سورههای «انسان» و «مرسلات» با ترسیم دو مسیر متفاوت برای انسان، از یکسو راه بندگی، انتخاب و بازگشت به سوی خدا را نشان میدهند و از سوی دیگر سرنوشت کسانی را یادآور میشوند که زندگی دنیا را مقصد نهایی قرار داده و وعده قیامت را انکار میکنند؛ در سوره مرسلات نیز پنج سوگند پیاپی مقدمهای برای تأکید بر قطعی بودن وعده الهی و فرارسیدن «یوم الفصل» یا همان روز جدایی حق از باطل است.
آیات ۶ تا ۲۵ سوره انسان، تصویری از بندگانی ارائه میکند که برای رضای خدا از غذایی که خود دوست داشتند و به آن نیاز داشتند، گذشتند؛ روایتی مشهور این آیات را به ماجرای ایثار امیرالمؤمنین(ع)، حضرت زهرا(س) و فرزندانشان پیوند میدهد؛ خانوادهای که سه شب پیاپی، غذای افطار خود را به مسکین، یتیم و اسیر بخشیدند و خود با آب افطار کردند.
انسانی که روزی چیزی جز یک قطره ناچیز نبود، امروز درباره امکان بازگشت دوباره خود تردید میکند؛ اما خداوند در سوره قیامه با یادآوری مراحل آفرینش انسان، همین تردید را به چالش میکشد. خدایی که انسان را از نطفه آفرید، به او شکل بخشید و حیات عطا کرد، زنده کردن دوباره او را نیز ممکن میداند.
سوره «هلأتى» فقط داستان بخشیدن چند قرص نان نیست؛ روایت تربیت اجتماعی و معنوی است که از خانه فاطمه زهرا(س) آغاز شده و تا امروز امتداد یافته است. در این سوره، ایثار در اوج نیاز، پیوند عبادت با مسئولیت اجتماعی و حضور فعال زن در ساخت اخلاق جمعی، تصویری از شخصیتی میسازد که فراتر از تاریخ ایستاده است.
خداوند در سوره انسان (دهر) به سیره اهل بیت (ع) در اطعام و افطاری دادن اشاره میکند و میفرماید: آنها برای خوشنودی خدا از غذای خودشان به مسکین و یتیم و اسیر میدادند تا این گروه از جامعه از نعمتهای خدا بهرهمند شوند.