امام علی(ع) فقر را تنها یک مشکل اقتصادی نمیدانست و نسبت به پیامدهای آن بر دین، عقل و روابط اجتماعی هشدار میداد. امیرالمؤمنین(ع) در سخنان خود، ثروتمندان را در برابر وضعیت نیازمندان مسئول میدانست و تأکید میکرد که در اموال آنان حقی برای فقرا وجود دارد؛ نگاهی که حمایت از محرومان را بخشی از عدالت اجتماعی و مسئولیت جامعه میداند.
انفاق فقط دستکردن در جیب و بخشیدن بخشی از مال نیست؛ قرآن برای بخششی که نزد خدا ارزشمند و پذیرفته باشد، آدابی تعیین کرده است. از انتخاب بهترین مال و توجه به نیاز واقعی مردم گرفته تا پنهانکردن صدقه، پرهیز از منت و آزار، اخلاص در نیت و حلال بودن مال؛ ۱۰ شرطی که نشان میدهد ارزش یک بخشش، فقط به مقدار آن نیست، بلکه به چگونگی بخشیدن هم بستگی دارد.
سپردهگذاری در قرضالحسنه اگر با نیت مشارکت در کار خیر و کمک به نیازمندان انجام شود، سبب شرکت در ثواب وامهای پرداختی میگردد.
آیتالله بهجت(ره) با نقل تجربهای از بزرگان نجف، برکت الهی در کمک به نیازمندان را عامل اصلی استمرار انفاق مراجع دانسته است.
مدارا و مهلتدادن به بدهکار ناتوان، در روایات صدقهای پرفضیلت و نجاتبخش دانسته شده که ثوابهای بزرگ دنیوی و اخروی دارد و نشانهٔ ایمان و کرامت انسانی است.