چرا بعضی کارها که روزی به تمرکز و تلاش زیادی نیاز داشتند، بهمرور ساده و لذتبخش میشوند؟ از دوچرخهسواری تا یادگیری یک درس دشوار، مغز با تمرین و تکرار مهارتها را به عملکردهایی روانتر تبدیل میکند؛ فرایندی شگفتانگیز که به ما کمک میکند با تلاش کمتر، کارهای پیچیدهتری انجام دهیم.
توکل قرار نیست انسان را از میدان عمل بیرون بکشد و تلاش نیز نباید او را به این تصور برساند که همهچیز تنها با توانایی خودش رقم میخورد. در منطق اسلامی، انسان مأمور به تلاش، برنامهریزی و استفاده از اسباب است، اما نتیجه را ملک مطلق خود نمیداند؛ از همینرو، «تلاش در عمل و توکل در دل» میتواند مرز میان مسئولیتپذیری و تنبلی از یکسو و غرور و ناامیدی از سوی دیگر باشد.