راز چهار ذکر معروف نماز چیست؟

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، تسبیحات اربعه به چهار ذکر گفته می‌شود که در نمازهای روزانه سه یا چهار رکعتی خوانده می‌شود و در برخی اذکار نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این چهار ذکر عبارت‌اند از:

«سُبْحانَ اللهِ، وَ الْحَمْدُ لِلهِ، وَ لا إلهَ إلاّ اللهُ، وَ اللهُ أکْبَرُ»

ترجمه این اذکار چنین است: «خداوند پاک و منزّه است، ستایش مخصوص خداوند است، معبودی جز خدا نیست و خداوند بزرگ‌تر است.»

علت نامگذاری تسبیحات اربعه

درباره علت چهارگانه بودن تسبیحات اربعه، در حدیثی توضیحاتی درباره ارتباط این چهار ذکر با عالم هستی و عرش الهی بیان شده است. بر اساس این روایت، چهارگانه بودن این تسبیحات، یک واقعیت خارجی دارد و عرش خداوند و آنچه در مراتب پایین‌تر از آن قرار گرفته، به این چهار بخش ارتباط دارد.

همچنین در توضیح چهارگوشه بودن کعبه و ساخت آن بر چهار دیوار، به «بیت‌المعمور» در آسمان اشاره شده که دارای چهار گوشه است. در ادامه این بیان آمده است که چهارضلعی بودن عرش نیز به این دلیل است که تسبیح چهار بخش دارد؛ یعنی:

«سُبْحانَ اللهِ، وَ الْحَمْدُ لِلهِ، وَ لا إلهَ إلاّ اللهُ، وَ اللهُ أکْبَرُ».

 ارتباط تسبیحات اربعه با مراتب توحید

برای چهار ذکر تسبیحات اربعه، در برخی مباحث اعتقادی، معانی ویژه‌ای در ارتباط با مراتب توحید بیان شده است.

«الْحَمْدُ لِلهِ» اشاره به توحید افعالی دارد و «لا إلهَ إلاّ الله» بیانگر توحید صفاتی و اسمائی دانسته شده است. همچنین «اللهُ أکْبَرُ» به توحید ذاتی اشاره دارد.

«سُبْحانَ اللهِ» که در آغاز این مجموعه قرار دارد، بیانگر تنزیه خداوند از همه این مراتب و تصورات محدودکننده درباره ذات و صفات الهی است.

از سوی دیگر، گفته شده است که سوره حمد نیز به نوعی شامل این سه مرتبه توحید است. به همین دلیل، تسبیحات اربعه می‌تواند در رکعت سوم و چهارم نماز جایگزین سوره حمد شود.

تسبیحات اربعه در نماز چند بار باید گفته شود؟

درباره تعداد واجب تسبیحات اربعه در نماز، میان برخی مراجع تقلید اختلاف نظر وجود دارد.

برخی مراجع بر این باورند که تسبیحات اربعه باید در هر رکعت سه مرتبه خوانده شود؛ در مقابل، برخی دیگر معتقدند یک بار گفتن این اذکار نیز کفایت می‌کند.

بنابراین، در عمل باید تعداد تسبیحات اربعه را مطابق فتوای مرجع تقلید خود انجام داد.