گاهی انسان در برابر لطف و نعمتی که خداوند به او عطا می‌کند، نمی‌داند چگونه باید شکر این لطف الهی را به جا آورد و بهترین شیوه برای قدردانی از پروردگار چیست.
گاهی بزرگ‌ترین نعمت‌های زندگی همان‌هایی هستند که هر روز بی‌صدا در اختیار ما قرار دارند؛ سلامت بدن، امنیت، روزی و آرامش. در نگاه روایات اسلامی، این نعمت‌ها چنان ارزشمندند که انسان تنها پس از فقدانشان به اهمیت واقعی آنها پی می‌برد؛ اما فراتر از نعمت‌های دنیوی، اسلام، هدایت و ولایت اولیای الهی جایگاهی ویژه دارند و می‌توانند کامل‌کننده نعمت‌های دنیا و آخرت باشند.
سرنوشت انسان‌ها در قیامت یکسان نیست، عده‌ای در نعمتی جاودانه و آرامشی بی‌پایان جای می‌گیرند و عده‌ای دیگر با حسرت و عذاب روبه‌رو می‌شوند. سوره واقعه با ترسیم این دو سرنوشت، نشان می‌دهد که فاصله میان بهشت و حسرت ابدی، نتیجه انتخاب‌ها و باورهای انسان در دنیاست.
در روزگاری که زندگی مدرن انسان‌ها را از نظر فناوری به هم نزدیک، اما از نظر عاطفی از یکدیگر دور کرده است، آموزه‌های دینی بار دیگر بر جایگاه بی‌بدیل پدر و مادر تأکید می‌کنند؛ جایگاهی که قرآن آن را هم‌ردیف توحید دانسته و روایات، نیکی به آنان را سرچشمه آرامش، برکت، طول عمر و آمرزش گناهان معرفی کرده‌اند.
آیات ۱ تا ۱۳ سوره جاثیه، با یادآوری نعمت‌های بی‌شمار خدا در آسمان و زمین، این پرسش را مطرح می‌کند که چرا انسان با وجود غرق بودن در نعمت‌ها، شکرگزار نیست و گاه راه غفلت، سرکشی و دشمنی با حق را برمی‌گزیند.
بر اساس آموزه‌های دینی، خوش‌شانسی و گشایش در امور زندگی تنها به عوامل مادی محدود نمی‌شود. در روایات اسلامی، دعا، صدقه، خوش‌اخلاقی و صله‌رحم از عوامل مؤثر در افزایش رزق و برکت معرفی شده‌اند و برای برخی دعاها و نمازهای مستحبی نیز آثار ویژه‌ای در وسعت روزی و رفع تنگنای معیشتی بیان شده است.
امیرالمؤمنین(ع) در حکمت ۱۴ نهج البلاغه حقیقتی از سیر نعمت را آشکار می‌سازند؛ جایی‌که می‌فرمایند: «هرگاه آغازهای نعمت به شما رسید، با کم‌شکری پایان آن را از خود دور مسازید». این سخن، یادآور مسئولیت انسان در قبال نعمت‌های الهی است؛ زیرا هر نعمت، پیش از آن‌که در اوج و کمالش پدیدار شود، نشانه‌ها و جلوه‌هایی ابتدایی دارد که قدردانی از همان لحظه‌های نخست، زمینه تداوم و فراوانی آن را فراهم می‌کند.
عطا و سلب الهی بر اساس ملاک، انجام می‌شود؛ خداوند به ملاک می‌دهد و به همان ملاک نیز می‌گیرد. اگر ملاک باقی بماند، برکات نیز باقی خواهد ماند، اما اگر ملاک تغییر کند، برکات نیز گرفته می‌شود.اعمال، اثر واقعی دارند. اگر انسان درست عمل کند، نعمت‌ها افزوده می‌شود و اگر بد عمل کند، نعمت‌ها گرفته می‌شود.
حجت‌الاسلام قرائتی گفت: بمباران‌های اخیر کشور سخت بود، اما در این اتفاقات رشدهایی هم وجود داشت و چهره‌هایی به انقلاب پیوستند که پیش از این انقلابی نبودند.
در قرآن کریم پایان سوره اعراف و آغاز سوره انفال است. سوره انفال که در مدینه نازل شده، به تبیین وظایف مؤمنان در نبرد، به‌ویژه جنگ بدر، و احکام انفال، جهاد، صلح و وفای به عهد می‌پردازد. این سوره با دعوت به تقوا، وعده «فرقان» و مغفرت الهی می‌دهد و انسان را به تأمل در ناسپاسی در برابر نعمت‌ها فرا می‌خواند.
برای جمع میان قناعت در زندگی و زیاد خواستن از خدا، باید موقع دعا از خدا زیاد طلب کرد، اما در زندگی باید به مقدرات الهی قانع بود و به رضایت او دل سپرد.