ولایتعهدی امام رضا(ع) از سوی مأمون عباسی در ظاهر نشانه نزدیکی خلیفه با امام بود، اما در روایتهای تاریخی و شیعی، این اقدام بخشی از نقشهای سیاسی برای کنترل امام و مهار علویان دانسته شده است؛ نقشهای که سرانجام به شهادت امام رضا(ع) در طوس انجامید.