این جامعه بارها توانسته خود را بازسازی کند و از دل آشوب، دوباره به نظم اجتماعی، تولید علم و نهادسازی برسد. پرسش اصلی این است که منطق بقا در تاریخ اسلام چه بوده و چه سازوکارهایی امکان برخاستن دوباره را فراهم کرده است؟
اگر مکه ابراهیمی را نقطه آغاز یک منطق تاریخی بدانیم، غدیر خم را می توان لحظه تثبیت همان منطق در مقیاس امت دانست؛ منطق انتخاب های دشوار برای حفظ توحید، عدالت و پیوستگی هدایت. از بنای کعبه و آزمون های ابراهیم تا اعلان ولایت در غدیر، یک خط ممتد دیده می شود: دین فقط مجموعه ای از مناسک نیست، تاریخ تصمیم هایی است که آینده جامعه را می سازد.