دین اسلام
آیا حذف ربا به معنای تحقق بانکداری اسلامی است؟ تفاوتی مهم که باید بدانیم
بانکداری اسلامی تنها به حذف ربا از معاملات بانکی خلاصه نمیشود؛ این نظام مالی، عدالت اقتصادی، شفافیت، اخلاق در معاملات، مشارکت در سود و زیان و پرهیز از فعالیتهای نامشروع را نیز دنبال میکند. اما «بانکداری بدون ربا» دقیقاً چه تفاوتی با بانکداری اسلامی دارد و تجربه ایران در اجرای این الگو چه چالشهایی را نشان میدهد؟
نگاهی به کتاب «محمد و مؤمنان در صدر اسلام»؛ محمد(ص) و شکلگیری «جنبش مؤمنان»
کتاب «محمد و مؤمنان در صدر اسلام» با نگاهی متفاوت به روزهای آغازین اسلام، جامعه نخستین پیروان پیامبر(ص) را «جنبش مؤمنان» میخواند. نویسنده معتقد است هویت اسلامی بهتدریج و در جریان تحولات چند دهه نخست شکل گرفته است.
نسخه اسلام برای تحکیم خانواده چیست؟
خانواده در نگاه اسلام فقط یک اجتماع کوچک نیست، بلکه مهمترین بستر آرامش و تربیت انسان است؛ استاد تراشیون با تأکید بر این جایگاه، توجه به مبانی دینی را کلید تحکیم بنیان خانواده و تقویت رابطه میان زن و شوهر میداند.
نماز روز هفدهم ربیعالاول؛ اعمالی برای این روز پربرکت
هفدهم ربیعالاول، روزی پربرکت برای مسلمانان است؛ در منابع دینی برای این روز نمازی دو رکعتی با قرائت ۱۰ مرتبه سوره قدر و ۱۰ مرتبه سوره اخلاص در هر رکعت و دعایی ویژه نقل شده است.
راز ماندگاری یک سنت هزارساله؛وقف چگونه تمدن اسلامی را ساخت؟
وقف را نمیتوان صرفاً یک کار خیر یا انفاقی مقطعی دانست؛ این سنت، سازوکاری هدفمند برای تبدیل داراییهای شخصی به سرمایههایی ماندگار در خدمت جامعه است.
چگونه اخلاق نبوی حضرت محمد(ص) دلهای مخالفان را به اسلام نزدیک میکرد؟
پیامبر اکرم(ص) همه انسانها را بدون هیچ استثنایی همچون فرزندان عزیز و پارهای از وجود خویش میدانست و خیر، سعادت و هدایت همه آنان را میخواست. هنگامی که مشاهده میکرد انسانی در مسیر گمراهی و هلاکت قدم برمیدارد، به شدت اندوهگین میشد؛ درست مانند پدری دلسوز که از گرفتار شدن فرزندانش در تباهی و نابودی رنج میبرد.
نماز جمعه فقط عبادت نیست؛ ۵ کارکرد مهم که باید بدانید
نماز جمعه در طول تاریخ اسلام تنها یک اجتماع عبادی نبوده، بلکه همواره محلی برای گردهمایی مسلمانان، بررسی مسائل مهم جامعه و سازماندهی نیروها در برابر تهدیدهایی بوده است که جامعه اسلامی را با خطر مواجه میکرد.
علم چگونه عقل را هدایت میکند؟/ پیامبر(ص) از ۱۰ نشانه انسان عاقل و جاهل میگوید
پیامبر اسلام(ص) در روایتی ارزش علم را فراتر از آموختن دانسته و برای دانش، آثاری مانند هدایت انسان، شناخت حلال و حرام، خداشناسی و رسیدن به سعادت برشمردهاند؛ در همین روایت، «علم» پیشوای عقل معرفی شده و نشانههای انسان عاقل و جاهل نیز تشریح شده است.
فرهنگ؛ رکن اصالتبخش جامعه از منظر اسلام
علامه مصباحیزدی در گفتاری، با تشبیه جامعه به پیکر انسان و تبیین دیدگاههای رقیب، بر اصالت نهاد فرهنگی در اسلام تأکید میکند و هشدار میدهد که خطرناکترین نفوذ دشمن، نفوذ در باورها و ارزشهای جامعه است.
چه چیزی برکت کسبوکار را میبَرد؟ هشدار آیتالله فاطمینیا درباره یک گناه پنهان
ممکن است فروشنده سود کند و مشتری هم متوجه فریب نشود، اما آیا چنین درآمدی برکت دارد؟ حجتالاسلام سید عبدالله فاطمینیا با اشاره به «غش در معامله» هشدار میدهد که تقلب، پنهانکردن عیب کالا و فریب در خرید و فروش، میتواند برکت را از مال و زندگی انسان بگیرد.
حقالناس مهمتر است یا حقالله؟ پاسخ به یک پرسش مهم دینی
حقالناس و حقالله هر دو در آموزههای دینی جایگاهی مهم دارند، اما وقتی سخن از مسئولیت انسان در برابر خداوند و بندگان او به میان میآید، این پرسش مطرح میشود که کدامیک اولویت دارد و تضییع حقوق دیگران چه پیامدی خواهد داشت؟
توبه؛ از زنجیره اضطراب تا مسیر بازسازی اعتمادبهنفس| روانشناسی معنوی چگونه گناه را به فرصتی برای رشد تبدیل میکند؟
پژوهشگر قرآنی با تأکید بر تفاوت «احساس گناهِ مسموم» و «توبه سازنده» میگوید: توبه در روانشناسی معنوی نه ابزاری برای تحقیر انسان، بلکه فرآیندی برای پذیرش مسئولیت، بازسازی اعتمادبهنفس و آغاز دوباره است؛ بهگونهای که اگر گناه به رشد اخلاقی منجر شود، بهجای آسیب روانی میتواند نقش «سمزدایی» داشته باشد. به گفته زهرا عاصمی، فهم رابطه دین و روان نیز زمانی دقیقتر خواهد بود که باورهای معنوی بدون تقلیلدادن آنها به صرفاً پدیدههای روانشناختی، در بستر فرهنگی و دینی هر جامعه بررسی شوند.
فامیل بودن، ضامن یک ازدواج سالم نیست؛ پشتِ پیوندهای آشنا چه ریسکهایی پنهان است؟
سالهاست «ازدواج فامیلی» برای بسیاری از خانوادهها مترادف با شناخت، اعتماد و اطمینان است؛ اما آیا شناخت خانوادهها از یکدیگر برای ساختن یک زندگی موفق کافی است؟ این نوع ازدواج، در کنار مزایایی مانند همسانی فرهنگی و حمایت خانوادگی، میتواند با چالشهایی در زمینه مرزهای زندگی مشترک، استقلال زوجین و سلامت ژنتیکی فرزندان همراه باشد.
در طب اسلام، عسل به عنوان پایه بسیاری از ترکیب های دارویی است
اسلام عسل را تنها یک ماده غذایی شیرین و مقوی نمیداند؛بلکه آن را آیتی بزرگ از نشانههای الهی در جهان آفرینش، مظهر شفای جسمی و روحی، و نمادی از نظم، هدایت و خدمت در نظام طبیعت قلمداد میکند.
تفاوت نگاه مسیحیت و اسلام به نسبت ایمان و عقل
ایمانگرایی یکی از رویکردهای مهم در الهیات مسیحی است که در برخی قرائتها، ایمان را مقدم بر عقل یا حتی در تقابل با آن میداند؛ رویکردی که در سنت اسلامی، به دلیل اعتبار عقل در شناخت اصول دین، پذیرفته نیست.
بعثت زنانه؛ الگوی زن مسلمان در تحکیم اخوت اسلامی
ماجرای آزمون سپاه طالوت در قرآن، تصویری روشن از نقش ایمان، خویشتنداری و غلبه بر ترس در مسیر حق ارائه میکند. در این روایت، تنها گروهی اندک با ایستادگی در برابر خواهش نفس و اعتماد به وعده الهی، شایستگی همراهی در میدان مقابله با ظلم را یافتند.
رازهای یک سفره پربرکت؛ اسلام درباره غذا خوردن چه میگوید؟
در آموزههای اسلامی، غذا خوردن تنها رفع نیاز جسمی نیست و برای آن آدابی همچون تواضع هنگام نشستن بر سر سفره، خوب جویدن غذا، کمتر نگاه کردن به چهره دیگران و پرهیز از پرخوری بیان شده است. در روایات همچنین بر رعایت ادب، آرام غذا خوردن و احترام به نعمتهای الهی تأکید شده است.
اشاره تورات به چادر به عنوان حجاب برتر زنان / تأکید انجیل به رعایت عفت زنان
مسأله حجاب تنها مختص به دین مبین اسلام نیست بلکه سایر ادیان الهی و کتب آسمانی بر آن تأکید دارند. در قسمتی از تورات بر لزوم پوشش چادر به عنوان حجاب برتر اشاره شده است.
نماز توبه را چگونه بخوانیم؟ از شرایط توبه تا دعای آمرزش گناهان
همه انسانها جز معصومان ممکن است در زندگی مرتکب خطا و گناه شوند؛ اما در نگاه اسلام، راه بازگشت هیچگاه بسته نیست. توبه، فرصتی برای جبران گذشته و بازگشت به سوی خداوند است. نماز توبه نیز یکی از اعمالی است که برای طلب آمرزش و ابراز پشیمانی از گناه توصیه شده است. اما این نماز چگونه خوانده میشود، چه شرایطی دارد و آیا میتواند موجب بخشش همه گناهان شود؟
آیا مشرکان عصر جاهلیت موحد بودند؟/ نگاهی به توحید ربوبی در مذاهب اسلام
کتاب «توحید ربوبی از وحی تا وهم» با نگاهی پژوهشی تطبیقی به حقیقت توحید ربوبی در دیدگاه امامیه و وهابیت می پردازد.
چرا شجاعت کودک از «پایگاه امن» خانواده آغاز میشود؟
شجاعت، هممعنایِ بیباکی نیست، بلکه تبلورِ «قوت قلب» در مدیریتِ عقلانیِ ترس است. این نوشتار با تفکیکِ مراحل رشد، روشهای کاربردیِ گذار از ترسهای واهی و تبدیلِ مفهومِ ایمان به «توکلِ عقلانی» را تبیین میکند تا فرزندمان بهجایِ تأییدخواهی، با جسارت و استواریِ ایمانی در مسیرِ زندگی گام بردارد.
جوان امروز با خدا قهر کرده یا ما راه ارتباط با خدا را اشتباه نشان دادهایم؟ / میرطالبی: آنقدر از جهنم گفتیم که یادمان رفت از رفاقت با خدا بگوییم
محسن میرطالبی، روانشناس مذهبی و استاد دانشگاه در گفتگو با پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ اظهار داشت: انسان همیشه در درون و خلوت خودش یک رابطه عمیق با خالقش داشته است و تنها چیزی که در همه حال میتواند باعث آرامش دل انسان شود، ارتباط با ذات لایتناهی خداوند است. بنابراین من به هیچوجه معتقد نیستم که میان جوان امروز و خداوند قهر و گسست واقعی ایجاد شده باشد.
موفقیتت فقط مال تو نیست؛ سهم زنی را که کنارت بود فراموش نکن
قرار نیست یک مرد برای اثبات مردانگیاش، زحمات زنی را که در روزهای سخت کنارش ایستاده، پشت پرده پنهان کند. از سرمایه و همراهی حضرت خدیجه(س) تا حمایتهای خاموش همسران امروز، یک حقیقت روشن است: اعتراف به نقش همسر در موفقیت، نشانه ضعف نیست؛ نشانه بزرگواری، وفاداری و قدردانی است.
سه گنج پنهان زندگی که تا از دست نروند، قدرشان را نمیدانیم
گاهی بزرگترین نعمتهای زندگی همانهایی هستند که هر روز بیصدا در اختیار ما قرار دارند؛ سلامت بدن، امنیت، روزی و آرامش. در نگاه روایات اسلامی، این نعمتها چنان ارزشمندند که انسان تنها پس از فقدانشان به اهمیت واقعی آنها پی میبرد؛ اما فراتر از نعمتهای دنیوی، اسلام، هدایت و ولایت اولیای الهی جایگاهی ویژه دارند و میتوانند کاملکننده نعمتهای دنیا و آخرت باشند.
نظر پیامبر (ص) درباره خاک بازی کودکان؛ لمسی برای رشد شناختی بهتر
پیامبر اکرم (ص) تاکید ویژه ای بر خاک بازی کودکان داشت، کاری که امروزه نیز روانشناسی آن را عامل رشد شناختی کودک می داند.
آیا فهم دین در انحصار روحانیون است؟ / مهدوی: روحانی ها مسئله را وارونه کردند و گفتند شما نمیفهمید/ قرآن برای مردم کوچه و بازار آمده نه برای علما…
ناصر مهدوی، پژوهشگر حوزه فلسفه و دین در گفتگو با مبلغ اظهار داشت: اصل این است که قرآن و مخاطب آن، انسان است و هیچ واسطهای میان انسان و خداوند وجود ندارد. اگر انسانها با مشکلی مواجه شدند، در آن صورت به یک متخصص مراجعه کنند؛ اگر او واقعاً متخصص باشد و بتواند به پرسشها پاسخ دهد.
هشدار قرآن به نیکوکاران؛ صدقهتان را با منت و آزار باطل نکنید
صدقه از سفارشهای مؤکد اسلام است و برای آن حد و اندازهای تعیین نشده تا هرکس به اندازه توان خود در این کار خیر سهیم باشد. با این حال، قرآن کریم هشدار میدهد که ارزش این عمل نیک با منت گذاشتن، آزار نیازمندان یا خودنمایی از بین میرود؛ از همین رو، آیات و روایات بر صدقه پنهانی، حفظ کرامت نیازمندان و اخلاص در انفاق تأکید ویژه دارند.
شیکپوشی از نگاه اسلام؛ آراستگی یا خودنمایی؟ وقتی ظاهر آدمها همهچیز را درباره آنها نمیگوید
شیک و پیک بودن تا کجا پسندیده است؟ اسلام نهتنها با زیبایی و آراستگی مخالف نیست، بلکه بر پاکیزگی، لباس مرتب، بوی خوش و توجه به ظاهر تأکید دارد؛ اما میان «آراستگی» و «خودنمایی» مرزی جدی وجود دارد. ظاهر آراسته زمانی ارزشمند است که در کنار زیبایی بیرونی، شخصیت و زیبایی درونی انسان نیز رشد کرده باشد؛ چراکه شیکپوشی بهتنهایی نه نشانه موفقیت است و نه معیار سنجش ارزش انسان.
عطسه؛ نشانه صبر یا خرافه؟ اسلام درباره «تک عطسه» چه میگوید؟
هر بار که کسی عطسه میکند، بعضیها میگویند «صبر کن، عطسه شگون ندارد!»؛ اما آیا این باور واقعاً ریشه دینی دارد؟ در روایات اسلامی، عطسه نه نشانه بدیمنی، بلکه امری مرتبط با سلامت و شکرگزاری دانسته شده و برای عطسهکننده و کسی که عطسه او را میشنود، آدابی نیز بیان شده است. پس ماجرای «بعد از عطسه باید صبر کرد» از کجا آمده است؟
آیا کسی که نماز نمیخواند، مسلمان نیست؟ پاسخ به دو پرسش درباره اسلام و عبادت
اگر فردی به خدا، پیامبران، قرآن، معاد و دیگر اصول اعتقادی ایمان داشته باشد اما نماز نخواند یا برخی واجبات را انجام ندهد، آیا همچنان مسلمان است؟ پاسخ این پرسش به یک تفاوت مهم بستگی دارد: «انکار وجوب» با «ترک عمل از روی سستی» یکسان نیست. از سوی دیگر، عبادت در قرآن تنها به نماز محدود نمیشود و هر عمل همراه با خضوع و اطاعت از فرمان الهی میتواند در گستره مفهوم عبادت قرار گیرد.
