هنر و فرهنگ
رباب چگونه عاشورای خود را زیست؟/ عاشقانهای در میان روایتِ شمشیرها
نام امام حسین(ع) بیشتر با عاشورا و جنگ گره خورده؛ اما در دل تاریخ، روایت دیگری هم از او مانده است. مردی که برای همسرش حضرت رباب شعر عاشقانه میسرود.
شبکههای اجتماعی و استانداردهای غیرواقعی زیبایی
در دنیای امروز، رسانههای اجتماعی، تبلیغات، فیلمها و حتی بازیهای ویدئویی، استانداردهایی از زیبایی ارائه میدهند که "ظاهر" را به یکی از دغدغههای نوجوانان تبدیل کرده؛ نوجوانانی که در فرایند هویتیابی قرار دارند، بیشتر از هر گروه سنی دیگری تحت تأثیر این کلیشههای اغلب غیرواقعی و دست نیافتنی قرار میگیرند و تلاش میکنند خود را با این الگوها تطبیق دهند. اما آیا این استانداردها واقعیاند؟
پردهکِشی؛ هنر روایت عاشورا در قابهای فراموششده + تصاویر
پردهکشی یکی از هنرهای آیینی و مردمی ایران بود که با ترکیب نقاشی و روایت شفاهی، داستان کربلا را در قالب پردههای بزرگ تصویری برای مردم بازگو میکرد. این سنت که زمانی در قهوهخانهها، تکایا و حسینیهها نقش رسانهای مهمی داشت، امروز با وجود انتقال بسیاری از آثار به موزهها و گسترش رسانههای مدرن، بهتدریج از متن زندگی فرهنگی جامعه فاصله گرفته و در آستانه فراموشی قرار دارد.
نسل Z و چالش با آموزش سنتی؛ چرا شیوههای قدیمی دیگر پاسخگو نیستند؟
نسل Z در مواجهه با نظام آموزشی سنتی، بیش از هر چیز بر ضرورت تغییر تأکید دارد؛ از انتقاد به حفظمحوری و آزمونهای استاندارد گرفته تا کمبود توجه به مهارتهای عملی و سلامت روان. این نسل آموزش را نه هدفی مستقل، بلکه ابزاری برای ورود به دنیای واقعی میداند و خواستار سیستمی انعطافپذیرتر، مهارتمحورتر و متناسب با نیازهای عصر دیجیتال است؛ تغییری که میتواند آینده آموزش را بازتعریف کند.
مردی که ایستاد تا نماز بماند؛ وقتی حفظ یک فریضه مهمتر از حفظ جان شد
ظهر عاشورا فقط میدان جنگ نبود؛ میدان سنجش اولویتها بود. سعید بن عبدالله حنفی در لحظهای که مرگ از هر سو میبارید، ایستاد تا نماز بماند و تاریخ معنای تازهای از مسئولیت را به خاطر سپرد.
وقتی عشق بزرگتر از زندگی میشود؛ داستان جوانی که در آغاز زندگی، مسیر کربلا را انتخاب کرد
در میان یاران امام حسین علیهالسلام چهرههای زیادی حضور داشتند، اما داستان وهب بن عبدالله کلبی چیز دیگری است؛ جوانی تازهداماد که میتوانست زندگی آرامی داشته باشد، اما راهی را انتخاب کرد که نامش را برای همیشه در تاریخ ثبت کرد.
چگونه در دنیای واقعی هم رویایی باشیم؟!
تا حالا شده بخواهید دست کنید توی استخوان جمجمه، خیالهایتان را بیاورید بیرون و پهنشان کنید در دنیای واقعی بلکه زندگی را به جای بهتری تبدیل کنید؟
ستارهای که در شام خاموش شد
«ستاره کربلا» با محوریت زندگی حضرت رقیه(س)، روایت کربلا را اینبار از نگاه یک کودک بازگو میکند. روایتی که از مدینه آغاز میشود، در کربلا ادامه مییابد و در نهایت در شام به خاموشی میرسد.
شبکههای اجتماعی چه تاثیری روی روان ما میگذارد؟
شبکههای اجتماعی به یکی از اصلیترین بسترهای شکلگیری هویت، عزتنفس و تصویر بدن در افراد تبدیل شدهاند و این فضاها یک نظام چندلایه روانشناختی برای کاربران ایجاد کردهاند.
پیرمردی که در اوج کهنسالی از کوفه به کربلا رفت تا نشان دهد در میدان حق، سن مانع نیست!
در روزگاری که بسیاری از مردم کوفه از ترس یا مصلحت سکوت کردند، مردی حدود هفتاد ساله تصمیم گرفت مسیر دیگری را انتخاب کند. حبیب بن مظاهر با وجود سن بالا به کربلا رفت و یکی از ماندگارترین چهرههای عاشورا شد.
تعزیه؛ رسانهای مدرن در ترازوی تاریخنگاری
پژوهشگر شناختهشده و مؤلف کتاب مرجع «شبیهنامه»، ضمن واکاویِ دقیقِ ریشههای هنر آیینی تعزیه و با نقد روایتهای شفاهیِ غیرمستند، تعزیه را در ترازوی تاریخنگاریِ عصر قاجار قرار داده و از کارکردهای رسانهای و سیاسی این هنر در پرتوِ اسنادِ موجود پرده برداشت.
وقتی نوجوانها بهجای خانواده با هوش مصنوعی درد دل میکنند
وابستگی روزافزون نوجوانان به هوش مصنوعی برای مشورت و همدلی، ممکن است آنها را از روابط واقعی دور کرده و به انزوایی خاموش اما عمیق سوق دهد.
سیره امام حسین(ع) در تکریم نیازمندان چه بود؟
در روایتی از سیره امام حسین(ع)، آن حضرت پس از کمک مالی به مردی گرفتار، توصیهای ارزشمند درباره افرادی که شایسته مراجعه در زمان نیاز هستند بیان فرمود؛ سفارشی که بر دینداری، جوانمردی و حفظ آبروی انسانها تأکید دارد.
بشنوید| روایت کردها از تنهایی حضرت زینب (س)
نوحه در ایام عزاداری حسینی در ایران یکی از مهمترین گونههای موسیقی مذهبی به شمار میآید که سالها در هر منطقه با زبان، گویش، نغمهها و شیوههای اجرایی همان قوم درآمیخته است.
سیر تطور عزاداری محرم در ایران؛ از حکومت آلبویه تا تکیه دولت تهران
آیینهای سوگواری ماه محرم که امروزه با شکوهی خاص برگزار میشود، ریشههای عمیقی در پیشینه تاریخی ایرانیان دارد.
محتشم کاشانی، شاعری که محرم را به زبان فارسی سرود
کمالالدین علی محتشم کاشانی، نامش بیش از هر چیز با ترکیببند معروف «باز این چه شورش است که در خلق عالم است» گره خورده است؛ اثری که از مشهورترین مراثی واقعه کربلا در زبان فارسی است.
مسجدی در آمریکا درهایش را به روی غیر مسلمانان گشود
مسجدی در ایالت ایلینوی امریکا با هدف رفع تصورات غلط درباره اسلام درهایش را به روی غیرمسلمانان گشود تا از طریق گفتگو و شناخت مستقیم، برداشتهای نادرست به ویژه درباره حجاب و زنان را برطرف کند.
هنگامه ماتم شده و خامنهای نیست
افشین علا همزمان با فرارسیدن ماه محرم الحرام، شعری در اولین سال نبود رهبر شهید انقلاب در عزای سرور و سالار شهیدان سروده است.
رهبری داشتیم که مادرش حافظشناس بود
سالها پیش در خانهای در مشهد، میان قصههای پیامبران و غزلهای حافظ، بذر علاقهای کاشته شد که بعدها در شخصیت فرهنگی و ادبی رهبر شهید انقلاب ریشه دواند.
از کتیبههای سیاه هیئت تا استوریهای اینستاگرام؛ محتشم کاشانی هنوز ترندترین شاعر عاشوراست
هر سال با آغاز محرم، یک اتفاق تکرار میشود؛ ابیاتی از محتشم کاشانی دوباره همهجا دیده میشود؛ روی پرچمها، بیلبوردهای شهری، نوحهها، استوریها و حتی ویدئوهای نسل تیتاک. ترکیببند محتشم انگار تنها شعر کلاسیکی است که نه فقط زنده مانده، بلکه هر سال دوباره ترند میشود.
رونمایی از پروژه نگارش نسخه نفیس از نهجالبلاغه توسط آستان مقدس علوی
آستان مقدس علوی، از پروژه نگارش نسخهای نفیس از نهجالبلاغه بهعنوان نخستین پروژه از این نوع در جهان اسلام رونمایی کرد.
جهان اسلام به این روحانی اهل ادب میبالد
مرحوم آیتالله مرعشی نجفی از نوادر روزگار ما بهشمار میآمدند و بهحق که جهان اسلام و عالم انسانی برخود میبالد که فرزانهای روحانی عمر خویش را برای بالندگی فرهنگ و ادب به کار بست.
ببینید| نماهنگ قرآنی «وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ»؛ تجلی وعده الهی در جنگ
نماهنگ «وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ» در ادامه حرکت جهادی جامعه قرآنی کشور برای تبیین معارف قرآن منتشر شد.
مرز باریک خیالپردازی در نوجوانی؛ خلاقیت یا فرار از واقعیت؟
خیالپردازی در نوجوانی اگرچه میتواند به رشد خلاقیت، حل مسئله و شناخت بهتر فرد از خود کمک کند، اما روانشناسان هشدار میدهند در صورت تداوم و افراط، ممکن است به عاملی برای افت تمرکز، کاهش تعاملات اجتماعی و اختلال در عملکرد روزمره تبدیل شود؛ جایی که رویاها به جای ابزار، به پناهگاه دائمی ذهن بدل میشوند.
مسئولیتپذیری نسل Z چگونه از خیابان به خانه منتقل میشود؟
در حالی که این روزها حضور پررنگ نوجوانان و نسل Z در فعالیتهای جمعی و میدانی مورد توجه قرار گرفته است، کارشناسان تربیتی بر ضرورت انتقال این روحیه مسئولیتپذیری به محیط خانواده تأکید دارند. به باور آنان، بهرسمیتشناختن توانمندیهای نوجوانان در عرصههای اجتماعی و تعریف نقشهای متناسب در خانه میتواند به تقویت حس اثرگذاری و شکلگیری شخصیت مسئول در زندگی روزمره آنان کمک کند.
هنری که از عبادت متولد شد
در فرهنگ اسلامی، نوشتن قرآن تنها یک فعالیت هنری نیست بلکه جلوهای از عبادت و احترام به کلام الهی به شمار میآید. خوشنویسی قرآن طی قرنها به یکی از اصیلترین هنرهای اسلامی تبدیل شده و نسلهای مختلف هنرمندان با قلم و مرکب به خدمت آیات الهی درآمدهاند.
فلسفه در اندیشه حضرت امام، مقدمهای ضروری برای رسیدن به عرفان است
امام میراثدار سنتی فکری هستند که در آن مرزهای میان فلسفه، عرفان، کلام و فقه نه به معنای جدایی، بلکه به معنای مراتب مختلف یک حقیقت واحد تعریف میشود.
ببینید| دلتنگیای که پایانی ندارد؛ کربلا، منزلگاه دلها
گاهی انسان در میان شلوغی زندگی، آرزویی در دل دارد که شاید هرگز به چشم ندیده باشد. برای نویسنده، آن دلتنگی نامی جز کربلا ندارد؛ سرزمینی که پیش از آنکه مقصد قدمها باشد، پناهگاه و منزلگاه دلهاست و امید زیارتش، سالهاست در گوشهای از جانش روشن مانده و خاموش نمیشود.
روایت تاریخ سنگ مزار امام رضا(ع)
آنچه از منابع تاریخی برمیآید نشان میدهد در طول تاریخ صندوقها و ضریحهایی بر روی قبر مطهر ایشان نصب شده است، اما به نظر میرسد تا دوره پهلوی اول سنگ قبری بر مزار ایشان وجود نداشته است.
روایت دگرگونی جوانی شرور، که نام امام حسین (ع) او را نجات داد
شب عاشورا، دختری که در معرض تعرض بود به جوان شرور گفت: «با امام حسین معامله کن». آن نام در دلش اثر کرد و دختر را رها نمود. سرانجام همان جوان، در طی یک سیر تحول، مورد عنایت حضرت زهرا(س) قرار گرفت.
