در میان چهره‌های نورانی خاندان عصمت و طهارت (علیهم السلام)، حضرت زینب کبری (علیها السلام) جایگاهی ویژه دارد که مرزهای «جنسیت» و «زمان» را درنوردیده است. ایشان بانویی است که در اوج مصیبت، عقلانیت و ایمان را به هم آمیخت و از قلب فاجعه، حقیقت را فریاد زد؛ بانویی که فهم عمیق از ولایت، عقلانیت دینی و احساس مسئولیت اجتماعی را در عالی‌ترین سطوح نشان داد.
اگر امروز در جامعه اسلامی بانوانی مانند حضرت زینب (س) در عرصه تفسیر و معرفت دینی پرورش پیدا کنند، بسیاری از پرسش‌های فرهنگی و اخلاقی خانواده‌ها پاسخ داده خواهد شد. بانوی عالمه می‌تواند مأمن فکری زنان باشد، چنان‌که حضرت زینب (س) این چنین بود.
در میان سخنان آیت الله بهجت(ره) روایتی وجود دارد که محل حقیقی مزار حضرت زینب (س) را مشخص می‌کند.
حجت الاسلام والمسلمین ادیب یزدی با بیان اینکه حضرت زینب کبری(س) پس از قیام کربلا با مجاهدت علمی و فرهنگی، به زنان عالم نشان دادند که بانوان می توانند با حفظ حجاب و عفاف خود پیام آور خوبی ها باشند و دشمنان را رسوا کنند، گفت: بانوان ایرانی با الهام از حضرت زینب (س)، با اقتدار، صبر و استقامت در دفاع مقدس ۱۲ روزه، موجب تقویت روحیه ایثار و استقامت در میان ملت ایران شدند.
در مجلس یزید، هنگامی که چشم زینب کبری(علیها السلام) به سر خونین برادرش امام حسین(علیه السلام) افتاد، با صدای محزونی که دل ها را به وحشت می انداخت فریاد زد: «یا حُسَیْناهُ! یا حَبیبَ رَسُولِ اللهِ! یَابْنَ مَکَّهَ وَ مِنی، یَابْنَ فاطِمَهَ الزَّهْراءِ سَیِّدَهَ النِّساءِ، یَابْنَ بِنْتِ الْمُصْطَفی»؛ (ای حسین ای محبوب رسول خدا، ای پسر مکه و منا، ای پسر فاطمه زهرا، بانوی همه زنان جهان، ای پسر دختر (محمد) مصطفی).
شاید همین‌جاست که روز خبرنگار، از یک مناسبت تقویمی فراتر می‌رود و فرصتی برای بازاندیشی می‌شود. این بار اما، می‌خواهیم به ریشه‌های خبرنگاری در باورهای دینی‌مان نگاه کنیم. به قرآن، که کتاب خبرهای راست است. به پیامبرانی که خبرنگاران وحی بودند و به بزرگ‌زنان و مردانی چون حضرت زینب (س) و امام سجاد (ع) که با زبان و اشک و خطابه، حقیقتی را روایت کردند که قدرتِ روزگار می‌خواست آن را دفن کند.
ستاد توسعه و بازسازی عتبات عالیات اجرای طرح توسعه حرم مطهر امام حسین (ع) و «تل زینبیه» در شهر کربلا را به عهده دارد.
منابع تاریخی اصیل و کهن وجود حضرت رقیه(س) را اثبات می‌کنند. شهادت مظلومانه ایشان در شام، با افشای جنایات یزید و تأثیر بر افکار عمومی، نقشی کلیدی در سقوط مشروعیت بنی‌امیه داشت. این واقعه، نماد مظلومیت اهل بیت(ع) در تاریخ شد.
گاهی حقیقت در برابر نقاب تزویر، تنها با خون شهیدان و مظلومیت آنان آشکار می‌شود. اگر قیام حسین(ع) و افشاگری‌های زینب(س) و سجاد(ع) نبود، چهره نفاق بنی‌امیه بر مردم روشن نمی‌گردید. رسالت آگاهان، جهاد تبیین است تا پیام شهیدان را از ورای موج تبلیغات دشمن به گوش همگان برسانند.
رسانۀ زینبی یک روزه و یک شبه ساخته نشده است. بلکه محصول تفکری عمیق است که از آموزه های دوران کودکی در وجود ایشان ریشه دوانده بود. همانگونه که حضرت فاطمه سلام الله درب خانه های اصحاب را تک به تک مینواخت و حق همسر خویش را یادآور میشد. اما این بار، بار امانت برای فرزند بسیار سنگین است. او غریبانه وارث حسین (ع) و دیگر شهدای مظلوم کربلای در کوفه و شام آن روز است.
«فردا مسافرم»» نوشته مریم راهی، روایتی متفاوت از واقعه کربلاست که با زبانی زنانه و ظریف، از احساسات و سختی‌های زنان کاروان اسرا می‌گوید و عشق و وفاداری آنان را در فضایی پرتنش و تاریخی به مخاطب منتقل می‌کند.
حضرت زینب (س) در عرصه سیاست، تحلیل اجتماعی، تربیت، مقاومت و انتقال پیام نهضت حسینی، چهره‌ای منحصر به فرد از خود به جا گذاشت. حرکت این بانوی مکرم به عنوان حامل پیام عاشورا و تکمیل‌کننده اهداف قیام امام حسین (ع)، جایگاهی منحصر به فرد به ایشان بخشید.
روز 13 محرم الحرام سال 61 هجری قمری اسرای کربلا را با غل و زنجیر در کوفه گرداندند و سپس وارد مجلس ابن زیاد کردند.
وقتی حضرت زینب (س) در قتلگاه بدن قطعه قطعه شده حسین (ع) را دید به جای ضعف در برابر دشمن غدار، بدن برادر را کمی بلند کرد و رو به آسمان گفت: اللهم تقبل منا هذا قلیل القربان. خداوندا! این قربانی اندک را از ما بپذیر.
ورود اسرای کربلا به کوفه و چرخاندن سر مقدس شهدای کربلا به‌همراه اسرا در بازار و کوچه‌های شهر از جمله وقایع روز دوازدهم محرم است.
سخنان حضرت زینب(س) همچون تیری بر پیکر دستگاه ظلم نشست و ماهیت پلید یزید را بیش از پیش برای همگان آشکار ساخت و تأثیر عمیقی بر افکار عمومی گذاشت و پایه‌های حکومت یزید را سست کرد.
حرکت کاروان اسيران کربلا به سمت کوفه در روز يازدهم محرم سال 61 هجري و ورود آن بزرگواران به کوفه در تاريخ 12 محرم سال 61 قمري به وقوع پيوست.
عبدالله بن جعفر، همسر حضرت زینب شخصیتی بزرگوار و وفادار به اهل بیت(ع)، همواره به عنوان پیرو راستین امام علی(ع) و امام حسین(ع) شناخته میشد. اما چرا او در قیام کربلا همراه امام حسین(ع) نشد؟ در این مصاحبه به پاسخ این سوال پرداخته شده است.
شام غریبان، در ادبیات و مرثیه‌های پارسی‌زبان به غروب آفتاب روز عاشورا و سوگواری این شب گفته می‌شود.
حضرت زینب(س) پس از آنکه بیوفایی و نیرنگ کوفیان را به آنها بازگو کرد، امام سجاد(ع) به ایشان فرمود: اى عمّه سکوت کن، باقیماندگان باید از گذشتگان عبرت گیرند و تو بحمد اللَّه عالمی هستی که احتیاج به تعلیم نداری و نیاموخته خردمندی.
حجاب و غیرت دو روی یک سکه هستند، نمی شود از حجاب صحبت کرد و از غیرت صحبتی به میان نیاورد. نمی شود از غیرت مردی صحبت کرد و از حجاب همسر او سخنی نگفت.
حسین روحانی‌صدر، نویسنده می گوید: ایرانیان باستان برای زن ارزش ویژه‌ای قائل بودند در این روز زن، زمین، زایندگی، و مادر گرامی داشته میشد و این روز عید زنان بوده و مردان به زنان بخشش می‌نمودند و به همین مناسبت پنجم ماه اسفند جشن سپندارمذگان را برگزار می‌کردند.
مصریان به سیده زینب – رضی الله عنها – القاب بسیاری از جمله: رئیس دیوان، مادر درماندگان، ام هاشم، و القاب دیگری داده اند که نشان از عشق مصریان به اهل بیت رسول الله (ص) است.
یکی از نکات شگفت‌انگیز شخصیت ایشان، نگاه ویژه به وقایع کربلا و دیدگاه زیبایی‌شناسانه به حوادث تلخ و غم‌انگیز آن است. این پرسش که حضرت زینب (س) چه دید که جز زیبایی ندید، ما را به کاوش در عمق معنوی شخصیت ایشان و تفکر عمیق در مورد زیبایی‌شناسی اسلامی سوق می‌دهد.
آيت الله سید ابوالقاسم خویی از کتاب معجم رجال الحدیث سخنانی در خصوص حضرت زینب(س) بیان کرده است.
بیان زیبا و نورانی مرحوم حضرت آیت الله زنجانی از خطبه پورشور حضرت زینب سلام الله علیها در کاخ یزید را مشاهده می‌کنید.
در مقام و عظمت آن حضرت همین بس که امام زین‌العابدین علیه السلام خطاب به ایشان سخنانی را فرمودند.
زینب کبری(س) در عفاف و حجاب زبان زد خاص و عام بود، در دروران اسارت و در حرکت از کربلا تا شام، عفت و حجاب خود را حفظ کرد که مورخین نوشته‌اند «او صورت خود را با آستینش می‌پوشاند، چون روبنده‌اش از او گرفته شده بود»
یادداشت اختصاصی آیت الله محسن غرویان، استاد فلسفه و معارف اسلامی را در پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ می خوانید:
نویسندگان و شرق شناسان در آثار غربی رویکردهای خاص خود را به شخصیت های دینی و اسلامی دارند.