آشنایی با حجاب در سفر به مراکش، نقطه آغاز مسیری شد که سرانجام یک زن آمریکایی را به اسلام رساند. لیزا، زن ۳۱ ساله اهل میشیگان، می‌گوید تجربه سه ماه حضور با حجاب در دانشگاه، فرصتی برای شناخت عمیق‌تر اسلام فراهم کرد؛ مسیری که در سال ۲۰۱۱ با گفتن شهادتین به نقطه عطف خود رسید.
علی بن یقطین، وزیر هارون‌الرشید و از یاران امام موسی کاظم(ع)، در دل دستگاه خلافت عباسی به یاری شیعیان می‌پرداخت؛ اما در پسِ زندگی او، داستان مادری قرار دارد که اطلاعات اندکی از نام و زندگی‌اش در منابع تاریخی ثبت شده است. بازخوانی این زندگی، فرصتی برای تأمل در نقش تربیت خانوادگی و انتقال محبت اهل‌بیت(ع) از نسلی به نسل دیگر فراهم می‌کند.
حضرت فاطمه زهرا(س) در آیات قرآن و روایات شیعه و اهل سنت، دارای فضائل و مقامات متعددی معرفی شده‌اند؛ از جایگاه ایشان در میان زنان عالم و حدیث «بضعه» پیامبر(ص) تا آیات تطهیر، مباهله و مودت.
حیا در نگاه اسلامی تنها یک ویژگی فردی یا خانوادگی نیست، بلکه بخشی از سلامت اخلاقی جامعه به شمار می‌رود؛ از نوع پوشش و کنترل نگاه گرفته تا نحوه گفت‌وگو، معاشرت و رعایت مرزهای ارتباطی میان زن و مرد نامحرم. بر اساس این دیدگاه، خانواده و جامعه در کنار یکدیگر مسئول تقویت حیا هستند و بی‌توجهی به هر یک از این دو عرصه می‌تواند زمینه‌ساز آسیب‌های اخلاقی و اجتماعی شود.
یک زن مسیحی که می‌گفت بسیاری از آموزه‌های اسلام او را تحت تأثیر قرار داده، تنها درباره یک موضوع همچنان تردید داشت: «چرا اسلام بر حجاب تأکید می‌کند؟» او که پیش‌تر پاسخ‌های مسلمانان را قانع‌کننده نمی‌دانست، این پرسش را با یک عالم مسلمان در میان گذاشت؛ پاسخی که بر اساس این روایت، نگاه او به حجاب را تغییر داد و سرانجام به پذیرش اسلام و گفتن شهادتین در همان جلسه انجامید.
مادری و همسری قرار نیست زن را از جامعه دور کند؛ مسئله از جایی آغاز می‌شود که تمام بار خانه و فرزندپروری بر دوش او گذاشته شود. فعالان فرهنگی معتقدند همراهی همسر، تقسیم عادلانه مسئولیت‌های خانوادگی و ایجاد فرصت برای رشد فردی می‌تواند به زنان کمک کند تا در کنار ایفای نقش‌های خانوادگی، در عرصه‌های علمی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی نیز حضوری مؤثر داشته باشند.
خانواده فقط محل زندگی مشترک نیست؛ در نگاه قرآن و آموزه‌های دینی، نخستین سنگر شکل‌گیری آرامش، محبت و تمدن است. در این میان، زن نه کارگزار خانه و نه عنصری حاشیه‌ای، بلکه «هوای تنفس خانواده» و یکی از ارکان اصلی حیات آن معرفی شده است؛ نگاهی که در کنار تأکید بر محبت و کرامت زن، قوامیت مرد را نیز مسئولیت، حمایت و پشتیبانی می‌داند، نه سلطه‌جویی.
اگر قرار باشد قرآن از میان تمام معیارهایی که انسان‌ها برای زیبایی و شایستگی می‌شناسند، تصویری از «دختر شایسته» ارائه دهد، پاسخ شاید آن چیزی نباشد که در نگاه اول انتظار داریم. در نگاه قرآن، شایستگی تنها به چهره و ظاهر خلاصه نمی‌شود؛ بلکه مجموعه‌ای از ایمان، پاکدامنی، تقوا، صداقت، حیا، چشم‌پاکی و ارتباط با خداست؛ ۱۰ ویژگی که تصویری متفاوت از زیبایی واقعی ترسیم می‌کند و نشان می‌دهد چه چیزی می‌تواند یک زن را در نگاه وحی شایسته و ارزشمند کند.
حضرت فاطمه زهرا(سلام‌الله علیها) تنها الگویی در عبادت و بندگی نیست؛ سیره آن حضرت مجموعه‌ای از ویژگی‌های اخلاقی، خانوادگی و اجتماعی را پیش روی زنان مسلمان قرار می‌دهد؛ از انس با قرآن، دعا برای دیگران و رعایت حیا گرفته تا احترام به پدر، همراهی با همسر، تربیت فرزندان، حضور مسئولانه در جامعه و دفاع از دین و ولایت.
ماجرای آزمون سپاه طالوت در قرآن، تصویری روشن از نقش ایمان، خویشتن‌داری و غلبه بر ترس در مسیر حق ارائه می‌کند. در این روایت، تنها گروهی اندک با ایستادگی در برابر خواهش نفس و اعتماد به وعده الهی، شایستگی همراهی در میدان مقابله با ظلم را یافتند.
در تاریخ تشیع، نام بسیاری از مردان بزرگ ثبت شده است؛ اما پشت سر برخی از این چهره‌ها، مادرانی ایستاده‌اند که نامشان کمتر شنیده شده و نقششان کمتر دیده شده است. داستان علی بن یقطین، یار برجسته امام کاظم(ع) و وزیر هارون‌الرشید، نمونه‌ای تأمل‌برانگیز از تأثیر تربیت مادرانه است؛ روایتی که نشان می‌دهد حتی در دشوارترین فضای سیاسی و خانوادگی، یک مادر می‌تواند محبت اهل‌بیت(ع) را چنان در جان فرزند بنشاند که سال‌ها بعد، همان فرزند در قلب دستگاه خلافت، به پناهگاه شیعیان تبدیل شود.
معاون فرهنگی مدرسه علمیه خواهران کوثر کاشان گفت: زن مسلمان با تکیه بر هویت ایمانی و توازن میان عفاف و حضور اجتماعی، رکن اصلی تداوم تمدن اسلامی و محافظ هویت فرهنگی در عصر جهانی‌شدن است.
قرآن کریم در میان همه شخصیت‌های تاریخ، دو زن را به‌عنوان الگوی ایمان برای تمام مؤمنان معرفی می‌کند؛ انتخابی که به گفته رهبر معظم انقلاب، نشان می‌دهد معیار برتری در نگاه اسلام نه جنسیت، بلکه ایمان، تقوا و عمل صالح است.
در میان هیاهوی تاریخ، گاهی مسیرهایی هستند که خود، مقصد می شوند. راه هایی که گمان میکنی ناتمام مانده اند، اما قرنها بعد میفهمی که همان نیمه راه، مبدأ یک تولد بزرگ بوده است. قصه تشییعی که از حرم بانوی هجرت آغاز می شود و به آستانه انتظار می رسد، قصه زنانی است که از نرسیدن ها، رسیدن می سازند. از حجاز تا جمکران، از شهادت در غربت تا قیام در ظهور، این مسیر را نه با پا، که با دل باید پیمود؛ و چه کسی بهتر از زنان این سرزمین، که قرنهاست میراثدار استقامت فاطمه معصومه اند و می توانند این راه را تا انتها بدوند.
استاد حوزه علمیه خواهران با بیان اینکه در منظومه فکری رهبر شهید، زن مسلمان در مرکز «تمدن نوین اسلامی» می‌ایستد، گفت: رهبر شهید انقلاب می خواستند زنان به عنوان «معماران سبک زندگی مؤمنانه» در راستای «بانوان تمدن‌ساز» نقش آفرینی کنند.
انقلاب اسلامی با تأکید بر انسانیت مشترک زن و مرد، زن را از قفس نقش‌های تحمیلی بیرون کشید. اما «زن بودن» را نباید در پرانتز گذاشت. الگوی سوم زن به تعبیر رهبر شهید، معماری «جامعه سوم» (نه شرقی، نه غربی) است؛ جامعه‌ای که در آن زن با حفظ «ریحانگی» خود، خالق جهان زنانه در کنار جهان مردانه باشد.
فاطمه کیتس یکی از برجسته‌ترین چهره‌های مسلمان در بریتانیا، اولین زنی شناخته می‌شود که در لیورپول به اسلام گروید و با وجود مواجهه با چالش‌های سخت اجتماعی و شخصی، نقش مهمی در گسترش آموزه‌های اسلامی در بریتانیا در اواخر قرن نوزدهم ایفا کرد.
کارآفرینان در عصر تازه، مهم ترین نقش را در تحقق جهش تولید ایفا می کنند و برای آن که روند جهش تولید در نسل های آینده نیز ادامه یابد، نیاز به تربیت نسلی با روحیه کارآفرینی خواهیم داشت.
تجلی ولایت‌پذیری در زندگی زنان، نه در قاب شعارهای تکراری، بلکه در جریان پویای مادری، همسری و مسئولیت‌پذیری اجتماعی بر مدار اخلاق مراقبت رقم می‌خورد.
استاد حوزه علمیه خواهران گفت: تجربه خانواده‌های شهدا نشان می‌دهد مادران مؤمن و بااخلاق نقش تعیین‌کننده‌ای در تربیت فرزندان ولایتمدار داشته‌اند.
زن می‌تواند انسان را به سرچشمه اولیه خویش بازگرداند. شاید به همین دلیل است که جهان مدرن، بیش از هر چیز تلاش می‌کند زن را از ساحت فطری خود جدا کند.
اسلام زن را ذاتاً فرودست نمی‌داند، بلکه با حفظ اصل کرامت و تساوی انسانی، تفاوت نقش‌ها و زبان کنایه برخی روایات را باید در چارچوب تربیتی و نه تحقیر زن فهم کرد.
حضرت زینب سه ویژگی کلیدی داشت که امروز زنان می‌توانند با تقویت آنها، کاخ‌های مدرن ظلم (مانند رسانه‌های دروغین غربی یا استکبار جهانی) را فرو بریزند.
در سال‌های اخیر، مفهوم خانه در بسیاری از خانواده‌های ایرانی بازتعریف شده است. خانه دیگر فقط فضایی برای زیستن و گذران روزمره نیست بلکه در مواردی به نقطه آغاز یک مسیر اقتصادی، اجتماعی و حتی هویتی تبدیل می‌شود.
چه شد که نسل امروز ایران، مرز میان «خودی» و «غریبه» را که معماری سنتی با دقت تمام آن را با دیوارهای اندرونی و بیرونی ترسیم کرده بود، با یک استوری ساده از میان برداشت؟ در جامعه ای که زمانی «پرده یِ در خانه» نماد حیا و حفظ آبرو بود، حالا به اشتراک گذاشتن زندگی خصوصی به نماد صمیمیت و مدرن بودن تبدیل شده است. این تغییر بزرگ، پرسشی اساسی را پیش می کشد: آیا رسانه ها حجب و حیا را در فرهنگ ایرانی از بین برده اند یا فقط آن را به شکلی دیگر بازتعریف کرده اند؟
در غوغای تمدنی معاصر، زن نه یک سوژه حاشیه‌ای، بلکه ستون فقرات جنگ اراده‌هاست. اینجا به واکاوی تقابل الگوی زن مسلمان با مدل فریبنده غربی در بستر مقاومت و هویت خواهیم پرداخت.
پژوهشگر حوزوی به تبیین روایتی از حضرت علی (ع) در رابطه با سه ویژگی مهم زنان پرداخت.
استاد حوزه علمیه خواهران گفت: زن صالحه با مدیریت عاطفی و تدبیر منزل، چنان آرامش و ثباتی را در کانون خانواده ایجاد می‌کند که همسر و فرزندانش می‌توانند با خیالی آسوده به وظایف خود در قبال جامعه و تاریخ عمل کنند. در اینجا نقش زن از یک کنشگر فردی به یک عنصر تمدن‌ساز تبدیل می‌شود.
استاد حوزه و دانشگاه گفت: زنان مظهر عاطفه هستند، وجودشان لطیف است بنابراین آن‌هایی که با ایمان هستند و روح لطیف تری دارند به زنان بیشتر توجه می‌کنند. آن‌هایی که به زنان بیشتر توجه می‌کنند روح های لطیف تری پیدا می‌کنند لذا ایمانشان بیشتر خواهد شد.
خانواده، نخستین و مهم‌ترین نهاد فرهنگ‌ساز جامعه است و زن در چهار جایگاه دختری، خواهری، همسری و مادری، نقشی تعیین‌کننده در استحکام آن ایفا می‌کند. بازخوانی این نقش‌ها نشان می‌دهد که سلامت اجتماعی، بیش از هر چیز، به کیفیت حضور و آگاهی زنان در کانون خانواده وابسته است.