از نگاه امیرالمؤمنین(ع)، کمال انسان تنها به دانستن و اندیشیدن نیست؛ عقل با دانش، تجربه و تفکر رشد می‌کند و دل با دوری از گناه و پایبندی به تقوا سلامت می‌ماند. در آموزه‌های علوی، عقلِ پخته و قلبِ سالم، دو سرمایه ارزشمند برای رسیدن به سعادت حقیقی‌اند.
سلامت فقط به جسم محدود نمی‌شود؛ آرامش روح نیز بخشی از تندرستی انسان است. در آموزه‌های اسلامی، اعتدال در خوردن، رعایت بهداشت، سفر، شب‌زنده‌داری و سکوت در جای مناسب از عواملی معرفی شده‌اند که می‌توانند به سلامت جسم و آرامش روح کمک کنند؛ توصیه‌هایی که بسیاری از آنها بر یک اصل مشترک تأکید دارند: اعتدال و پرهیز از افراط.