در روزهایی که جبهه حق با آزمونها و دشواریهای پیچیده روبهروست، غفلت از نعمتهای الهی میتواند امید و انگیزه حرکت را تضعیف کند؛ درحالیکه آموزههای قرآنی، شکرگزاری را عاملی برای افزایش نعمتها و استمرار مسیر پیشرفت معرفی میکنند.
افزایش ثروت، موفقیت و گشایش در زندگی همیشه نشانه رضایت خداوند نیست؛ گاهی انسان در میان نعمتهایی که به دست آورده، بهتدریج از مسیر بندگی فاصله میگیرد، بیآنکه متوجه این تغییر شود. قرآن کریم از این وضعیت با عنوان «استدراج» یاد میکند؛ حالتی که در آن، مهلت و برخورداری بیشتر، بهجای آنکه زمینه توبه و بازگشت باشد، ممکن است بر غفلت و غرور انسان بیفزاید. اما عذاب استدراجی چیست و چگونه میتوان نسبت به نشانههای آن در زندگی خود هوشیار بود؟
چرا انسان با وجود برخورداری از نعمتهای فراوان، باز هم چشم به داشتههای بیشتر میدوزد و گاهی شکرگزاری را فراموش میکند؟ قرآن کریم در آیات صفحه ۵۹۹، به نکتهای تأملبرانگیز اشاره میکند: انسان نهتنها در برابر پروردگارش ناسپاسی میکند، بلکه خود نیز بر این حقیقت آگاه است؛ حقیقتی که در کنار هشدار درباره روزی که کوچکترین اعمال و پنهانترین رازهای انسان آشکار میشوند، معنای تازهای به مسئولیت انسان در برابر رفتارهایش میبخشد.
نعمتهای الهی همیشه ماندگار نیستند؛ چهبسا نعمتی که پس از سالها تلاش به دست آمده، بر اثر غفلت، سستی، انحراف و ناسپاسی از دست برود. قرآن کریم و آموزههای دینی تأکید میکنند که برخورداری از نعمت، پایان راه نیست؛ بلکه حفظ، پرورش و کامل کردن آن مسئولیتی است که انسان باید با شکرگزاری و عمل به آن پایبند بماند؛ مسئولیتی که برای نسل جوان و بهویژه دانشجویان، بهعنوان سازندگان آینده جامعه، اهمیت بیشتری دارد.
فرزند آیتالله حائری شیرازی از نگاه عرفانی ایشان به نعمتهای الهی روایتی نقل کرده است که در آن، خریدن انارهای بهظاهر بیارزش، دریچهای تازه به معنای رزق و شکرگزاری میگشاید.
در دنیایی که انسان در میان انبوه داراییها و اشیاء غرق شده، مفهوم واقعی شکرگزاری اغلب نادیده گرفته میشود. محمد کرمینیا در این یادداشت نشان میدهد شکر، فراتر از ارزش مادی نعمت، نه تنها زندگی را متحول میکند، بلکه پلی است برای رهایی روح و دستیابی به معنای حقیقی هستی، همان نکتهای که از منظر امام هادی (ع) اهمیت فوقالعادهای دارد.
دنیا صحنهای از نیش و نوش است؛ هر بلا و نعمتی که سر راه ماست، فرصتی برای درس گرفتن و نزدیکتر شدن به رستگاری است. قرآن راه عبور از این آزمونها را روشن میکند.
در قرآن کریم آمده است هرگز نمیتوانید نعمتهای خدا را برشمارید. حالا باید پرسید ما چقدر قدردان و شکرگزار نعمتهای الهی هستیم.
در دنیایی که انسان میان رفاه و فراموشی معنا سرگردان است، آیه ۸۱ سوره نحل نگاهی متفاوت به نعمت و آسایش ارائه میدهد و نهتنها از مواهب ملموس زندگی (سایهها، پناهگاهها و لباسها) سخن میگوید، بلکه هدفی والاتر را یادآور میشود: تمام این نعمتها برای آن است که انسان به درک بندگی و تسلیم در برابر خالق برسد.