در اوج قدرت‌نمایی دشمن، خدا در آیه ۱۹ سوره روم یادآوری می‌کند که «يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ…»؛ خداست که مرگ را به زندگی و بالعکس بدل می‌کند. یعنی همان قدرتی که مرده را زنده می‌کند، می‌تواند شکست را به پیروزی تبدیل کند، پس وقتی با خدا هستیم، دشمن راهی جز شکست ندارد.
یهودیان در قرآن به دلیل کفر آگاهانه و دشمنی با حق، نه صرفاً یهودی بودن، مورد لعن (دوری از رحمت الهی) قرار گرفته‌اند.
دوست صمیمی‌ات پشت‌سرت حرف زده و دل‌خور هستی، به‌جای انتقام و افشاگری، سکوت کن. هر لحظه که جلوی زبانت را می‌گیری، خدا درحال پاک‌کردن یک گناه از نامۀ عمل توست.
شیطان با سیاستی تدریجی و گام به گام در زندگی انسان نفوذ می‌کند و مقابله با آن فقط با تقویت ارتباط با خدا، عمل به آموزه‌های دینی و انتخاب سبک زندگی مبتنی بر تقوا امکان‌پذیر است.
حجت‌الاسلام میرجلیلی گفت: در این روزها که همه چیز در حال لرزش است، به یاد داشته باشید که خداوند خود، چهار عامل آرامش و استقامت را برای شما فعال کرده است. شما قوی‌تر از آن هستید که فکر می‌کنید.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر شهید انقلاب، در دیدار نمایندگان مجلس(۱۳۷۶/۰۳/۰۷ ) در بیانات خود به تفسیر سوره الفاتحه(حمد) پرداختند.
نامگذاری های متفاوت برخی مؤلفان در سده های پیشین از حیث کتابشناسی، بیانگر نگاه های نو و بدیع آنان در ارتباط با نوشتن و تألیف آثار ایشان بوده است.
معبودهای باطل و اولیا و رهبران غیر الهی، به «خانه عنکبوت» تشبیه شده اند که سست ترین و بی پایه ترین خانه هاست، زیرا نه دیوار دارد و نه سقف و نه در و پیکر که بتواند صاحبش را از گرما و سرما و غیره حفظ کند و به اندازه ای سست است که با اندک بادی می لرزد و تار و پودش در هم می ریزد.
خداوند متعال با این تعبیر و تشبیه کوتاه و رسا دشمنان دین اسلام را به شدّت تحقیر و نقشه آنان را کور و ضعیف معرفی کرده است. «تاریخ اسلام سند زنده ای است بر تحقّق عینی این پیشگویی بزرگ قرآن، چرا که از نخستین روز ظهور اسلام توطئه های گوناگون برای نابودی آن چیده شد.
پرسش درباره چرایی مداخله نکردن خداوند در برابر ظلم‌های گسترده، از جمله سوالات پرتکرار ذهنی و اعتقادی است. قرآن کریم در آیه ۶۱ سوره نحل، با نگاهی حکیمانه به این موضوع پرداخته و پاسخی روشن درباره سنت الهی در مهلت دادن به انسان‌ها ارائه می‌دهد.
بر اساس قرآن، پیامبر خدا معجزه‌ای جز خود قرآن نداشته است. مشرکان بارها از ایشان معجزه‌ای غیر از قرآن طلبیدند؛ اما خداوند همواره این درخواست را رد کرد .
قرآن در آیات ۱۴ تا ۲۱ سوره قصص از لغزشی بزرگ در زندگی موسی(ع) پیش از رسالت می‌گوید، قتلی ناخواسته که با توبه‌ای صادقانه و بخشش الهی همراه شد.
شیخ حسین انصاریان گفت: امروز در برخی جوامع اروپایی، معیار زندگی «خوش بودن به هر شکل» شده است؛ دین و اعتقادات تا جایی محترم‌اند که برایشان منفعت دلاری داشته باشد.
بررسی آیات قرآن کریم نشان می‌دهد ریاکاری نه‌تنها موجب نابودی اعمال عبادی می‌شود، بلکه در مواردی هم‌ردیف شرک، نشانه نفاق و دلیل فقدان ایمان واقعی به خدا و روز قیامت معرفی شده است؛ گناهی پنهان که قرآن با تعابیری تند نسبت به پیامدهای آن هشدار می‌دهد.
خدا در آیه ۳۷ سوره نور، از مردان و زنانی سخن می‌گوید که نه تجارت و نه خرید و فروش، آنان را از یاد خدا، برپایی نماز و پرداخت زکات غافل نمی‌کند، هشداری روشن که نشان می‌دهد خطرناک‌ترین نقطه لغزش ایمان، همان جایی است که سود و معامله می‌خواهد جای خدا را بگیرد و فراموشی او سقوطی قطعی را رقم می‌زند.
تفسیر آیه شریفه «لا إِکْراهَ فِی الدِّینِ» با رد قرائت سکولار و تأکید بر وجود مرزهای روشن هدایت و ضلالت، نبودِ اجبار در پذیرش دین را نه به معنای بی‌تفاوتی در برابر هر عقیده، بلکه به‌عنوان احترام به عقلانیت انسان در انتخاب آزادانه میان راه آشکار حق و باطل تحلیل کرد.
قرآن در میان همه احکام حجاب، فقط در یک مورد استثنا قائل شده است، درباره زنان سالخورده‌ای که امیدی به ازدواج ندارند و بدون قصد خودنمایی می‌توانند بخشی از پوشش سر خود را کنار بگذارند، استثنایی که در آیه ۶۰ سوره نور آمده است.
استغفار حرام، یکی از موضوعات مهم دینی و فقهی است که شاید کمتر به آن پرداخته شده است و نیازمند توجه و دقت فراوان است.
مرجع تقلید و مفسر قرآن، در ادامه درس اخلاق خود در مسجد اعظم قم، با تفسیر کلمه ۱۹۱ نهج‌البلاغه، تأکید کرد که انسان در دنیا همواره مغبون است و هر نعمتی که از دنیا به دست می‌آورد، بهایی گران یعنی عمر او را می‌طلبد؛ به عبارت دیگر، انسان در معامله با دنیا همیشه خسارت می‌دهد و زندگی او پر از از دست دادن‌ها و فراق‌هاست.
سوره حمد، که با نام فاتحه الکتاب نیز شناخته می‌شود، نه تنها نخستین سوره قرآن کریم به شمار می‌آید، بلکه به عنوان کلیدی برای درک و فهم عمیق‌تر این کتاب آسمانی است. این سوره که به زیبایی با حمد و ستایش خداوند آغاز می‌شود، در برگیرنده مفاهیمی عمیق و اساسی است. سوره حمد نه تنها بیانگر شکوه و عظمت خداوند است، بلکه دربردارنده دعا و تمنای هدایت و راهنمایی برای هر انسان برای یافتن مسیر حق و راستین در زندگی‌اش می‌باشد.
در آیات ۲۱ تا ۲۷ سوره نور، قرآن با لحنی قاطع از خط قرمزی سخن می‌گوید که هیچ‌گونه اغماض و مماشاتی در آن پذیرفته نیست، جایی که شایعه، تهمت و تعرض به آبروی انسان‌ها مستقیماً امنیت اخلاقی جامعه را هدف می‌گیرد و با هشدارهای صریح دنیوی و اخروی پاسخ داده می‌شود.
قرآن، مستکبرانِ فاقدِ اَیمان را دشمنانی می‌داند که یمین، عهد و قرارداد را محترم نمی‌شمارند و پیوسته خیانت می‌ورزند. چون «لا أیمان لهم»، نه دوست و نه دشمن از مکرشان در امان نیست؛ بنابراین اعتماد به چنین پیمان‌شکنان، امری جاهلانه و سفیهانه است.
یکی از احادیث بحث‌برانگیزی که در بین عالمان و اندیشمندان همواره از سده‌های قبل تاکنون مطرح بوده است، حدیث «أقوام متعمقون» است.
آیۀ «لا إکراه فی الدین» با جهاد اسلامی تعارض ندارد، زیرا جهاد برای تحمیل ایمان نیست، بلکه برای دفاع، رفع موانع دعوت و فراهم‌کردن فضای ایمان آزاد تشریع شده است.
آنچه در دنیا ملاک برتری به حساب می‌آید، در جهان پس از مرگ ممکن است هیچ ارزش واقعی نداشته باشد. به همین دلیل است که مردم گاهی از مقام آخرتی خود غافل می‌مانند.
آیت‌الله عبدالله جوادی آملی از مراجع تقلید، نهج‌البلاغه را کتاب تفسیر جامع و ماندگار قرآن کریم دانست و بر ضرورت آبرومندی، وحدت و دوری از باطل در جامعه اسلامی تأکید کرد.
در آغاز سوره مؤمنون از مهارتی حرف زده می‌شود که آرامش را از بیرون نمی‌گیرد، از درون می‌سازد؛ همان حضور و تمرکزی که اگر در زندگی‌مان جاری بود، این‌همه آشفتگی، اضطراب و گرفتاری مجال ریشه گرفتن پیدا نمی‌کرد.
در مواقعی که گروهی از مؤمنان به هر دلیلی دچار نزاع شوند، اولین وظیفه دیگران، صلح‌جویی و جلوگیری از گسترش فتنه است.
دشمنان حق هرچقدر با قدرت‌نمایی، تحریف یا فشار روانی به میدان بیایند، سرانجامی جز رسوایی و شکست ندارند؛ زیرا طبق بیان آیه ۳۸ سوره حج، خدا خود مدافع مؤمنان است و خیانت‌پیشگان را بی‌پشتیبان رها می‌کند.
محقق قرآنی با اشاره به اینکه اقتصاد قرآنی ترکیبی از هدایت، عقلانیت و مسئولیت اخلاقی است، تأکید کرد: اگر امروز جهان گرفتار بحران‌های اخلاقی و مالی است، به دلیل کنار گذاشتن همین اصول است.