اولین زائران اربعین قبل از کاروان اهل بیت

جابربن عبدالله انصاری که در پایان عمر خود نابینا شده بود به همراه ابوالحسن عطیه بن سعد کوفی معروف به بُکالی وقتی در روز اربعین بر سر قبر امام حسین علیه السلام رسیدند خودش را بر روی قبر امام انداخت سلام کرد جوابی نشنید. عرض کرد: حبیب من چرا جواب مرا نمی‌دهی؟ سپس گریه کرد و ادامه داد: چگونه جواب بدهی بدنی که فرسنگ‌ها با سرش جدایی افتاده است!

سپس آنها صدای کاروانی شنیدند و متوجه شدند کاروان حضرت امام سجاد علیه السلام و حضرت زینب سلام الله علیها است که برای زیارت اربعین آمده‌اند.

جابر که بود؟

جابربن عبدالله انصاری پدرش عبدالله که در جنگ بدر به شهادت رسید و مادرش نسبه دخترعقبه بود. او در بیعت عقبه با پدرش در کودکی حضور داشت.

جابر یکی از اصحاب مهم پیامبر صل الله علیه و آله بود و در ۱۸ جنگ از جنگ‌های ایشان و در جنگ صفین در رکاب امام علی علیه‌ السلام نیز حضور داشت.

او ُمبلغ و محدث راستین اسلام و تشیع بود و به قدری به نقل احادیث مهم مشهور بود که ائمه علیه السلام به روایات او استناد می‌کردند. حجاج بن یوسف ثقفی به جرم دوستی او با امام علی علیه السلام او را داغ کرد. او در سن ۹۴ سالگی دار فانی را وداع گفت و در قبرستان بقیع مدفون شد.

عطیه که بود؟

ابوالحسن عطیه بن سعد کوفی معروف به بُکالی از قبیله همدان است. او تابعی و یکی از یاران جابربن عبدالله انصاری است. اهل کوفه است و در زمان حکومت حضرت علی علیه السلام به دنیا آمد و امام نام او را عطیه انتخاب کرد.

عطیه احادیث فراوانی از جابر و دیگر صحابه نقل کرده است و از راویان موثق شیعه است حتی در کتب رجال اهل سنت توثیق شده است. عطیه تفسیر قرآن خود را سه بار به ابن عباس عرضه و ۷۰ مرتبه قرآن را نزد وی قرائت کرده است.

عطیه به همراه اشعث بر ضد حجاج بن یوسف ثقفی قیام کرد، پس از شکست به استان فارس گریخته و دستگیر شده است. او در حضور حجاج چون حاضر به لعن حضرت امیر نشده ۴۰۰ تازیانه به بدنش زدند و موی سر و ریش او را تراشیدند. عطیه مدتی در خراسان زندگی کرده سپس به کوفه آمده و در سال ۱۱۱ هجری دار فانی را وداع گفته است.