قرآن ریشه ناامنی را تنها در بیرون جامعه جست‌وجو نمی‌کند. در آیه ۱۱۲ سوره سوره نحل از شهری می‌گوید که در امنیت و رفاه بود، اما با کفران نعمت، به «گرسنگی و ناامنی» گرفتار شد، هشداری روشن که امنیت، با شکر و عدالت پایدار می‌ماند، نه صرفاً با ظواهر قدرت.
ماه رمضان فرصتی است برای مراقبه و حضور قلب در تمام اعمال. روزه‌دار باید جوع و عطش را به یاد روز قیامت نگه دارد و اعضا و جوارح خود را در روزه‌داری کنترل کند. در قرآن و دعا نیز توجه داشته باشد که با خداوند سخن می‌گوید و از او می‌شنود، و تمام اعمال را با حضور قلب انجام دهد.
داستان آدم و حوا در بهشت نه تنها روایت آغازین بشر، بلکه سرشار از درس‌های عمیق تربیتی است. از آزادی در چارچوب‌های حکیمانه تا پذیرش مسئولیت و بازگشت به فطرت، این داستان در آیات قرآن به ما نشان می‌دهد که تربیت الهی چگونه انسان‌ها را از لغزش به سوی رشد و کمال هدایت می‌کند.
حقیقت اسلام این است که اگر زراعت کنی، این خود سجود و عبادت است؛ اگر با همسرت با حسن خلق معامله کنی، عبادتی بزرگ انجام داده‌ای و اگر در بازار به تجارت عادلانه بپردازی، در حال تسبیح پروردگاری.
علامه طباطبایی در تبیین فلسفه ابتلا با اشاره به نقش تربیتی رنج‌ها تأکید می‌کند که گاه خداوند انسان را به فقر یا بیماری‌های دشوار مبتلا می‌سازد تا حجاب غفلت کنار رود و دل بنده بار دیگر با اخلاص نام خدا را صدا بزند؛ نگاهی که سختی‌ها را فرصتی برای بیداری فطرت و بازگشت به یاد الهی می‌داند.
امروز عرفان‌های بدلی و نوظهور برخاسته از فرهنگ‌های بیمار و وارداتی آفتی شده است که روح و جان جوانان پاک کشور ما را تهدید می‌کند و پدیده‌ای است که می‌رود فراگیر شود، در این میان عدم ارائه مطلوب عرفان حقیقی شریعت اسلامی به جوانان که سرشار از سرچشمه ناب وحی و الهام معصومان است، راه را برای گرایش آنان به عرفان‌های کاذب هموار ساخته است.
روایات زیادی از تأثیر منفی مال حرام بر روح و روان انسان خبر داده است. هر چند مخاطب این روایات کودک است و عام است. اما زمانی که مال حرام بر روی بزرگسالان می‌تواند اثر منفی داشته باشد، بر روی کودکان در دوران کودکی نیز می‌تواند همان اثر را داشته باشد.
جديدترين کتاب سیدمحمدجواد بنی سعید لنگرودی به مسئله غایت خوشبختی در دو سنت فلسفه غربی و شرقی می‌پردازد. این کتاب که از انتشارات نقد فرهنگ منتشر شده، جز تازه‌های کتاب در حوزه اندیشه و فلسفه است.
تسبیح و تکبیر هر دو بیانگر تقدیس و عظمت خداوند هستند، اما «الله اکبر» فراتر از «سبحان الله» است؛ زیرا نه تنها خدا را از هر نقص و عیب منزّه می‌کند، بلکه بزرگی او را از هر تصور و توصیف محدود انسانی فراتر می‌برد.
اگرچه کتاب «مکتب تشیع به روایت علامه جوادی آملی» در امتداد کتاب «شیعه در اسلام» علامه طباطبایی است ولی روایت جوادی آملی، اثری جامع‌تر و متناسب با نیاز عصر کنونی است.
در زندگی‌های پرمشغله امروزی، محبت روزانه، گوهری نایاب و کلید طلایی گشودن درهای خوشبختی و راز پایداری در روابط زناشویی است. در دنیایی که سرعت و روزمرگی‌ها اغلب فرصت ابراز احساسات را از زوجین می‌گیرد، توجه به اهمیت عشق ورزیدن و محبت کردن به صورت مستمر و روزانه، می‌تواند نقش بسزایی در استحکام و تعمیق پیوند زناشویی داشته باشد.
علامه طباطبایی خودسازی را مهم‌ترین وظیفه انسان دانسته و بر جاودانگی روح تأکید داشتند.
در اسلام، معیار برتری زن و مرد تنها تقوا و فضایل اخلاقی است. عمل هر فرد به خود او نسبت داده می‌شود. قرآن نکوهش بی‌اعتنایی به زنان را بیان کرده و تساوی انسان‌ها را تأکید می‌کند. عرب جاهلیت به دختران ننگ می‌انداخت و آن‌ها را زنده دفن می‌کرد، اما اسلام کرامت و حق زن را تأمین کرد.
اسلام جایگاه زن را دگرگون کرد و او را همچون مرد انسانی مستقل و برابر شناخت. زن و مرد از نظر خلقت و ارزش عملی یکسان‌اند و هیچ‌کس بر دیگری برتری ندارد، مگر به تقوا. پیش از اسلام، زنان تحت تلقین فرهنگی و تبعیض اجتماعی به ضعف و خواری محدود شده بودند.
زنان از لحاظ انگیزشی وابسته به احساس و میل الهام‌گرفته از نفس لطیف هستند، در حالی که مردان عموماً با عقلانیت و کنترل درونی عمل می‌کنند. این تفاوت، نه ارزشی، بلکه وجودی است.
در روم قدیم، زنان جزء اعضای اصلی خانواده به شمار نمی‌رفتند؛ خانواده فقط از مردان تشکیل می‌شد و زنان تابع آنان بودند. خویشاوندی و ارث تنها میان مردان برقرار بود و حتی بین زن و شوهر یا پدر و دختر رابطه خویشاوندی رسمی وجود نداشت، تا جایی‌که ازدواج با محارم نیز گاه مجاز شمرده می‌شد.
علامه طباطبایی در ذیل تفسیر سوره مبارکه فجر، خصوصیات قبض روح مومن را ذکر می‌کند.
علامه طباطبایی در ذیل تفسیر سوره حمد به روایتی از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم درباره این سوره و فضيلت آن پرداخته است.
در قرآن کریم آیه 211 سوره بقره خداوند می‌فرمایند: و هركس نعمتِ [هدايت] خدا را پس از آنكه به او رسيد، تبديل [به كفر] كند، [بداند] كه يقيناً خدا سخت كيفر است.
در جریان جنگ‌های پیامبر (ص)، تعبیری که نشان‌دهنده دخالت مستقیم نیروهای ماورایی در مبارزه باشد، نداریم و یاری‌های خداوند به گونه هایی دیگر است.
معنای بی‌تفاوتی به دنیا در زندگی بزرگان و علما، آرامش و قناعت در برابر سختی‌های مادی است؛ مانند مرحوم آقای قاضی که با وجود مشکلات مالی، آرام و بی‌اضطراب بود.
کتاب «تعلیقات علی الحکمة المتعالیة فی الاسفار الاربعة» اثری ماندگار از مرحوم علامه طباطبایی از سوی انتشارات «ذکرا» در راستای احیای آثار بزرگان فلسفه و عرفان و اخلاق منتشر شد.
علامه طباطبایی (رحمة الله علیه) با استناد به شیخ صدوق (رضوان الله تعالی علیه)، مذاکره علم را به عنوان بهترین عمل برای احیای شب‌های بیست و یکم و بیست و سوم ماه مبارک رمضان، که شب‌های قدر هستند، معرفی می‌کنند.
علامه طباطبایی که به‌عنوان مفسر و فیلسوفی برجسته شناخته می‌شود، اشعاری عمیق و عاشقانه نیز سروده است. شنیدن شعرخوانی او تجربه‌ای ناب از عرفان و عشق است.
استاد شهید مطهری در سخنانی، اقدام علامه طباطبایی برای باز کردن یک حساب بانکی را تعریف کرده است.
سبحان، پاک و مبراست و از هر تعلّقی آزاد است پس فقط آزاد شدگان و خلاص شدگانِ از بندِ تعلقات را پذیراست. هنگامی که تو به قدر استعدادت، سبحان شوی، به همان اندازه از ذکر «سبحان الله» بهره مند می گردی.
علامه طباطبایی برای استاد مطهری تعریف کرده که وقتی عمیق فلسفه ملاصدرا می خوانده، احساس غروری در او پیدا می شود تا اینکه روزی آیت الله سید علی قاضی را می بیند.
علامه طباطبایی، پیوسته مردی در سکوت بود و کمتر در اماکن عمومی حاضر می شد.
علامه طباطبایی، در یکی از گفت وگو های خود که چند روز پس از به شهادت رسیدن استاد مطهری انجام شده، تعابیر ویژه ای درباره دیدارهایش با استاد مطهری بیان می کند. کلیپ برگزیده پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، را در این باره ببینید: https://www.aparat.com/v/tsw2xic
کتاب «درآمدی بر چیستی عاطفه و عاطفه‌گرایی از منظر حکمت متعالیه» اثر زینب السادات میرشمسی در ۲۸۹ صفحه به چاپ رسید.