تفسیر قرآن
مهدویت در سخنان امام صادق(ع)؛ روایت قرآن از ظهور، غیبت و شناخت امام زمان(عج)
مهدویت در آموزههای امام صادق(ع) جایگاهی ویژه دارد و بخش قابل توجهی از روایات آن حضرت به این موضوع اختصاص یافته است. در میان روایات مربوط به مهدویت، بیشترین احادیث به امام صادق(ع) و پدر بزرگوارشان بازمیگردد. همچنین بر اساس روایات تفسیری موجود از امام صادق(ع)، ۲۰۴ آیه از قرآن کریم درباره موضوعات مرتبط با مهدویت مورد توجه قرار گرفته است.
درس اخلاق | اثر معنوی مصلی در خانه از نگاه آیت الله العظمی جوادی آملی
خانه مؤمن تنها محل سکونت نیست؛ میتواند با نماز، دعا و مناجات، به محیطی نورانی و آرامبخش تبدیل شود. آیتالله جوادی آملی در تفسیر سوره حجر، به توصیهای کمتر مورد توجه درباره «مصلی» در خانه اشاره کردهاند.
اگر این قرآن بر کوه نازل میشد…
اگر این قرآن بر کوه نازل میشد، کوه با همه استواریاش در برابر عظمت کلام الهی خاشع و متلاشی میشد، اما پرسش اصلی اینجاست که انسانی که مخاطب این قرآن است، چرا گاهی در برابر پیام آن چنین بیتفاوت میماند؟
آیا فهم دین در انحصار روحانیون است؟ / مهدوی: روحانی ها مسئله را وارونه کردند و گفتند شما نمیفهمید/ قرآن برای مردم کوچه و بازار آمده نه برای علما…
ناصر مهدوی، پژوهشگر حوزه فلسفه و دین در گفتگو با مبلغ اظهار داشت: اصل این است که قرآن و مخاطب آن، انسان است و هیچ واسطهای میان انسان و خداوند وجود ندارد. اگر انسانها با مشکلی مواجه شدند، در آن صورت به یک متخصص مراجعه کنند؛ اگر او واقعاً متخصص باشد و بتواند به پرسشها پاسخ دهد.
وقتی آسمان خاموش شد؛ پیام پایان وحی برای جامعه بشری چه بود؟
رحلت پیامبر اسلام، نه تنها پایان یک زندگی، بلکه پایان یک جریان پیوسته و روزمره از نزول آیات الهی بر قلب انسان بود. سکوت وحی پس از ایشان، برای اصحاب و امت، لحظهای تکاندهنده و سؤالبرانگیز بود؛ لحظهای که آسمان دیگر بر زمین نازل نمیشد و بشر در ظاهر، در برابر جهانی پیچیده، بیواسطه وحی ایستاده بود. اما این خاموشی، آغازی برای بلوغ و مسئولیتپذیری جامعه انسانی بود.
کتاب هدایت | بالاترین جلوه بندگی نسبت به خداوند متعال از دیدگاه مقام معظم رهبری
رهبر معظم انقلاب در این بخش از مباحث تفسیری «کتاب هدایت»، شکر را حالتی درونی و اثرگذار معرفی میکنند که اگر در متن عبادت، بهویژه نماز، حضور یابد، کیفیت و وزن معنوی آن عمل را در نزد خداوند متعال افزایش میدهد.
کتاب هدایت | قسمت اول: قطعی بودن نصرت الهی
آیه چهلم سوره مبارکه حج با چندین نشانه ادبی، نصرت یاریکنندگان دین خدا را وعدهای قطعی، اطمینانبخش و تخلفناپذیر معرفی میکند.
رمز و رازهای نهفته در «بسم الله الرحمن الرحیم» که شما را حیرت زده میکنند!
عبارت «بسم اللّه الرحمن الرحیم» نخستین عبارت قرآن است که در اول سوره علق (اقرا) بر پیامبر (صلی الله علیه وآله) نازل شد و در احادیث شیعی این عبارت سرآغاز قرآن معرفی شده است.
اهلبیت(ع) در قرآن چه کسانی هستند؟
تعبیر «اهلبیت» در قرآن تنها در دو موضع به کار رفته است؛ یکی در داستان حضرت ابراهیم(ع) و دیگری در آیه مشهور تطهیر. این دو آیه، بهویژه آیه ۳۳ سوره احزاب، همواره محور بررسیهای تفسیری و روایی درباره جایگاه اهلبیت پیامبر(ص) بودهاند.
وعده قطعی نصرت الهی؛ رمز پیروزی مؤمنان در سوره فتح
آیات ۱۶ تا ۲۳ سوره فتح، پیروزی جبهه حق را نه یک آرزو، بلکه وعدهای الهی معرفی میکند. قرآن با یادآوری سنتهای تغییرناپذیر خداوند، تأکید دارد که هرگاه مؤمنان با ایمان، اطاعت و استقامت در میدان بمانند، نصرت الهی فرا میرسد و هیچ قدرتی توان تغییر این وعده را نخواهد داشت.
توبیخ الهی نسبت به ترک انفاق؛ خداوند از بخل بندگان گلایه میکند
حجتالاسلام والمسلمین محمدهادی فلاح با استناد به آیه «وَمَا لَکُمْ أَلَّا تُنْفِقُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ» گفت: خداوند پس از معرفی انفاق بهعنوان عملی الهی، قرآنی و از سیره اهلبیت(ع)، ترک آن را مورد توبیخ قرار داده و از بندگان میپرسد چرا از نعمتهایی که همه از جانب اوست، در راه خدا انفاق نمیکنند.
مهر ذلت و خواری بر پیشانی بنی اسرائیل و حکومت یهود بر دنیا
آیه 61 سوره بقره بیانگر حکم تشریعی است، نه تکوینی؛ یعنی مسلمانان مأمورند اهل کتاب را در چارچوب نظام جزیه تحت حاکمیت خود قرار دهند.
تفسیر امین؛ روایتی از مکتب تفسیری شهید امام خامنه ای(ره)
در میان آثار و میراث علمی شهید امام خامنهای (ره)، تفسیر قرآن جایگاه ممتازی دارد.
وقتی قدرت نظامی کافی نیست؛ درسی که ابرهه گرفت
هفدهم محرم،ابرهه با ارتشی بزرگ و فیلهایی که در آن زمان نماد قدرت نظامی بودند به سمت مکه حرکت کرد، اما سرنوشت این لشکرکشی به شکلی رقم خورد که قرآن تنها در چند آیه آن را روایت کرده است. داستان اصحاب فیل یادآوری میکند که در تاریخ، قدرت نظامی همیشه تعیینکننده نهایی نبوده است.
قرآن را باید برای امروز خواند یا برای گذشته؟
بسیاری قرآن را کتابی برای روایت گذشته میدانند، اما برخی مفسران معاصر تلاش کردهاند نشان دهند آیات قرآن برای حل مسائل امروز هم سخن دارند. محمدجواد مغنیه، مفسر لبنانی و نویسنده تفسیر الکاشف، از جمله کسانی بود که قرآن را متنی زنده برای جامعه معاصر میدانست.
خواندن کدام سوره قرآن حکم جهاد دارد؟
بر اساس روایتی منسوب به امام صادق، تلاوت سوره علق در شب یا روز و وفات پس از آن، پاداشی همانند شهید و مجاهد در رکاب محمد بن عبدالله دارد. این روایت بیانگر فضیلت تلاوت این سوره است و به معنای جایگزینی قرائت آن با حکم فقهی جهاد نیست.
ببینید| درجات ایمان در پرتو آیه فتح؛ مؤمن نباید متوقف بماند
آیه چهارم سوره فتح با تأکید بر تعبیر «لِیَزْدَادُوا إِیمَانًا مَعَ إِیمَانِهِمْ» نشان میدهد که ایمان، حقیقتی ایستا و یکمرحلهای نیست، بلکه مسیری پیوسته برای رشد، تعالی و رسیدن به مراتب بالاتر معنوی است؛ مسیری که در پرتو خودسازی، عمل صالح و نزول سکینه الهی، مؤمن را از توقف و رضایت به حداقلها بازمیدارد.
عهدشکنی، بیماری مزمن دشمنان است؛ به آنها اعتماد نکنید
سوره دخان از دشمنانی سخن میگوید که در هنگام سختی وعده ایمان میدهند، اما پس از رفع عذاب پیمان خود را میشکنند. این آیات هشداری روشن است که عهدشکنی از ویژگیهای همیشگی دشمنان حق است و نمیتوان به وعدههای آنان اعتماد کرد.
قرآن بخوانیم: ایمانی که با آهن گداخته نمیسوزد، از آگاهی زاده میشود نه از تعصب
ایمان واقعی، آگاهانه است، نه مقلدانه یا متعصبانه. ایمانی که از روی تقلید یا تعصب باشد، با اولین فشار (مثل آهن گداخته) از بین میرود، اما ایمان مبتنی بر آگاهی و بصیرت، در سختترین شرایط هم استوار میماند.
پاسخ قرآن به کسانی که میگویند «گناهانت به گردن من»: دروغ محض است
امروزه دشمنان با استفاده از ابزارهای پیشرفته رسانهای و «زخرف القول»، سعی در انحراف افکار عمومی دارند.
آیا طلاق میتواند گره مالی را باز کند؟ ماجرای یک روایت از امام صادق(ع)
روایتی منسوب به امام صادق علیهالسلام که در آن پس از توصیه به ازدواج، دستور طلاق داده میشود، بهعنوان شاهدی برای افزایش رزق از مسیر طلاق مطرح شده است؛ بررسی دقیق متن روایت و آیات مرتبط نشان میدهد این برداشت، با مقصود اصلی روایت فاصله دارد.
پایان این نبرد روشن است، وعده خدا پیروزی قطعی است
در میانه هجوم دشمن خدا در آیه ۶۰ سوره روم با لحنی قاطع امید را زنده میکند و میفرماید که «وعده خدا در پیروزی شما بر دشمن، حق است» آیهای که به مؤمنان اطمینان میدهد این تقابل، سرانجامی جز پیروزی ندارد، حتی اگر در ظاهر، دشمن دست بالا را داشته باشد.
راز و رمز وجود تعبیر چهارقل در قرآن
فعل امر «قل» در قرآن برای ترویج گفتوگو، نشاندادن جدایی منبع وحی از پیامبر و تأکید بر الهی بودن خود قرآن آمده است، نه صرفاً فرمانی بیرونی به پیامبر.
وقتی خدا با ماست، دشمن راهی جز شکست ندارد
در اوج قدرتنمایی دشمن، خدا در آیه ۱۹ سوره روم یادآوری میکند که «يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ…»؛ خداست که مرگ را به زندگی و بالعکس بدل میکند. یعنی همان قدرتی که مرده را زنده میکند، میتواند شکست را به پیروزی تبدیل کند، پس وقتی با خدا هستیم، دشمن راهی جز شکست ندارد.
دلیل لعنشدن یهودیان در قرآن و میزان شمول آن
یهودیان در قرآن به دلیل کفر آگاهانه و دشمنی با حق، نه صرفاً یهودی بودن، مورد لعن (دوری از رحمت الهی) قرار گرفتهاند.
وقتی مطلع شدی دوستت پشت سرت حرف زد سکوت کن تا خدا گناهانت را پاک کند
دوست صمیمیات پشتسرت حرف زده و دلخور هستی، بهجای انتقام و افشاگری، سکوت کن. هر لحظه که جلوی زبانت را میگیری، خدا درحال پاککردن یک گناه از نامۀ عمل توست.
سیاست گام به گام شیطان و راهکارهای قرآنی مصونیت از وسوسهها
شیطان با سیاستی تدریجی و گام به گام در زندگی انسان نفوذ میکند و مقابله با آن فقط با تقویت ارتباط با خدا، عمل به آموزههای دینی و انتخاب سبک زندگی مبتنی بر تقوا امکانپذیر است.
آیه ۱۱ سوره انفال: معجزه چهارگانه آرامش در دل طوفان
حجتالاسلام میرجلیلی گفت: در این روزها که همه چیز در حال لرزش است، به یاد داشته باشید که خداوند خود، چهار عامل آرامش و استقامت را برای شما فعال کرده است. شما قویتر از آن هستید که فکر میکنید.
ضرورت شکر گزاری بعد از دریافت نعمت
حضرت آیتالله خامنهای رهبر شهید انقلاب، در دیدار نمایندگان مجلس(۱۳۷۶/۰۳/۰۷ ) در بیانات خود به تفسیر سوره الفاتحه(حمد) پرداختند.
بَلابِلُ الْقَلاقِل
نامگذاری های متفاوت برخی مؤلفان در سده های پیشین از حیث کتابشناسی، بیانگر نگاه های نو و بدیع آنان در ارتباط با نوشتن و تألیف آثار ایشان بوده است.
