وقایع روز پنجم ماه محرم؛ ممانعت ابن زیاد از پیوستن افراد به امام حسین(ع)

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، درباره وقایع روز پنجم ماه محرم می خوانیم: در این روز عبیداللّه بن زیاد، شخصی بنام «شبث بن ربعی»[۱] را به همراه یک هزار نفر به طرف کربلا گسیل داد.[۲]

مرد هزار چهره کوفه کیست؟

شبث بن ربعی،مردی هزار چهره و متلون بود؛ لذا باید این شیطان هزار چهره را در تمام قیافه هایش شناخت .[۳]

روز عاشورا امام حسین (علیه السلام)در اولین خطبۀ مفصل خویش خطاب به کوفیان از او نام برد و فرمود:«یا شَبَثَ بْنَ رَبَعی ، وَ یا حَجَّارَ بْنَ أَبْجَرٍ، وَ یا قَیْسَ بْنَ الْأَشْعَثِ، وَ یا یَزیدَ بْنَ الْحارِثِ، أَلَمْ تَکْتُبُوا الَىَّ: «أَنْ قَدْ أَیْنَعَتِ الثِّمَارُ وَ اخْضَرَّ الْجَنابُ، وَ طَمَّتِ الْجِمامُ وَ إِنَّما تُقْدِمُ عَلى جُنْدٍ لَکَ مُجَنَّدٌ، فَاقْبِلْ؟!؛ اى شبث بن ربعى! اى حجّار بن ابجر! اى قیس بن اشعث! اى یزید بن حارث! آیا شما براى من نامه ننوشتید که درختان ما ثمر داده است و باغها سرسبز شده و چاه ها پرآب گشته و تو در سرزمینى پا مى گذارى که لشکرى آراسته و انبوه در خدمت تو است، پس به سوى ما بیا!».[۴]

آنان از جمله شبث بن ربعى  در پاسخ گفتند: ما چنین نامه اى ننوشتیم!امام فرمود:«سُبْحانَ اللَّهِ! بَلى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتُمْ ؛ سبحان اللَّه! آرى به خدا سوگند! شما این نامه را نوشتید».[۵]

شبث بن ربعى از جمله کسانى است که در کنار أشعث بن قیس، عبیدالله بن عباس، شریح قاضى، شمربن ذى الجوشن و عمر سعد بدعاقبت شدند.[۶]

ورود حُصَین بن نُمَیر به کربلا

در این روز حصین بن نمیر(حصین بن تمیم)به دستور عبیدالله بن زیاد با چهار هزار سواره وارد کربلا شد؛ «حُصَین بن تمیم »[۷]  یکى از فرماندهان سپاه یزیداست که [۸]،[۹]در روز عاشورا هنگامى که امام براى اقامه نماز ظهر درخواست آتش بس موقت داد با صداى بلند گفت: نماز شما قبول نیست!!حبیب در پاسخ گفت: «زَعَمْتَ أَنَّها لاتُقْبَلُ مِنْ آلِ الرَّسُولِ وَتُقْبَلُ مِنْکَ یَا حِمارُ؟؛ گمان مى کنى که نماز از آل رسول قبول نیست ولى نماز تو قبول است، اى حیوان!».[۱۰] در این حین حصین بن تمیم به او حمله کرد، حبیب نیز به طرف او حمله نمود. از دو طرف سپاه، تعدادى به این درگیرى کشیده شدند و و در نهایت آن  پیر میدان دار حبیب بن مظاهر، علیرغم رشادت های فراوان، به شهادت رسید.[۱۱]

پنجم محرم؛ ممانعت ابن‌زیاد از پیوستن افراد به امام حسین(ع)

عبیداللّه بن زیاد همچنین در این روز دستور داد تا شخصی بنام «زحر بن قیس»بر سر راه صحرای کربلا بایستد و هر کسی را که قصد یاری امام حسین علیه‌ السلام داشته و بخواهد به سپاه آن حضرت ملحق شود، به قتل برساند، لذا کوفیان، این گروه سست و ناتوان و نادان و بى اراده، همین که با نخستین مشکل یعنى تهدیدهاى ابن زیاد و روبه رو شدند، همه چیز را به فراموشى سپردند؛ نه تنها پیمان ها را شکستند و دست از یارى امام علیه السلام برداشتند، بلکه شمشیرى که براى یارى او آماده کرده بودند به روى او کشیدند و آن را به خون او آغشته کردند![۱۲]

آنکه به دنبال جایزه بود!

گفتنی است نام «زحر بن قیس»در منابع تاریخی زجر[۱۳] و زفر[۱۴] نیز ثبت شده است.ردپای منحوس این فرد جنایتکار را می توان درکلام «ابراهیم بن سعید»(یکى از همراهان زهیر در سفر حج) جستجو کرد که  نقل مى کند: «هنگامى که زهیر نزد امام حسین علیه السلام رفت: امام علیه السلام به او فرمود: «من در کربلا کشته خواهم شد و سرم را «زحر بن قیس » به امید گرفتن جایزه نزد یزید خواهد برد ولى یزید چیزى به او نخواهد داد».[۱۵]،[۱۶]

[۱] «از جنایتکاران کربلا و فرمانده پیاده نظام ابن سعد»،( عاشورا ریشه ها، انگیزه ها، رویدادها، پیامدها، ص ۶۸۲).
[۲] همان.
[۳] خطوط اقتصاد اسلامى ؛ ص۶.
[۴] عاشورا ریشه ها، انگیزه ها، رویدادها، پیامدها ؛ ص۴۱۸.
[۵] همان.
[۶] گفتار معصومین(علیهم السلام) ؛ ج ۱ ؛ ص۱۹۶.
[۷]  در بحارالانوار به نام« حُصین بن نُمیر» ثبت شده است.( ج ۴۵؛ ص ۲۱).
[۸]  تاریخ طبرى؛ ج ۴؛ ص ۳۳۴ ، بحارالانوار، ج ۴۵، ص ۲۱.
[۹] عاشورا ریشه ها، انگیزه ها، رویدادها، پیامدها ؛ ص۴۷۲.
[۱۰] همان ؛ ص۴۵۵.
[۱۱] همان.
[۱۲] همان ؛ ص۵۱۵.
[۱۳] ابن قتیبه، الامامه و السیاسیه، ج۱، ص۱۲۷؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۱۵، ص۱۲۹؛ ابن اعثم، الفتوح، ج۵، ص۱۲۶، ج۶، ص۲۹۵؛ مقرم، مقتل الحسین، ص۲۰۵.
[۱۴] ابن قتیبه، الامامه و السیاسیه، ج۱، ص۱۱۰؛ طبری، تاریخ، ج۴، ص۵۴۲؛ ابن جوزی، المنتظم، ج۵، ص۳۴۱.
[۱۵]  اثبات الهداه، ج ۲، ص ۵۸۸ و دلائل الإمامه، ص ۱۸۲.
[۱۶] عاشورا ریشه ها، انگیزه ها، رویدادها، پیامدها ؛ ص۴۴۷.