماندهی نسل نبوت، خطری بزرگ برای بقای حکومت اموی است. از این رو، در همان ساعات اولیهی پس از شهادت، وقتی شمر ملعون با شمشیر به سمت خیمهی امام حملهور شد تا ریشهی آلالله را بخشکاند، حضرت زینب (س) همچون کوهی استوار در برابر او ایستاد و با شجاعتی وصفناپذیر، جان برادرزادهاش را سپر بلا کرد. این دفاع، فراتر از یک عمل عاطفی بود؛ ایشان به خوبی میدانست که ادامهی راه حسین (ع) در گرو بقای این امام معصوم است.
حضرت زینب سه ویژگی کلیدی داشت که امروز زنان میتوانند با تقویت آنها، کاخهای مدرن ظلم (مانند رسانههای دروغین غربی یا استکبار جهانی) را فرو بریزند.
آیتالله سیبویه از شیخ حسین سامرایی نقل میکند: در سامرا، هنگام خلوت در سرداب مقدس، صدایی از پشت سر به فارسی شنیدم که فرمود: «به شیعیان بگویید خدا را به حق عمهام حضرت زینب(س) قسم دهند که فرج مرا نزدیک گرداند.» مشکل فرج با دست او وا میشود، به حق مهدی قسم، این کار، کار زینب است.
کارشناس دینی به پرسشی با موضوع مقام عصمت حضرت زینب (س) و حضرت ابوالفضل العباس (ع) پاسخ گفته است.
امام سجاد علیهالسلام با نقل روایتی، از روح بلند و بندگی خالص حضرت زینب سلاماللهعلیها پرده برمیدارند؛ بانویی که حتی در شب یازدهم محرم، نماز شبش ترک نشد.
حجتالاسلام حسین انصاریان میگوید: حضرت زینب سلامالله علیها قبل از عاشورا ساخته شد و در کربلا، خودش را نشان داد.
مرحوم آیتالله محقق داماد فقیهی محقق و بیادعا بود که بزرگان حوزه در درسش خضوع میکردند. در یک رؤیا به یکی از علما پس از رحلت گفت، نجاتش به محبت زینب کبری(س) و احترام به قبّهالبیضاء امیرالمؤمنین(ع) بوده است.
آیتالله حقشناس(ره) در یکی از دروس اخلاق خود، خاطرهای تأملبرانگیز از رؤیایی معنوی نقل میکند که در آن حضرت زینب کبری(س) با توصیهای صریح، ایشان را به تعطیلی مباحثه و حضور کامل در عزاداری دهه اول محرم فرا میخوانند؛ خاطرهای که جلوهای از جایگاه و تصرف معنوی اهلبیت(ع) را نشان میدهد.
حضرت زینب(س) بانویی با هوش، شجاعت و صبر بینظیر بود که با آگاهی از مصائب، همراه امام حسین(ع) شد و با خطبهها و مدیریت اسارت، پیام عاشورا را زنده نگه داشت؛ وفات ایشان بهصورت طبیعی یا شهادت نقل شده است.
حضرت زینب کبری علیهاالسلام پس از حضرت زهرا علیهاالسلام، کاملترین الگوی زن مسلمان در تاریخ اسلام است؛ بانویی که علم، عبادت، عفت، صبر و ولایتمداری را در سختترین آزمونهای تاریخ به نمایش گذاشت و با رسالت آگاهانه خود، پیام عاشورا را برای همیشه زنده نگه داشت.
وفات حضرت زینب کبری(س)، بانوی صبر و پیامرسان نهضت عاشورا، از جمله موضوعاتی است که با وجود اتفاق نظر درباره عظمت شخصیت و نقش تاریخی ایشان، در منابع تاریخی با ابهامهایی درباره علت رحلت، زمان وفات و محل دفن همراه است؛ ابهاماتی که پژوهشگران تاریخ اسلام دیدگاههای مختلفی درباره آن ارائه کردهاند.
حضرت زینب و حضرت معصومه (ع) افزون بر مقام معنوی، نقش حدیثی و روایی مؤثری دارند، در حالیکه حضرت مریم (ع) بیشتر با جایگاه قرآنی و طهارت الهی شناخته میشود.
استاد انصاریان گفت: همان استقامت خدیجه(س) در شعب ابیطالب، در کربلا تجلی یافت و همان روحیۀ حضرت زهرا(س) در خطبۀ فدکیه، در خطبههای آتشین حضرت زینب(س) متجلی شد.
شیخ حسین انصاریان گفت اگر کسی در عصمت حضرت زینب(س) و حضرت عباس و حضرت علی اکبر(ع) تردید کند، حاضرم با برهان و دلیل گفتگو کنم، زیرا کسی که معصوم نباشد نمیتواند چنین شخصیتی داشته باشد.
نام مبارك آن بزرگوار زینب، و كنیه گرامیشان ام الحسن و ام كلثوم و القاب آن حضرت عبارتند از: صدّیقة الصغرى، عصمة الصغرى، ولیة اللّه العظمى، ناموس الكبرى، شریكة الحسین علیهالسّلام و عالمه غیر معلّمه، فاضله، كامله و ... پدر بزرگوار آن حضرت، اوّلین پیشواى شیعیان حضرت امیرالمؤمنین على بن ابیطالب علیهماالسّلام، و مادر گرامى آن بزرگوار، حضرت فاطمه زهرا سلام اللّه علیها می باشد.
در میان چهرههای نورانی خاندان عصمت و طهارت (علیهم السلام)، حضرت زینب کبری (علیها السلام) جایگاهی ویژه دارد که مرزهای «جنسیت» و «زمان» را درنوردیده است. ایشان بانویی است که در اوج مصیبت، عقلانیت و ایمان را به هم آمیخت و از قلب فاجعه، حقیقت را فریاد زد؛ بانویی که فهم عمیق از ولایت، عقلانیت دینی و احساس مسئولیت اجتماعی را در عالیترین سطوح نشان داد.
اگر امروز در جامعه اسلامی بانوانی مانند حضرت زینب (س) در عرصه تفسیر و معرفت دینی پرورش پیدا کنند، بسیاری از پرسشهای فرهنگی و اخلاقی خانوادهها پاسخ داده خواهد شد. بانوی عالمه میتواند مأمن فکری زنان باشد، چنانکه حضرت زینب (س) این چنین بود.
در میان سخنان آیت الله بهجت(ره) روایتی وجود دارد که محل حقیقی مزار حضرت زینب (س) را مشخص میکند.
حجت الاسلام والمسلمین ادیب یزدی با بیان اینکه حضرت زینب کبری(س) پس از قیام کربلا با مجاهدت علمی و فرهنگی، به زنان عالم نشان دادند که بانوان می توانند با حفظ حجاب و عفاف خود پیام آور خوبی ها باشند و دشمنان را رسوا کنند، گفت: بانوان ایرانی با الهام از حضرت زینب (س)، با اقتدار، صبر و استقامت در دفاع مقدس ۱۲ روزه، موجب تقویت روحیه ایثار و استقامت در میان ملت ایران شدند.
در مجلس یزید، هنگامی که چشم زینب کبری(علیها السلام) به سر خونین برادرش امام حسین(علیه السلام) افتاد، با صدای محزونی که دل ها را به وحشت می انداخت فریاد زد: «یا حُسَیْناهُ! یا حَبیبَ رَسُولِ اللهِ! یَابْنَ مَکَّهَ وَ مِنی، یَابْنَ فاطِمَهَ الزَّهْراءِ سَیِّدَهَ النِّساءِ، یَابْنَ بِنْتِ الْمُصْطَفی»؛ (ای حسین ای محبوب رسول خدا، ای پسر مکه و منا، ای پسر فاطمه زهرا، بانوی همه زنان جهان، ای پسر دختر (محمد) مصطفی).