به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در خطبه چهلویکم، امام علیعلیهالسلام با بیانی روشن و هشداردهنده از «غدر، عهدشکنی و حیلهگری» نهی میکنند و مردم را نسبت به آثار ویرانگر آن برحذر میدارند.متن خطبه به شرح زیراست:
أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّ الْوَفَاءَ تَوْأَمُ الصِّدْقِ وَ لَا أَعْلَمُ جُنَّةً أَوْقَى مِنْهُ، وَ مَا يَغْدِرُ مَنْ عَلِمَ كَيْفَ الْمَرْجِعُ. وَ لَقَدْ أَصْبَحْنَا فِي زَمَانٍ قَدِ اتَّخَذَ أَكْثَرُ أَهْلِهِ الْغَدْرَ كَيْساً وَ نَسَبَهُمْ أَهْلُ الْجَهْلِ فِيهِ إِلَى حُسْنِ الْحِيلَةِ، مَا لَهُمْ قَاتَلَهُمُ اللَّهُ. قَدْ يَرَى الْحُوَّلُ الْقُلَّبُ وَجْهَ الْحِيلَةِ وَ دُونَهَا مَانِعٌ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ وَ نَهْيِهِ، فَيَدَعُهَا رَأْيَ عَيْنٍ بَعْدَ الْقُدْرَةِ عَلَيْهَا، وَ يَنْتَهِزُ فُرْصَتَهَا مَنْ لَا حَرِيجَةَ لَهُ فِي الدِّينِ.
ای مردم وفاداری آمیخته و همزاد با «صدق و راستی) است. من سپری ایمنی بخش تر از آن نمیشناسم. و فردی که چگونگی بازگشت به زندگی دیگر را بداند و پایبند باشد، هرگز مرتکب پیمان شکنی حیله گرانه نخواهد شد. ما زمانه ای را گذراندهایم که بیشتر مردمانش حیله گری را با هوشی میپندارند و اهل جهالت، «غدر» و حیله گری و پیمان شکنی را به روش نیکوی چاره اندیشی نسبت داده اند. گویند که ،غدر بهترین شیوه سامان دادن کارهاست. اینان چه دردی دارند؟ خداوند آنان را از میان بردارد گاهی فرد تحول آفرین و چاره اندیش شیوه حیله را به خوبی میداند، اما امرونهی خدا سد راه اوست. تقوا اجازه هر کاری را به او نمیدهد و به همین دلیل، آشکارا – با اینکه توان دارد حیله گری را رها میکند ولی آنان که در دین پارسایی ندارند چنین فرصتی را که برای حیله گری پیش آمده غنیمت میشمرند و از آن بهره میبرند.
صدق و راستی موجب وفاداری میشود و وفاداری، دلالت بر صدق میکند. تعبير (وَمَا يَغْدِرُ مَنْ عَلِمَ كَيْفَ الْمَرْجِع»، این پیام را می رساند که اعتقاد به قیامت و بازگشت (مرجع)، مانع بزرگی بر سر راه حیله گری و فریب دادن دیگران است. خداوند در قرآن درباره انکارکننده قیامت می فرماید: بی اعتقاد شود، هر کاری از او سر می زند «فَذلِكَ الَّذِي يَدُعُ الْيَتِيم؛ تکذیب کننده ،قیامت به راحتی یتیم را از خود می راند»؛ یعنی اگر فردی به قیامت در اسلام هدفهای مقدس وسیله های مقدسی میخواهند و نمیتوان از هر راهی به هدف رسید، اما سیاست سردمداران شام در عصر خلافت امیرمؤمنان چنین نبود؛ معاویه و عمروعاص برای زنده ماندن و خلافت کردن دست به هر کاری میزدند و در انتهای جنگ صفین با حیله لشکریان امام را فریب دادند و به دو دسته تقسیم کردند. آنها سالهای دراز از هر وسیله ای برای مخدوش کردن چهره امام بهره میبردند. در این خطبه امام با ظرافت به دو شیوه بسیار متفاوت پارسایان و فاجران اشاره فرمودهاند؛ همچنین امرو نهی خدا را مانعی بزرگ برسرراه انتخابهای غلط دانستهاند.