ولایتعهدی امام رضا(ع) از سوی مأمون عباسی در ظاهر نشانه نزدیکی خلیفه با امام بود، اما در روایت‌های تاریخی و شیعی، این اقدام بخشی از نقشه‌ای سیاسی برای کنترل امام و مهار علویان دانسته شده است؛ نقشه‌ای که سرانجام به شهادت امام رضا(ع) در طوس انجامید.
امام کاظم(ع) در پاسخ به شکایت هارون درباره بی‌اعتمادی به اطرافیانش، تفاوت حکومت الهی و سلطه ظالمان را در یک جمله ماندگار خلاصه کرد.
مشهد، روستای کوچکی در خاک توس بود که ابتدا هارون الرشید در آن دفن شد و امام رضا(ع) نیز پیش از سفر به مرو این مکان را به عنوان محل دفن خود به همراهانش نشان داد.