ولایتعهدی امام رضا(ع) از سوی مأمون عباسی در ظاهر نشانه نزدیکی خلیفه با امام بود، اما در روایت‌های تاریخی و شیعی، این اقدام بخشی از نقشه‌ای سیاسی برای کنترل امام و مهار علویان دانسته شده است؛ نقشه‌ای که سرانجام به شهادت امام رضا(ع) در طوس انجامید.
متوکل عباسی به‌منظور مقابله با تهدیداتی که ازجانب قیام‌های شیعی وهمچنین امام شیعیان متوجه حکومت نامشروع عباسیان بود،امام هادی علیه‌السلام را به سامرا احضار کرد.
ولایتعَهدی امام رضا(ع) به انتصاب امام رضا(ع) به ولایتعهدی مأمون عباسی اشاره دارد که مهم‌ترین رویدادِ زندگی امام رضا(ع) نزد شیعه است.