از جمله مفاهیم ارزشمندی که در آموزه‌های دینی به خصوص قرآن کریم، مورد عنایت و توجه قرارگرفته و به آن سفارش شده، احسان و نیکوکاری است.
تشییع پیکر اولیای الهی، تنها بدرقه یک انسان نیست؛ فرصتی است برای بهره‌مندی از رحمت و پاداشی که در روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام نوید داده شده است.
بسیاری از ما این احساس را تجربه کرده‌ایم: با نیت خالص برای اقامه نماز صبح به رختخواب می‌رویم، ساعت را کوک می‌کنیم، اما صبح هنگام با طلوع آفتاب و حسرتی عمیق بیدار می‌شویم.
در فرهنگ اسلامی، دعا و نیایش از مهم‌ترین راه‌های طلب آرامش، سلامتی و دفع بلا به شمار می‌رود. در روایات و ادعیه مأثور، دعاها و اذکاری برای حفظ جان فرزندان، همسر، خانواده، شفای بیماران، آرامش در سختی‌ها و در امان ماندن از خطرات نقل شده است. در ادامه، گزیده‌ای از مشهورترین این دعاها و اذکار را مرور می‌کنیم.
در روزهای پنج شنبه یا شب‌های جمعه برای اموات اعمال و دعاهای خاصی در قرآن و روایات سفارش شده است که برای متوفی و شخصی که این اعمال را انجام می‌دهد ثواب فراوانی دارد.
روز عاشورا قبل از این که امام حسین علیه السلام به شهادت برسند، خودشان برای شهدای کربلا عزاداری مختصری کرده‌اند. به عبارتی شاید شخص امام، اولین کسی است که برای شهدای کربلا عزاداری کرده است.
امام حسین علیه‌السلام از ویژگی‌های منحصربه‌فردی برخوردارند که در هیچ معصوم دیگری جمع نشده است.
هم‌زمان با آغاز ماه محرم‌الحرام، در منابع دینی مجموعه‌ای از اعمال مستحب برای شب‌ها و روزهای این ماه به‌ویژه شب اول، روز اول و شب و روز عاشورا توصیه شده است. شب‌زنده‌داری، دعا، نمازهای مستحبی و روزه در برخی روزهای این ماه از جمله اعمالی است که در روایات بر آن تأکید شده و در کنار آن، عزاداری برای امام حسین(ع) به‌عنوان مهم‌ترین عمل این ایام مورد توجه قرار گرفته است.
زيارت عاشورا یکی از معروف‌ترين و رايج‌ترين زيارت نامه‌هایی است كه در فرهنگ شیعه، جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است. این زیارت نامه، که از زبان پيشوايان دينی روایت شده است، در تمام ایام سال و به ویژه در روز عاشورا خوانده می‌شود و بر طبق روایات و سیره بزرگان دین، مداومت بر خواندن آن، آثار و بركات فراوانی دارد.
باب الحوائج به معنای «دروازه‌ای برای برآوردن حاجات» است. این لقب برای شخصی به کار می‌رود که توانایی برآوردن حاجات و نیازهای مردم را داشته باشد.
انسان طوری خلق شده که به دنبال منافع مادی یا معنوی است جالب اینکه با یادآوری و بیان برخی اذکار می‌تواند به این منافع دست پیدا کند.
سفارش بيش از حد پيامبر(ص) درباره قرآن و عترت و نيز اصرار آن حضرت بر امامت و جانشينى اميرمومنان(ع) نشان دهنده اين حقيقت است كه حضرت نگران آشوبى بود كه امت اسلامى بعد از وى با آن رو به رو مى‌شود.
سخنان و کلمات ائمه معصومین(ع) در دنیای پرهیاهو و پر از تنش امروز می تواند راهبرد و مرهمی بر زخمهایی باشد که از رهگذر ارتباطات اجتماعی به انسان می رسد.
همه انسان ها با هر عقیده و اندیشه ای خواهان برکت در زندگی خود هستند، به همین خاطر روزمره جملاتی مانند" خدا به زندگی شما برکت دهد!، خدا در مالت برکت دهد! خدایا در زندگی و مالم برکت ده! " را می شنویم. در برکت، جنبه الهی و معنوی هم بسیار تأثیرگذار است و به فزونی، تعالی و ماندگاری نعمت کمک کرده و انسان را به سلامت دنیوی و سعادت اخروی نزدیک می‌سازد.
شهادت در دین اسلام والاترین مرتبه ایثار و فداکاری دانسته شده است؛ اما پرسشی مهم همواره پیش روست: آیا مقام شهادت می‌تواند بار سنگین حق‌الناس را نیز از دوش انسان بردارد؟
غالباً این سؤال برای توده مردم مطرح است که در عین این که خداوند مکان و محلی ندارد، چرا هنگام دعا کردن چشم به آسمان می دوزیم؟ و دست به سوی آسمان بلند می کنیم؟ مگر العیاذ باللَّه خداوند در آسمان ها است؟
اسلام برای تسهیل لحظه احتضار، مجموعه‌ای از دعاهای جامع ارائه داده است که شامل ذکرهای دوران سلامتی برای تأثیر در زمان مرگ، و دعاهای تلقینی بر بالین محتضر است.
شیخ طوسی در کتاب «مصباح المتهجد» فرموده است: از امامان علیهم السلام روایت شده: هر که در روز جمعه پس از نماز ظهر دو رکعت نماز به جای آورد تا جمعه دیگر دچار فتنه و حادثه ای ناگوار نمی شود.
بهترین زمان ملاقات با اموات عصر پنجشنبه و جمعه است که پیامبر اکرم (ص) در باب آن فرموده است: «شاید بهتر از آن صبح جمعه بین الطلوعین باشد.» درگذشتگان‌مان در این شب و روز در انتظار زیارت ما و هدیه‌ای از جانب ما هستند. ما هم برای آرام گرفتن دل خودمان و رفع دلتنگی به زیارت قبور می‌رویم. از قدیم گفته‌اند که اگر دلتان گرفت یا اگر نیت و دعایی دارید بروید به سراغ اموات!
پیوند بحث امامت و ولایت با مقوله حج تا جایی است که خداوند هر ساله برنامهای جهت یادآوری این امر مهم نظام الهی قرار داده است تا در پرتو آن بتوانیم با اهل عترت(ع) تجدید عهد و میثاق داشته باشیم.
مواعظ و توصیه‌های امام محمد باقر(ع) در احادیث بسیار هستند که در روایت‌ها نقل شده است.
لقب «امیرالمؤمنین» عنوانی الهی و اختصاصی برای امام علی(ع) است که طبق روایات از پیش تعیین شده و حتی در زمان پیامبر(ص) نیز برای ایشان به کار می‌رفت.
روز جمعه از روزهای پر فضیلت برای دعا کردن محسوب می شود. برای دعای عصر جمعه موارد زیادی معرفی شده است، از معروف ترین آن ها دعای آل یاسین و دعای سمات هستند.
از آنجایی که سخنان و پند‌های هر یک از معصومان (علیهم السلام) از منبع وحیانی سرچشمه می‌گیرد، ناخداگاه بر قلب می‌نشیند و بر فرهنگ افراد اثر می‌گذارد. چه بسا انسان‌های گمراهی که به واسطه مواجهه با این احادیث روح‌بخش قلبشان متحول شده و به سوی ارزش‌های دینی سوق یافته‌اند. از این جهت است که امام باقر در روایتی فرمودند: «إنَّ حَدِیثَنا یُحْیِی القُلُوبَ؛ احادیث ما قلب‌ها را زنده می‌کند.»
زمانی که انسان در مسیر زندگی‌اش بر سر دو راهی قرار می‌گیرد و تصمیم درست را نمی‌داند از مشورت خداوند با استخاره در بهترین زمان‌ها کمک می‌گیرد.
در این نگاه، آخرالزمان به دوره‌ای طولانی گفته می‌شود که از زمان ولادت پیامبر اسلام (ص) آغاز شده و تا برپایی قیامت ادامه دارد. به همین دلیل، از پیامبر اکرم (ص) به عنوان پیامبر آخرالزمان یاد می‌شود.
چشم زخم در روایات اسلامی یک حقیقت انکارناپذیر دانسته شده است. بسیاری از احادیث از ائمه معصومین (ع) بر وجود آن و راه‌های محافظت در برابر آن تأکید کرده‌اند.
برخی افراد بر این باورند که چشم زخم واقعیتی است و نگاه بعضی افراد می‌تواند باعث آسیب، بیماری یا اختلال در حال دیگران شود. هرچند این موضوع گاهی به‌عنوان خرافات شناخته می‌شود، اما در برخی دیدگاه‌های علمی نیز به وجود نوعی انرژی یا نیروی مغناطیسی در چشم اشاره شده است.
دکتر حکمت‌پور در ابتدای این گفت‌وگو تأکید می‌کند که این نام‌گذاری تنها یک «احساس مذهبی» یا یک «عنوان تشریفاتی» نیست، بلکه ریشه‌های عمیق تاریخی دارد. او می‌گوید: «وقتی درباره حضور امام رضا در ایران صحبت می‌کنیم، درواقع از حادثه‌ای سخن می‌گوییم که هویت معنوی و فرهنگی این سرزمین را دگرگون کرده است.
یکی از شخصیت‌هایی که به صورت مکرر در طول تاریخ اسلام مورد سوءتطبیق قرار گرفته، «سفیانی» است. این خطا ناشی از دو عامل است: وجود برخی شباهت‌های ظاهری و نسبی مانند انتساب به بنی امیه و دیگری، شرایط بحرانی سیاسی و اجتماعی.