شيطان راههای مختلفی دارد برای اينكه رابطه بنده با خدايش را قطع كند و اميدی را كه او به خدا بسته ناامید کند.
در برخی تفاسیر آمده است که شیطان از این جهت «خناس» خوانده شده است که به طور مداوم آدمی را وسوسه میکند، و به محض اینکه انسان به یاد خدا میافتد پنهان میشود و عقب میرود؛ اما باز هم همینکه انسان از یاد خدا غافل میشود، جلو میآید و به وسوسه میپردازد.
وسوسه و حدیث نفس از پدیدههای طبیعی در زندگی انسان به شمار میرود که در آموزههای اسلامی تا زمانی که به عمل نینجامد، گناه محسوب نمیشود. با این حال، قرآن کریم و روایات پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) راهکارهای مشخص و کاربردی برای کاهش و دفع وسوسههای شیطانی ارائه کردهاند. این گزارش به بررسی ۹ راهکار عملی برای مقابله با وسوسه بر اساس منابع معتبر دینی میپردازد.
ابلیس با وسوسههای پنهان و گاه از طریق نزدیکان، انسان را از صدقه دادن، توبه و حتی حفظ حالات معنوی باز میدارد. راهکار مقابله با این تهدید، توکل به خدا و عمل به نیت نیک است.
شیطان دیگر شاخ ندارد، فقط حساب کاربری دارد؛ همان ابلیسی که در آیه ۶۱ سوره اسراء گفت: «آیا بر کسی سجده کنم که از گل آفریدهای؟»، امروز با تصویر و پیام و تبلیغ به میدان آمده است. وعده فریبکارانهاش در آیه ۶۴ هنوز پابرجاست: تحریک دلها با صدای وسوسهانگیز، فقط با ابزارهای مدرنتر.
در نجف، یکی از شاگردان شیخ انصاری خوابی هولناک دید: شیطان با طنابهایی در دست، در کمین او بود. شیطان اعتراف کرد که حتی شیخ انصاری را هم به دام انداخته بود، اما شیخ با نیرویی فراتر از تصور گریخت. این خواب، پرده از نبردی پنهان برمیدارد که هر روز در درون ما جریان دارد. داستانی تکاندهنده که نشان میدهد چگونه حتی بزرگترین علما نیز از وسوسههای شیطانی در امان نیستند.
شیطان به تناسب ایمان و اعتقاد انسانها و نقاط ضعف آنها، به دنبال راههای نفوذ میگردد تا هر کسی را به شکلی گمراه کند.