علامه طباطبایی
وقتی خداوند سوگند میخورد؛سوگندهای قرآن چه رازی را آشکار میکنند؟
سوگندهای قرآن فقط تأکیدی بر یک حقیقت نیستند؛ هر «قسم» دریچهای است به یکی از مفاهیم عمیق وحی. از خورشید و شب و زمان گرفته تا قرآن، فرشتگان، قیامت و حتی جان پیامبر(ص)، خداوند با سوگندهای خود نگاه انسان را به نشانههایی بزرگ در آفرینش و حقایق بنیادین هستی جلب میکند. بررسی این سوگندها نشان میدهد که پشت این تعبیرهای کوتاه، مجموعهای از پیامهای هدایتی، اعتقادی و اخلاقی نهفته است.
وقتی به خاطر حق باید از خانواده و عزیزان گذشت
گاهی سختترین انتخاب زندگی، انتخاب میان حق و کسانی است که دوستشان داریم. آیه پایانی سوره مجادله نشان میدهد ایمان واقعی آنجاست که انسان، حتی در برابر عزیزترین وابستگیهایش، حق را قربانی نکند، انتخابی که بهایش ممکن است گذشتن از نزدیکترین آدمها باشد.
ماجرای زنی که رسم جاهلی را به چالش کشید و شکست داد
در روزگاری که یک رسم جاهلی میتوانست سرنوشت یک زن را با یک جمله تغییر دهد، زنی نزد پیامبر(ص) رفت و از ظلمی که بر او روا شده بود شکایت کرد، شکایتی که با نزول آیات ابتدایی سوره مجادله، نهتنها شنیده شد، بلکه به اصلاح یک سنت نادرست انجامید.
راز آفرینش آهن در قرآن؛ چرا عدالت بدون قدرت پایدار نمیماند؟
عدالت همیشه با توصیه و سخنرانی برقرار نمیشود، گاهی برای ایستادن مقابل ظلم، باید قدرت داشت. قرآن در سوره حدید پس از سخن گفتن از «میزان» و برپایی قسط، از «آهن» و «بَأْسٌ شَدِید» آن سخن میگوید و گویی برای حفظ عدالت، مقاومتی لازم است که اجازه ندهد قدرت ظلم، میدان را در اختیار بگیرد.
آیتالله قاضی چگونه به مقام دائمی مراقبت و حضور رسید؟
مرحوم آیتالله قاضی، به توصیه مرحوم میرزای شیرازی، قرار بود شب و روزی یک ساعت به خود بپردازد؛ اما آن یک ساعت، چنان در جان او اثر کرد که به ۲۴ ساعت رسید. او همواره در مراقبت، حضور و عزلت بود؛ در میان جمع، اما دلش جای دیگر بود.
افرادی که خدا به آنها دو بهشت هدیه میدهد
همه مؤمنان از پاداش الهی بهرهمند میشوند، اما قرآن در سوره رحمن از گروهی سخن میگوید که پاداشی ویژه در انتظارشان است، دو بهشت. آیات ۴۱ تا ۶۷ این سوره، ویژگیهای این افراد را بیان میکند و نشان میدهد که چرا خداوند چنین جایگاهی را برای آنان وعده داده است.
آیا جنها هم مانند انسان محاکمه میشوند
جنها نیز مانند انسانها در برابر خداوند مسئولاند و روزی در دادگاه عدل الهی حاضر خواهند شد. آیات ۱۷ تا ۴۰ سوره رحمن با خطاب مشترک به جن و انسان، از حقیقتی کمتر گفتهشده پرده برمیدارد، اینکه هیچیک از این دو گروه راه گریزی از قلمرو الهی و حسابرسی قیامت ندارند.
دو شاهراه طلایی رسیدن به معرفت در کلام علامه طباطبایی
برای سالکانی که در مسیر سلوک با موانع ذهنی و حجابهای قلبی مواجهاند، علامه طباطبایی توسل به امام حسین (ع) و تأمل در حقیقت کلام الهی را دو راهکار عملی و تضمینشده برای گشایشهای معنوی دانستهاند.
رمز و رازهای نهفته در «بسم الله الرحمن الرحیم» که شما را حیرت زده میکنند!
عبارت «بسم اللّه الرحمن الرحیم» نخستین عبارت قرآن است که در اول سوره علق (اقرا) بر پیامبر (صلی الله علیه وآله) نازل شد و در احادیث شیعی این عبارت سرآغاز قرآن معرفی شده است.
علامه طباطبایی پیشگام صدور انقلاب فرهنگی بود
آیتالله عبدالله جوادی آملی با تبیین جایگاه علمی و فرهنگی علامه طباطبایی اظهار داشت: علامه نه تنها مانع ورود مکتبهای وارداتی مادیگری از دو بلوک شرق و غرب به ایران شد، بلکه با تلاشهای علمی، تألیفی و تربیتی خود کوشید فلسفه اسلامی را به جهان، بهویژه غرب، برساند.
ببینید | روایتی شنیدنی از تأثر صاحب «المیزان» در مجلس روضه
روایتی کمتر شنیدهشده از آیتالله سیدمحمدجواد علوی بروجردی، نوه آیتالله بروجردی پرده از ارادت و تأثر عمیق علامه طباطبایی در سوگ حضرت علیاکبر(ع) برمیدارد.
از سرگذشت بنیاسرائیل عبرت بگیرید؛ عاقبتتان شکست و خواری است
آیات ۳۹ تا ۴۶ سوره فصلت با یادآوری قدرت خداوند بر زنده کردن مردگان و اشاره به سرگذشت قوم موسی(ع)، هشدار میدهد که نادیده گرفتن آیات الهی و تکذیب حق، سرانجامی جز شکست و خواری در پی ندارد، سنتی که پیش از این در تاریخ بنیاسرائیل و دیگر مخالفان پیامبران به روشنی آشکار شده است.
خدا چگونه با حضرت موسی سخن گفت؟
در قرآن مجید و طی آیات متعدّدی سخن از تکلّم خداوند با حضرت موسی(ع) شده است. باید توجّه داشت که تکلّم خداوند از سنخ سخن گفتن انسان که نیازمند به ابزار مادّی ـ مثل زبان ـ است، نمی باشد؛ بلکه منظور «انتقال و تفهیم پیام» پروردگار به پیامبران الهی است، یعنی همان «وحی» که در قالب های متفاوتی (الهام مستقیم. من وراء حجاب، انتقال بواسطه جبرائیل) جلوه می کند. اختصاص صفت «کلیم الله» به حضرت موسی(ع) شاید به خاطر این باشد که ایشان غالبا وحی را بدون واسطه دریافت می نمود.
ماجرای درس پنهانی شرح مثنوی معنوی یک مرجع تقلید/ علت مخالفت با مولا
حضور شخصیتهایی چون شمس تبریزی و یا اشارات مثبت به برخی صوفیان که در نگاه برخی، التزام کافی به ظواهر شریعت نداشتهاند، یکی از علل برخی مخالفت ها با مثنوی مولانا بود.
پای شهید نواب صفوی به روایت فتح باز شد!
همزمان با آغاز هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، دومین جلد از مجموعه زندگی علما منتشر شد.
رهبر شهید: شجرهنامه ما را علامه طباطبایی تنظیم کرده است
شهید آیتالله سید علی خامنهای از قول پدرشان نقل میکنند که ایشان در نامهای از علامه طباطبائی درخواست تنظیم شجرهنامه داشتهاند.
سه ویژگی یک معلم حقیقی در نگاه شهید مطهری
برای یک معلم ویژگیهای فراوانی در قرآن و روایات اهلبیت(ع) ذکر شده است که از آن میان عطوفت و مهربانی، عشق به تربیت و گریز از دنیاپرستی و عامل به گفتهها در وجود یک معلم بیش از هر ویژگی دیگری مهم است.
خاطرات علما | دعا کنید امام حسین(ع) ما را از خودش جدا نکند
مرحوم علامه طباطبائی می فرمودند که اکثر افرادی که موفّق به نفی خواطر شده و توانستهاند ذهن خود را پاک و صاف نموده و از خواطر مصفّا کنند، و بالاخره سلطان معرفت برای آنان طلوع نموده در یکی از این دو حال بوده است: یا در حین تلاوت قرآن مجید و التفات به خواننده آن و یا از راه توسّل به حضرت اباعبدالله الحسین (ع).
از اسم اعظم و آثار آن چه میدانید؟
سخن درباره اسم اعظم اختصاص به دین اسلام ندارد، زیرا بنابر آنچه از روایات استخراج میشود خداوند اسم اعظم را به بعضی از انبیا و اولیا خود عطا فرموده است.
توضیحی درباره لفظ جلاله (الله)
وجود خداى سبحان كه الله تمامى موجودات است ، خودش خلق را به سوى صفاتش هدايت مى كند، و مىفهماند كه به چه اوصاف كمالى متصف است.
علت ابتداء هر سوره با بسم الله چیست؟
علامه طباطبایی: پس بسم الله در سوره حمد راجع به غرضى است كه در خصوص اين سوره هست و آن معنائى كه از خصوص اين سوره بدست مى آيد، و از ريخت اين سوره برمى آيد حمد خدا است ، اما نه تنها بزبان ، بلكه باظهار عبوديت ، و نشان دادن عبادت و كمك خواهى و در خواست هدايت است ، پس كلامى است كه خدا به نيابت از طرف بندگان خود گفته ، تا ادب در مقام اظهار عبوديت را به بندگان خود بياموزد.
استقامت کنید و نترسید، ما بر دشمن پیروز میشویم
خداوند در سوره مبارکه احقاف استقامت در برابر دشمن و نترسیدن از او و محزون نشدن از حملات و مصیبتهای رسیده از سمت دشمن را راه نجات و پیروزی بیان میکند.
این آیه قرآن از شکست قطعی دشمن خبر میدهد
در حالی که دشمنان با تکیه بر سلاح و قدرت نظامی به میدان میآیند، قرآن حقیقتی دیگر را بیان میکند. خداوند در آیه ۱۱۱ سوره آلعمران میفرماید دشمنان نمیتوانند ضربهای سرنوشتساز به مؤمنان بزنند و اگر بجنگند، سرانجام شکست خورده و عقبنشینی خواهند کرد.
راهکار مؤثر قرآن برای بازگرداندن امنیت به جامعه
قرآن ریشه ناامنی را تنها در بیرون جامعه جستوجو نمیکند. در آیه ۱۱۲ سوره سوره نحل از شهری میگوید که در امنیت و رفاه بود، اما با کفران نعمت، به «گرسنگی و ناامنی» گرفتار شد، هشداری روشن که امنیت، با شکر و عدالت پایدار میماند، نه صرفاً با ظواهر قدرت.
مقربترین عمل در ماه مبارک رمضان از نظر علامه طباطبایی
ماه رمضان فرصتی است برای مراقبه و حضور قلب در تمام اعمال. روزهدار باید جوع و عطش را به یاد روز قیامت نگه دارد و اعضا و جوارح خود را در روزهداری کنترل کند. در قرآن و دعا نیز توجه داشته باشد که با خداوند سخن میگوید و از او میشنود، و تمام اعمال را با حضور قلب انجام دهد.
تربیت الهی از بهشت تا زمین؛ آموزههای تربیتی داستان آدم و حوا
داستان آدم و حوا در بهشت نه تنها روایت آغازین بشر، بلکه سرشار از درسهای عمیق تربیتی است. از آزادی در چارچوبهای حکیمانه تا پذیرش مسئولیت و بازگشت به فطرت، این داستان در آیات قرآن به ما نشان میدهد که تربیت الهی چگونه انسانها را از لغزش به سوی رشد و کمال هدایت میکند.
قرآن کریم کتابی برای متن جامعه/ چرا اسلام «دین زندگی» است؟
حقیقت اسلام این است که اگر زراعت کنی، این خود سجود و عبادت است؛ اگر با همسرت با حسن خلق معامله کنی، عبادتی بزرگ انجام دادهای و اگر در بازار به تجارت عادلانه بپردازی، در حال تسبیح پروردگاری.
فلسفه ابتلا در کلام علامه طباطبایی؛ سختیها برای شنیدن یک «یا الله»
علامه طباطبایی در تبیین فلسفه ابتلا با اشاره به نقش تربیتی رنجها تأکید میکند که گاه خداوند انسان را به فقر یا بیماریهای دشوار مبتلا میسازد تا حجاب غفلت کنار رود و دل بنده بار دیگر با اخلاص نام خدا را صدا بزند؛ نگاهی که سختیها را فرصتی برای بیداری فطرت و بازگشت به یاد الهی میداند.
جواب عارفانه علامه طباطبایی(ره) به یک جوان دهه پنجاهی
امروز عرفانهای بدلی و نوظهور برخاسته از فرهنگهای بیمار و وارداتی آفتی شده است که روح و جان جوانان پاک کشور ما را تهدید میکند و پدیدهای است که میرود فراگیر شود، در این میان عدم ارائه مطلوب عرفان حقیقی شریعت اسلامی به جوانان که سرشار از سرچشمه ناب وحی و الهام معصومان است، راه را برای گرایش آنان به عرفانهای کاذب هموار ساخته است.
روزی حلال و حرام در تربیت فرزند صالح چه نقشی دارد؟
روایات زیادی از تأثیر منفی مال حرام بر روح و روان انسان خبر داده است. هر چند مخاطب این روایات کودک است و عام است. اما زمانی که مال حرام بر روی بزرگسالان میتواند اثر منفی داشته باشد، بر روی کودکان در دوران کودکی نیز میتواند همان اثر را داشته باشد.
