این جامعه بارها توانسته خود را بازسازی کند و از دل آشوب، دوباره به نظم اجتماعی، تولید علم و نهادسازی برسد. پرسش اصلی این است که منطق بقا در تاریخ اسلام چه بوده و چه سازوکارهایی امکان برخاستن دوباره را فراهم کرده است؟