امام علی(ع) در خطبه ۴۴ نهج‌البلاغه، از مصقله بن هبیره به دلیل آزاد کردن اسیران و پرداخت نکردن بدهی بیت‌المال انتقاد می‌کند؛ ماجرایی که بر اهمیت امانتداری، مسئولیت‌پذیری اقتصادی و عدالت در حکومت تأکید دارد.
آیا می‌توان از ایمان و اخلاق سخن گفت، اما در محیط کار حقوق مردم را نادیده گرفت، از مسئولیت شانه خالی کرد یا به وعده‌ها پایبند نبود؟ قرآن کریم با تأکید بر سه اصل تلاش مسئولانه، امانتداری و هماهنگی گفتار با کردار، معیاری روشن برای سنجش اخلاق حرفه‌ای ارائه می‌دهد؛ معیارهایی که نشان می‌دهند دینداری واقعی فقط در عبادت و شعار خلاصه نمی‌شود، بلکه در تصمیم‌ها، عملکرد و نحوۀ برخورد ما با دیگران نیز خود را نشان می‌دهد.
درباره اصول امانتداری و احترام به حقوق دیگران، نکاتی در رساله‌ی عملیه‌ی حضرت آیت الله سیستانی در بخش فقه غرب نشینان بیان شده، که بایسته است، راهنمای عمل قرار گیرد.
نامه ۲۶ نهج‌البلاغه که از سوی علی بن ابی‌طالب خطاب به یکی از مأموران جمع‌آوری زکات صادر شده، بر تقوای الهی، امانتداری و پرهیز از هرگونه خیانت به مردم تأکید دارد؛ آنجا که حضرت تصریح می‌کند: «بزرگ‌ترین خیانت، خیانت به امت است و رسواترین دغلبازی، فریب پیشوایان.»
امانتداری فقط یک عمل بیرونی نیست؛ ریشه در رشد عقلی دارد. هم کسی که مالش را می‌سپارد و هم کسی که آن را می‌پذیرد، باید «رشید» باشند؛ یعنی دارای عقل و توانایی تشخیص مسئولیت باشند.
صداقت و امانتداری دو مفهوم بنیادین در اخلاق اسلامی هستند که در آموزه‌های دینی ما جایگاه ویژه‌ای دارند. این دو فضیلت، نه تنها در زندگی فردی بلکه در روابط اجتماعی نیز نقشی کلیدی ایفا می‌کنند.
هر کشوری برای اداره شئون زندگی ملت خود، قوانین و مقرراتی تصویب و به اجرا در می‌آورد. به انجام کاری فرمان می‌دهد و یا ترک چیزی را می‌خواهد. گاهی انجام کاری را محدود و دیگر گاه آن را مقید و مشروط اعلام می‌کند.
پیامبر رحمت، الگوی رفتاری همه انسان‌هاست. در سیره اجتماعی و معاشرت، ویژگی‌های؛ امانتداری، وفای به عهد، صداقت و راستگویی و… را از ایشان مشاهده می کنیم.
زوج‌های قدیمی سه اصل ساده را در زندگی رعایت می‌کردند: اول، با هم صادق بودند و پنهان‌کاری نداشتند. دوم، به جای قهر و دعوا، اشتباهات همدیگر را می‌بخشیدند. سوم، همسرشان را برای شخصیت و انسانیتش دوست داشتند، نه برای پول و موقعیت اجتماعی. همین سه اصل ساده، رمز دوام ازدواج‌های موفق گذشته بود.
آیت الله سیستانی در استفتائی درباره « امانتداری بین زن و شوهر » پاسخ گفتند.
آیت الله سیستانی به استفتائی درباره تصرف در امانت پاسخ گفتند.