اینفوگرافیک |آنها که بی‌صدا بزرگ‌اند؛ راز انسان‌هایی که زمین زیر پایشان آرام می‌گیرد

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، قرآن کریم در سوره فرقان، تصویری روشن از انسان کامل ارائه می‌دهد و این الگوی انسانی را با تعبیر ارزشمند «عبادالرحمن» معرفی می‌کند؛ بندگانی که شخصیت و جایگاهشان بیش از آنکه با سخن شناخته شود، در رفتار و سبک زندگی‌شان آشکار است.

بنابر روایت تسنیم، عبادالرحمن کسانی هستند که هنگام راه رفتن بر زمین، با آرامش و فروتنی گام برمی‌دارند؛ نه متکبرانه قدم می‌زنند و نه برای جلب توجه دیگران رفتار می‌کنند: «وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِینَ یَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا». آنان برای دیده شدن و تحسین شدن نیازی به دیگران ندارند، چرا که عزت و ارزش خود را از درون به دست آورده‌اند، نه از قضاوت و نگاه مردم.

اگر فردی از روی نادانی با آنان با تندی سخن بگوید، مقابله‌به‌مثل نمی‌کنند و به همان ادبیات پاسخ نمی‌دهند؛ بلکه با آرامش می‌گویند: «سلام». این سلام، نشانه ضعف نیست، بلکه بیانگر بزرگواری و بلندی روح آنان است: «وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا».

عبادالرحمن در امور مادی نیز از مسیر اعتدال خارج نمی‌شوند. نه چنان می‌بخشند که خود را نادیده بگیرند و نه چنان در اندوختن فرو می‌روند که دیگران را فراموش کنند. زندگی آنان بر پایه میانه‌روی و حفظ تعادل شکل گرفته است: «وَالَّذِینَ إِذَا أَنْفَقُوا لَمْ‌یُسْرِفُوا وَلَمْ‌یَقْتُرُوا وَكَانَ بَیْنَ ذَٰلِكَ قَوَامًا».

در باور، اخلاق و عمل نیز مسیر توحید را انتخاب کرده‌اند؛ تنها خدا را می‌خوانند و هر بت آشکار یا پنهانی را که بتواند جای خدا را در دل و زندگی آنان بگیرد، کنار گذاشته‌اند: «وَالَّذِینَ لَایَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَٰهًا آخَرَ».

برای جان انسان بی‌گناه حرمت قائل‌اند و هرگز به کشتن نفسی که خداوند محترم شمرده است دست نمی‌زنند، مگر آنکه به‌حق باشد: «وَلَایَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِی حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ». همچنین از حضور در مجالس و موقعیت‌هایی که با دروغ، باطل و رفتارهای نادرست همراه است، دوری می‌کنند: «وَالَّذِینَ لَایَشْهَدُونَ الزُّورَ». اگر نیز در مسیر زندگی از کنار امور بیهوده و لغو عبور کنند، خود را درگیر آن نمی‌کنند و کریمانه می‌گذرند: «وَإِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَامًا».

اما عبادالرحمن فقط در برابر نگاه دیگران انسان‌های شایسته‌ای نیستند. هنگامی که شب فرا می‌رسد و بسیاری در خواب‌اند، آنان ارتباط خود با پروردگار را ادامه می‌دهند؛ برای دنیا بیدار نمی‌مانند، بلکه شب را با سجده و قیام در پیشگاه خداوند سپری می‌کنند: «وَالَّذِینَ یَبِیتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّدًا وَقِیَامًا».

آنان در خلوت شب با آیات الهی مأنوس‌اند و وقتی نشانه‌ها و آیات خدا به آنان یادآوری می‌شود، بی‌تفاوت از کنار آن نمی‌گذرند؛ نه گوش خود را بر حقیقت می‌بندند و نه چشم دلشان را می‌بندند، بلکه با جان می‌شنوند و با بصیرت می‌نگرند: «وَالَّذِینَ إِذَا ذُكِّرُوا بِآیَاتِ رَبِّهِمْ لَمْ‌یَخِرُّوا عَلَیْهَا صُمًّا وَعُمْیَانًا».

عبادالرحمن نسبت به سرانجام زندگی خود غافل نیستند. از عذاب الهی بیم دارند و از خداوند می‌خواهند آنان را از دوزخ دور نگه دارد: «وَالَّذِینَ یَقُولُونَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَ». این نگرانی، آنان را از حرکت بازنمی‌دارد؛ بلکه سبب می‌شود هوشیارتر، مراقب‌تر و بیدارتر زندگی کنند.

در آزمون‌های زندگی نیز پاکدامنی و صبر را پیشه می‌کنند. به گناه و زشتی آلوده نمی‌شوند: «وَلَایَزْنُونَ» و هنگامی که با سختی و دشواری روبه‌رو می‌شوند، با متانت و بردباری آن را پشت سر می‌گذارند.

شاید یکی از زیباترین ویژگی‌های عبادالرحمن این باشد که نگاهشان تنها به خودشان محدود نمی‌شود. آنان از خدا می‌خواهند همسران و فرزندانشان مایه آرامش و روشنی چشمشان باشند و خود نیز الگویی شایسته برای اهل تقوا قرار گیرند. از این رو، دینداری آنان صرفاً امری فردی نیست؛ بلکه خانواده و جامعه را نیز دربرمی‌گیرد. آنان می‌خواهند هم در خانه و هم در جامعه، منشأ نور و هدایت باشند: «وَالَّذِینَ یَقُولُونَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّیَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْیُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِینَ إِمَامًا».

عبادالرحمن، تصویر انسانی متعادل، فروتن، بیدار و مسئول است؛ انسانی که نه از مردم کناره می‌گیرد و نه برای دیده شدن زندگی می‌کند؛ نه در سخت‌گیری افراط می‌کند و نه زندگی را به حال خود رها می‌سازد.

آنان به ما نشان می‌دهند که بندگی خدا به معنای فاصله گرفتن از زندگی و مردم نیست؛ می‌توان در همین دنیا زندگی کرد، در کنار مردم بود، کار کرد و مسئولیت پذیرفت و در عین حال، بنده‌ای شایسته برای خدای رحمان باقی ماند.