به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، ماجرای مراجعه حضرت زهرا(س) به خانه‌های مهاجران و انصار پس از واقعه سقیفه، از جمله موضوعات مهم در بررسی حوادث تاریخی پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) است. نقل‌های روایی، جزئیاتی از این حرکت اعتراضی و روشنگرانه بیان می‌کنند که نشان می‌دهد امیرالمؤمنین علی(ع) نیز در تمام این مسیر همراه و پشتیبان حضرت زهرا(س) بودند.
مراجعه شبانه حضرت زهرا(س) به خانه مهاجران و انصار
در روایتی که از سلمان فارسی نقل شده است، پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) و شکل‌گیری ماجرای سقیفه، امیرالمؤمنین علی(ع) برای احقاق حق و اتمام حجت با مسلمانان، به همراه حضرت فاطمه زهرا(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) به خانه‌های مهاجران و انصار می‌رفتند.
بر اساس این روایت، امیرالمؤمنین(ع) شب‌ها حضرت زهرا(س) را بر مرکبی سوار می‌کردند و در حالی که دست دو فرزندشان را گرفته بودند، به در خانه مسلمانان مراجعه می‌کردند و از آنان برای یاری حق دعوت می‌کردند؛ اما جز شمار اندکی، کسی به این درخواست پاسخ مثبت نداد.
در ادامه این گزارش آمده است که حضرت علی(ع) برای مشخص شدن میزان پایبندی افراد به ادعای حمایتشان، از آنان خواستند صبحگاهان با سرهای تراشیده و سلاح در دست برای یاری و بیعت حاضر شوند. با فرارسیدن صبح، تنها چهار نفر به این دعوت عمل کردند.
طبق همین روایت، این مراجعه سه شب متوالی تکرار شد، اما جز همان چهار نفر، کسی به عهد خود وفادار نماند.
روایت شیخ مفید از همراهی چهل‌روزه حضرت علی(ع) و حضرت زهرا(س)
در کتاب «الاختصاص» شیخ مفید، صفحه ۱۸۴، گزارش دیگری از حضور حضرت زهرا(س) در خانه‌های مهاجران و انصار نقل شده است که جزئیات بیشتری از این حرکت تاریخی را بیان می‌کند.
بر اساس این روایت، پس از احتجاج حضرت زهرا(س) درباره فدک و گفت‌وگو با خلیفه اول و عمر بن خطاب، آن حضرت با ناراحتی از نزد آنان خارج شدند. سپس امیرالمؤمنین علی(ع) ایشان را بر مرکبی سوار کردند و به همراه امام حسن(ع) و امام حسین(ع) به خانه‌های مهاجران و انصار بردند.
این مراجعه، بنا بر گزارش کتاب الاختصاص، چهل روز ادامه داشت و حضرت زهرا(س) در خطاب به مهاجران و انصار می‌فرمودند:
«ای گروه مهاجران و انصار! خدا را یاری کنید؛ من دختر پیامبر شما هستم. شما روزی که با رسول خدا بیعت کردید، پیمان بستید که از ایشان و فرزندانشان همان‌گونه محافظت کنید که از خود و فرزندانتان محافظت می‌کنید. پس به پیمان خود با رسول خدا وفا کنید.»
با وجود این درخواست و یادآوری پیمان پیشین، در ادامه روایت آمده است که هیچ‌یک از آنان به یاری حضرت زهرا(س) برنخاستند و دعوت ایشان را اجابت نکردند.
نقش امیرالمؤمنین(ع) در حرکت روشنگرانه حضرت زهرا(س)
بررسی این دو گزارش تاریخی نشان می‌دهد که مراجعه حضرت فاطمه زهرا(س) به خانه‌های مهاجران و انصار، با همراهی مستقیم امیرالمؤمنین علی(ع) و حضور امام حسن(ع) و امام حسین(ع) صورت می‌گرفت. بنابراین، حضرت زهرا(س) در این حرکت تنها نبودند و امیرالمؤمنین(ع) مسئولیت همراهی و حمایت از ایشان را بر عهده داشتند.
همچنین، بر اساس روایت نقل‌شده در بحارالانوار، پس از آنکه افراد دعوت امیرالمؤمنین(ع) را اجابت نکردند و به پیمان خود وفادار نماندند، ایشان برای اتمام حجت به خانه بازگشتند و به جمع‌آوری قرآن مشغول شدند.
این گزارش‌ها، ابعاد دیگری از تلاش حضرت زهرا(س) برای دفاع از حق ولایت و یادآوری تعهدات مسلمانان پس از رحلت پیامبر(ص) را آشکار می‌کند؛ تلاشی که در آن، همراهی امیرالمؤمنین(ع) و حضور فرزندانشان نیز بخشی از روایت تاریخی این واقعه است.
منابع: پرسمان دانشگاهیان
بحارالانوار، جلد ۲۸، صفحات ۲۶۴ و ۲۶۷ الاختصاص، شیخ مفید، صفحه ۱۸۴