چرا گاهی نظر دیگران از خواستههای خودمان مهمتر میشود؟ ترس از قضاوت میتواند از تجربههای کودکی و نیاز به تأیید نشأت بگیرد و در صورت تشدید، اعتمادبهنفس و حتی مسیر زندگی را تحت تأثیر قرار دهد.
شهید سید محمدباقر صدر در برابر انتقادها و ناسزاهایی که از سوی یکی از شاگردان سابق خود مطرح میشد، با تفکیک میان «خطا در باور» و «بیمبالاتی در دین»، رویکردی متفاوت و آموزنده از خود نشان داد. او معتقد بود داوری درباره عدالت افراد باید با رعایت انصاف انجام شود و نباید نگاه شخصی و خودمحورانه را معیار قضاوت قرار داد؛ نکتهای که آیتالله سید کاظم حائری در کتاب «مباحث الأصول» آن را ثبت کرده است.
کمتر ضربالمثلی در زبان فارسی به اندازه «دروازه را میتوان بست، دهان مردم را نه» تجربه مشترک انسانها از قضاوت دیگران را روایت میکند. حکایتی منسوب به لقمان حکیم، مشهورترین روایت درباره شکلگیری این مثل است؛ روایتی که پس از قرنها همچنان تازه و قابل تأمل به نظر میرسد.
مشاور تخصصی خانواده گفت: خانواده زیربنای اصلی شکلگیری مهارتهای اجتماعی است اما برای مقابله با چالشهایی نظیر اضطراب اجتماعی، ترس از قضاوت و انزواطلبی در جوانان، باید بستر گفتوگوهای هدفمند را از فضای امن خانه به محیطهای آموزشی همچون مدارس و دانشگاهها گسترش داد تا مهارتهایی چون «نه گفتن»، همدلی و ارتباط موثر در آنها نهادینه شود.
رفتار دیگران با شما ناگهانی نیست، بلکه نتیجه قضاوتها و مجادلاتی است که قبلاً در ذهنشان شکل گرفته. شنیدهها و رسانهها تصویری ساخته که برخوردها را جهت میدهد. انسان با هر چیزی همراه شود، از همان جنس بار میآید. پس باید مراقب نفوذ ذهنیتهای نادرست به درون بود؛ این همان تقوا و کشیک دادن بر نفس است.
ذهنخوانی باعث قضاوتهای نادرست دربارهی دیگران میشود و روابط را آسیبپذیر میکند.
قضاوت زن به داوری کردن زنان میان مردم و صدور حکم برای رفع خصومت و اجرای عدالت و دفع ظلم اشاره دارد.
چگونه میتوانیم به قضاوت منصفانهای از خود برسیم؟ شهید مطهری با اشاره به اهمیت خودسازی، راهکارهایی را برای قضاوت درونی ارائه کرده است.
شتاب در قضاوت یکی از بزرگترین عیبهای انسان به لحاظ تفکر است و معنای آن این است که بدون وجود معلومات و مدارک کافی با شتاب حکم داده شود.