ذکر گفتن فقط تکرار واژههایی مانند «سبحانالله» و «الحمدلله» با زبان نیست؛ در روایات، ذکر به دو گونه «خالص» و «صارف» تقسیم شده که تفاوت آنها به میزان همراهی قلب با زبان و دور شدن از یاد غیرخدا بازمیگردد. در این نگاه، ذکر حقیقی زمانی به کمال میرسد که یاد خدا از زبان عبور کند و در عمق دل و رفتار انسان نیز اثر بگذارد.