گرامیداشت سالروز شهادت حضرت زهرا (س) به اشک ریختن و سینه زدن نیست

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، حضرت آیت الله جوادی آملی در سخنان خود در سالروز شهادت آن حضرت، با بیان اینکه فاطمه زهرا (سلام الله علیها) اسوه بشریت هستند، بیان داشتند: بحثِ دربارهٴ شخصیت صدیقهٴٴ نساء عالمیان [سلام الله علیها] از این جهت مهم است كه آن حضرت مانند انبیا و اولیای دیگر (علیهم السلام) اسوهٴ جوامع بشری‌اند؛ همان‌طوری كه پیغمبر و امام اسوه هست برای تمام افراد جامعه (اعم از زن و مرد) زنان با فضیلت عالم هم اسوه‌اند برای همه افراد ملّت (اعم از زن و مرد)؛ و همان‌طوری كه امیرالمؤمنین (سلام الله علیه) اسوه است و امام است هم برای زنها هم برای مردها، فاطمهٴ زهرا (سلام الله علیها) هم ولی خدا است (هم برای زنها و هم برای مردها) آن حضرت انسان نمونه است و اسوهٴ انسانها، نه مخصوص زنها؛ چه اینكه امیرالمؤمنین (علیه السلام) كه انسان نمونه و مقتدای همهٴ انسانهاست و مخصوص مردها نیست.

ایشان دلیل قرآنی بر اسوه بودن زن با فضیلت بر مردم را چنین تبیین فرموده و اظهار داشتند: دلیل قرآنی این مطلب آن است كه ذات اقدس الهی وقتی می‌خواهد نمونهٴٴ مردم با فضیلت را ذكر بكند، مریم[سلام الله علیها] را یادآور می‌شود، می‌فرماید: نمونهٴٴ مردم خوب مریم است، نمونهٴٴ مردم خوب آسیه است: ﴿وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً لِلَّذِینَ آمَنُوا امْرَأَةَ فِرْعَوْنَ إِذْ قَالَتْ رَبِّ ابْنِ لِى عِندَكَ بَیتاً فِى الْجَنَّةِ﴾، ﴿وَ مَرْیمَ ابْنَتَ عِمْرَانَ﴾؛ نمونهٴٴ مردم خوب مریم است. نفرمود «ضرب الله مثلا للاتی آمن مریم»؛ نفرمود نمونهٴٴ زنان خوب مریم است، فرمود: نمونهٴٴ مردم خوب مریم است.

در فرهنگ محاوره مردم غیر از مردان‌اند. وقتی شما می‌خواهید از ملّت مسلمان ایران سخن بگویید، می‌گویید: مردم انقلاب كردند، مردم تظاهرات كردند، مردم در انتخابات شركت كردند. مردم اعم از مردان و زنان‌اند، مردم غیر از مردان‌اند؛ مردان در برابر زنان‌اند ولی مردم، یعنی افراد یك ملّت. تعبیر قرآن كریم هم همین است، نمی‌گوید رجال در برابر نساء بلكه می‌گوید «مردم»، ﴿الَّذِینَ آمَنُوا﴾، نمونهٴٴ مردم خوب (اعم از زن و مرد) مریم[سلام الله علیها] است؛ چه اینكه نمونهٴٴ مردم خوب (اعم از زن و مرد) علی‌بن‌ابی‌طالب[علیه السلام] است.

ایشان در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت معرفت و تأسی به سنت و سیرت حضرت زهرا (س) اشاره کرده و بیان داشتند: گرامیداشت سالگشت شهادت سیدهٴ نساء عالمیان(سلام الله علیها) برای آن است كه به آن حضرت تأسی كنیم، آن‌گاه در ماتم آن حضرت هم اشك بریزیم و ثواب ببریم.

عمده آن است كه به سیرت و سنّت آن حضرت آشنا بشویم و عمل كنیم. سیرت و سنت آن بانو در توحید او و در استقامت او است یعنی او موّحد كامل بود و پایدار تام؛ هم در مسئلهٴ دینی خود مشكل علمی نداشت، هم در مسئلهٴ منش و گرایش و عمل مشكل عملی نداشت. انسان یك بخشی به نام اندیشهٴ دارد، یك بخشی هم به عنوان انگیزه؛ نه بیش از این دو بخش برای بشر هست و نه كمتر از این. اگر اندیشهٴ یك ملّتی سائد بود و انگیزهٴ یك ملّتی صالح بود، این ملّت باتقواست. در قرآن كریم به همین دو بخش یعنی اندیشهٴ خوب وانگیزهٴ خوب اشاره كرد، فرمود: ﴿إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ﴾، یك ﴿ثُمَّ اسْتَقَامُوا﴾ دو؛ آن توحید و اندیشهٴ به علم و معرفت برمی‌گردد و این استقامت و پایداری به انگیزه و عمل برمی‌گردد.

ایشان با بیان اینکه حضرت زهرا سلام الله علیها، در بخش اندیشه و معرفت ممتاز بود، بیان داشتند: سیدهٴ نساء عالمیان فاطمهٴ زهرا (صلوات الله وسلامه علیها) هم در مسئلهٴ معرفت ممتاز بود، هم در مسئلهٴ پایداری و هم در اندیشهٴ توحیدی سرآمد بود هم در انگیزهٴ استقامت و پایداری، كسانی كه با خطبه‌های نهج البلاغه آشنا هستند مستحضرند كه همهٴ خطبه‌های نهج‌البلاغه در یك حدّ نیست؛ بعضی از خطبه‌ها كه دربارهٴ توحید گفته شد بسیار بلند است، ولی بلندترین و مهم‌ترین خطبه‌های توحیدی نهج البلاغه را كسی مطالعه كند، می‌بیند كه تقریباً ۲۵ سال قبل از اینكه علی‌بن‌ابی‌طالب (سلام الله علیه) این خطبه‌ها را ایراد كند، سیدهٴ نساء عالمیان فاطمهٴ زهرا(سلام الله علیها) در جریان استرداد خلافت، حمایت از ولایت و استرداد فدك آن خطبهٴ توحیدی را ایراد كرده است كه آن خطبه غیر از خطابه است. یك حرفی با مردم دارد مردم باید بفهمند و یك حرفی با خدای خود دارند آنها كه الهی هستند باید بفهمند. خطبه‌های ائمه غیر از خطابه‌های آنهاست. سخنرانی برای تودهٴ مردم است و آن خطبه‌ها رابطهٴ ملكوتی عبد و مولا است، اگر كسی آن سویی شد، از خطبه‌ها مدد می‌گیرد و اگر این سویی بود، از خطابه‌ها استمداد می‌كند. اگر كسی خطبه‌ها را و نه خطابه، خطبه‌ها را ارزیابی كند می‌بیند بسیاری از معارف خطبه‌های نهج البلاغه علی(سلام الله علیه) ۲۵ سال قبل به بیانات گهربار فاطمهٴ زهرا(سلام الله علیه) انشا شده است.

این بانو در بخش اندیشه و معرفت ممتاز بود؛ آن قدر ممتاز بود كه از آدم[علیه السلام] تا علی‌بن‌ابی‌طالب[علیه السلام] كسی همتای او نبود. آن روایتی كه وجود مبارك امام صادق[سلام الله علیه] می‌فرماید: اگر علی‌بن‌ابی‌طالب[علیه السلام] نبود از آدم تا انقراض عالم، هیچ كس همسر فاطمه[سلام الله علیها] نمی‌شد، این دو پیام دارد: یكی اینكه هیچ كدام از انبیای گذشته هم همتای زهرا(سلام الله علیهم اجمعین) نبودند و یكی اینكه هیچ كدام از انبیای گذشته هم همتای علی‌بن‌ابی‌طالب نبودند؛ به هر تقدیر اگر اندیشه‌اش در تمام اوج است؛ پس از نظر اندیشه و علم كمبودی ندارد.

حضرت آیت الله جوادی آملی در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه فاطمهٴ زهرا(سلام الله علیها) حجت خدا بر حجج الهی است، بیان داشتند: اگر چنانچه وجود مبارك معصوم می‌فرمایند كه ما حجّت بر مردم هستیم و بانوی دو عالم حجّت خدا است بر ما؛ چون او واسطهٴ فیض است. این علومی كه در مُصحف فاطمه[سلام الله علیها] است به وسیلهٴ آن سیدهٴ نساء عالمیان به ائمهٴ بعدی رسیده است. اگر معلم مجرای فیض تعلیمی خداست و اگر معلم غیبی، حجّت است و اگر مجرای فیض است و اگر «حجة الله علی المتعلّم» است، وجود مبارك امام صادق[علیه السلام] می‌فرماید: وجود مبارك سیدهٴ نساء عالمیان حجّت خدا است بر ما.

جود مبارك علی‌بن‌ابی‌طالب[سلام الله علیه] در بعضی از مسائل فقهی و حقوقی به گفتار فاطمه[سلام الله علیها] استدلال می‌كند: فاطمه چنین گفته است. اگر مطلبی از فاطمهٴ زهرا(سلام الله علیها) برسد، این «حجّت الله» است و در حجیت عصمت شرط است و نه امامت.

[بنابراین] اگر كسی امام نبود، ولی معصوم بود حرف او هم در اصول حجّت است، هم در فروع حجّت است، هم در فقه حجّت است، هم در حقوق حجّت است. خیلی مقام است برای این بانو كه علی‌بن‌ابی‌طالب[سلام الله علیه] به سخن او استناد كند و استدلال كند، بگوید «فاطمه چنین فرموده است» خب، این می‌شود «حجة الله».

ایشان سپس بر ضرورت اقتدا به بینش الهی زهرای مرضیه(سلام الله علیها) اشاره کرده و اظهار داشتند: بنابراین اگر گفتند سالگشت شهادت این بانو را گرامی بدارید، تنها برای این سینه زدن و مرثیه خواندن و اشك ریختن نیست، این در صف نعال وظیفه است؛ این جزء آن ده درصد است، آن نود درصد وظیفهٴ ما پیروی اندیشهٴ عالمانهٴ آن حضرت، پیروی انگیزه مخلصانهٴ آن حضرت است، آن ده درصدش گریه كردن است. با گریهٴ بی‌معرفت، با گریه بی پایداری ممكن است انسان بخشی از ثواب را ببرد، اما به جایی نمی‌رسد كه فرشته بر او نازل بشود و ما می‌توانیم به جایی برسیم كه ملائكه بر ما نازل بشوند، این وعده را خدا به ما داده است.

چرا با همّت كوتاه زندگی كنیم؟ اگر به ما دستور دادند همّتتان بلند باشد چرا ما بلند همّت نباشیم؛ نسوختن مال خیلیها است هیچ بچه‌ای نمی‌سوزد، هیچ دیوانه‌ای نمی‌سوزد، هیچ كافر مستضعفِ روستایی دوردست نشین نمی‌سوزد، مستضعفانِ فكری را كه به دوزخ نمی‌برند، این پست‌ترین همّت است كه كسی به این فكر باشد كه جهنم نرود. همّت آن است كه انسان به جایی برسد كه ﴿تَتَنَزَّلُ عَلَیهِمُ الْمَلاَئِكَةُ﴾ سرّ نازل شدنِ فرشته هم كسی را امام و پیغمبر نمی‌كند. ملائكه: ﴿وَمَا یعْلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلاَّ هُوَ﴾درجات آنها، علوم آنها، مقامات آنها، آن قدر زیاد است كه احدی به بارگاه آن علوم ملكوتیان نمی‌رسد. ماها در كارگاه تكلیف هستیم، آنها در بارگاه تشریف‌اند كسانی كه در كارگاه تكلیف‌اند باید بلند همّت باشند در همین محدوده؛

بنابراین اینكه وجود مبارك حضرت می‌فرماید: فاطمه[سلام الله علیها] حجّت خدا است بر ما، برای اینكه او مجرای فیض خالقیت است، معلم ما است، و ما همان طوری كه به قرآن مراجعه می‌كنیم برای دریافت علوم، به باطن قرآن، به علم تفسیر قرآن، به مصحف فاطمه مراجعه می‌كنیم برای دریافت همین. این سبقهٴ تعلیم دارد، این معلم است برای ما و وقتی چنین سمتی را داشت می‌شود حجّت خدا بر ما اهلبیت است. این مقام برای آن بانو به حدی است كه دیگر بحثها كه حالا وجود مباركش در شب زفاف آن پیراهن عروسی خود را به یك زن سالمند، به زن مستمند داد اینها اصلاً مقام به حساب نمی‌آید.

منبع: سخنرانی حضرت آیت الله جوادی آملی در سالروز شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها (۱/۶/۱۳۸۰)