انفاق در اسلام به دو دسته واجب و مستحب تقسیم می‌شود؛ خمس و زکات از مهم‌ترین مصادیق انفاق واجب هستند که شرایط و احکام خاص خود را دارند. با این حال، درباره دامنه وجوب خمس و شمول آن نسبت به درآمدها و سودهای کسب‌وکار، دیدگاه‌های متفاوتی میان مذاهب اسلامی وجود دارد؛ اختلافی که ریشه آن را باید در تفسیر مفهوم غنیمت و استناد به آیات و روایات جست‌وجو کرد.
کتاب «با برکت‌ترین اقتصاد از مبارک‌ترین رهبر» اثر حجت‌الاسلام میررجبعلی محمدی متکازینی، با تکیه بر آیات قرآن کریم، روایات و آموزه‌های فقهی، به بررسی نقش زکات و صدقات در تحقق عدالت اقتصادی، کاهش فقر و گسترش برکت در زندگی فردی و اجتماعی می‌پردازد؛ اثری که با بازخوانی سیره اقتصادی پیامبر اعظم (ص) و اهل‌بیت (ع)، الگویی از پیوند میان معنویت، گردش ثروت و مسئولیت اجتماعی ارائه می‌کند.
وقتی سخن از صدقه به میان می‌آید، نخستین چیزی که به ذهن می‌رسد بخشیدن مال به نیازمندان است؛ اما روایات اسلامی دایره صدقه را بسیار فراتر از کمک مالی می‌دانند. از یک لبخند و سخن نیک گرفته تا آموزش علم، سیراب کردن تشنه، اصلاح میان مردم، حفظ آبرو، تلاش برای روزی حلال و حتی خودداری از بدی، همگی می‌توانند در شمار صدقه قرار گیرند.
حضرت آیت‌الله شهید سیدعلی خامنه‌ای در پاسخ به استفتائی درباره نحوه مصرف کفاره، به پرسش‌هایی درباره چگونگی تحویل آن به نیازمندان، امکان پرداخت وجه نان به صورت کارت هدیه، استفاده از نان آزاد و همچنین تهیه ماکارونی با مبلغ کفاره پاسخ داده‌اند.
چه کسی باید زکات بدهد و زکات به کدام اموال تعلق می‌گیرد؟ دفتر آیت‌الله خامنه‌ای در پاسخ به یک استفتاء، شرایط آن را اعلام کرد.
مرحوم آیت‌الله العظمی حاج سید احمد زنجانی با تأکید بر جایگاه ویژه زکات در آموزه‌های اسلامی، هشدار می‌دهد که بی‌توجهی به این فریضه الهی تنها یک ترکِ واجب نیست، بلکه پیامدهای گسترده‌ای برای جامعه به همراه دارد؛ از افزایش شکاف میان فقیر و غنی و گسترش اختلافات اجتماعی گرفته تا وقوع قحطی و از بین رفتن برکت.
یک پژوهشگر دینی گفت: قطعاً از بین بردن فقر و ایجاد تعادل اجتماعی از اهداف اصلی پرداخت زکات هستند و برای پرداخت‌کننده آن نیز سبب رشد ایجاد رشد روحی و معنوی می‌شود.
رفتار یک مأمور جمع‌آوری زکات در زمان پیامبر اکرم (ص) بهانه‌ای شد تا ایشان در یک بیان موثر، اهمیت تقوا، دوری از دنیاپرستی و نگاه عبرت‌آموز به دنیا را یادآوری کنند. این داستان، درس‌هایی ارزشمند درباره مسئولیت‌پذیری، امانت‌داری و پرهیز از گمراهی در مسیر کسب مال و مقام را در خود جای داده است.
زکات از مصادیق بارز صدقات است که به عنوان پشتوانه مالی برنامه های اجتماعی، در اصلاح ساختار جامعه و تطهیر زندگی، تزکیه نفوس و تألیف قلوب مردم، نقش به سزایی دارد. کثرت وجود تعابیر بلند و عبرت آموز از قبیل بلا گردان فرد و جامعه، زمینه ساز نزول رحمت و برکت، عامل توسعه عمر و گسترش زندگی، تجارت مستقیم با خداوند، ذکر عملی و… که در لسان آیات و روایات، عمق باور مؤمنان و عرف جامعه، در شأن این واجب الهی، جاری و ساری است از جایگاه ویژه این عبادت اجتماعی و ضرورت اهتمام به آن خبر می دهد.
زکات به عنوان یکی از پنج ستون اصلی اسلام، جایگاه ویژه‌ای در آموزه‌های دینی دارد. این واجب الهی که در کنار نماز، روزه، حج و ولایت قرار گرفته، نه تنها به عنوان یک وظیفه فردی بلکه به عنوان راهی برای اصلاح جامعه و کاهش شکاف طبقاتی مورد توجه قرار گرفته است.
اموری که زکات مستحب به آن تعلق می‌گیرد دامنه وسیع و گسترده‌ای دارد مثلا در اسلام حتی برای اعضای بدن نیز زکاتی است.
خمس از فروع دین مبین اسلام است که باشرایط خاصی پرداخت آن واجب می گردد.
آیت الله سیستانی در استفتائی درباره « پرداخت زکات برای طلا و سکه » پاسخ گفتند.
آیت الله سیستانی در استفتائی درباره « پرداخت زکات » پاسخ گفتند.
آیت الله جوادی آملی در استفتائی درباره پرسش « پرداخت زکات» پاسخ گفتند.
نام ماعون از کلمه آخر این سوره گرفته شده و به معنای زکات یا هر چیز مفیدی است. در این سوره صفات منکران قیامت آمده است. قرآن می‌گوید این افراد انفاق نمی‌کنند، نماز را سَرسَری می‌گیرند و ریا می‌کنند.
آیت الله جوادی آملی در استفتائی درباره پرسش « پرداخت زکات برای تعمیر مسجد» پاسخ گفتند.
آیت الله جوادی آملی در استفتائی درباره پرسش « آیا سکه بهار آزادی مشمول زكات می‌باشد؟»پاسخ گفتند.
تصویری از دستخط امام خمینی در رد تقاضای ده هزار تومان از سهم امام برای کمک به ساختمان مسجد را ببینید.
اگر مسلمانى زكات خود را بدهد ولى شائبه ريا در آن باشد پذيرفته نيست؛ اگر به جهاد برود ولى براى خودنمايى باشد قبول نيست. چرا که اسلام عمل با روح مى‌خواهد نه عمل بى‌روح.
بعضی افراد به احتکار دانش می پردازند، انحصارطلبند و آنچه را می دانند به دیگران آموزش نمی دهند. به این خصلت ناپسند، «بخل علمی» گویند.
آیت الله محمدباقر بهبهانی (۱۱۱۸ق ـ ۱۲۰۵ق)، مشهور به وحید بهبهانی و ملقب به آقا، فقیه، اصولی امامی قرن دوازدهم قمری. به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، به بهانه سالگرد درگذشت آیت الله بهبهانی در دهم تیر ماه، مروری به زندگی این چهره ماندگار و عالم تاثیرگذار داشته ایم: بهبهانی به «وحید عصر» (یگانه […]
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی پاسخ داد
وضعیت جوامع اسلامی در دوران امام هادی(ع) چگونه بود؟
10 نکته کاربردی برای زندگی در فهم آیه ۱۸۲ سوره آل عمران
حجت الاسلام دکتر محسن الویری
مبلغ/ هر مسلمانی که بالغ، عاقل و هوشیار بوده و فقیر نباشد، باید در پایان ماه مبارک رمضان برای خود و نان‌خورهایش زکات فطره را پرداخت کند.
مبلغ/ هر مسلمانی باید مبلغ یا مالی را که اسلام مشخص کرده، در روز عید فطر به قصد قربت پرداخت کند تا صرف رسیدگی به امور فقرا و دیگر موارد معین در فقه اسلامی شود.
مبلغ/ مراجع عظام تقلید میزان و مبلغ زکات فطریه رمضان (۱۴۴۵/ ۱۴۰۳) را اعلام کردند.
مبلغ/ یکی از واجب های مالی، زکات فطره است که با تحقق شرایط عمومی تکلیف بر سرپرست خانوار در شب عید فطر واجب می شود تا فطره افراد تحت تکفل را پرداخت کند.