• تاریخ : سه‌شنبه, ۲۸ مهر , ۱۴۰۵
  • تاریخ اسلام

    نقش بی‌بدیل زنان در تاریخ اسلام؛ از حضرت خدیجه(س) تا زینب کبری(س)
    26 آگوست 2025

    نقش بی‌بدیل زنان در تاریخ اسلام؛ از حضرت خدیجه(س) تا زینب کبری(س)

    مبلّغ مدرسه علمیه هاجر خمین در نشستی، به تبیین جایگاه والای زن در اسلام و نقش بی‌بدیل حضرت زینب کبری(س) در واقعه عاشورا پرداخت و گفت: اسلام زن را نه تنها موجودی درجه دوم نمی‌داند، بلکه او را رکن اصلی خانواده و جامعه معرفی کرده است.

    بررسی مدل‌های حکمرانی از معاویه تا ماکیاولی در ماهنامه موعود
    22 آگوست 2025

    بررسی مدل‌های حکمرانی از معاویه تا ماکیاولی در ماهنامه موعود

    ماهنامه شماره 294-295 مجله موعود به بررسی مدل های حکمرانی از معاویه تا ماکیاولی فیلسوف و سیاستمدار ایتالیایی پرداخته است.

    شمشیر حمزه در قلب مکه نماد شجاعت و دلاوری
    21 آگوست 2025

    شمشیر حمزه در قلب مکه نماد شجاعت و دلاوری

    روزی رسول خدا«ص» در مکه بر روی سنگی نشسته بود که مشرکین به آزارش کمر بستند و بچه‌دان شتری را بر سرش انداختند، بدان قصد که آسیبی به جان پیامبر وارد سازند. حضرت به حالت غمگین به خانه آمد و ناگزیر ماجرا را برای ابوطالب باز گفت. حمزه و ابوطالب شمشیر به دست به کنار خانه کعبه آمدند و حمزه همان بچه‌دان شتر را بر سر یک‌یک مشرکان کشید و آنان از شدت هراس جرئت مقاومت و عکس‌العمل نداشتند.

    مسجد؛ پناهگاه مردم در بحران‌ها و سنگر فرهنگی در جنگ نرم
    20 آگوست 2025

    مسجد؛ پناهگاه مردم در بحران‌ها و سنگر فرهنگی در جنگ نرم

    در طول تاریخ اسلام، مسجد صرفاً عبادتگاهی برای نماز نبوده است؛ بلکه به‌عنوان قلب تپنده جامعه اسلامی، در بزنگاه‌های دشوار تاریخی، همواره مأمن و ملجأ مردم بوده است. چه در روزگار فشارهای اقتصادی، چه در دوران جنگ و چه در عصر کنونی با تهاجم فرهنگی و جنگ نرم، مسجد توانسته است نقشی فراتر از یک مکان عبادی ایفا کند و به مرکز حمایت اجتماعی، فرهنگی و معنوی مردم تبدیل شود.

    حکمت خاتم| چه زمانی سکوت مصلحت است و چه زمانی مفسده؟

    حکمت خاتم| چه زمانی سکوت مصلحت است و چه زمانی مفسده؟

    زبان همچون تیغ دولبه است؛ اگر خیر از آن جاری شود، ارزشش از سکوت بیشتر است و اگر شرّ از آن بتراود، سکوت گزینه‌ی بهتری خواهد بود.

    چرا پیکر رسول الله (ص) تنها ماند و سقیفه شلوغ شد؟/ پیچیدگی‌های خاص سیاسی اواخرحیات پیامبر

    چرا پیکر رسول الله (ص) تنها ماند و سقیفه شلوغ شد؟/ پیچیدگی‌های خاص سیاسی اواخرحیات پیامبر

    پیکر پیامبر(ص) در خلوتی بی‌سابقه ماند، در حالی که در سقیفه گروهی -بی‌اعتنا به غدیر- برای تعیین خلافت گرد آمدند؛ رویدادی که شکاف‌های سیاسی و مذهبی پس از رحلت پیامبر را رقم زد و تاریخ را برای همیشه دگرگون کرد.

    چگونه دختران شعیب نبی (ع) سرنوشت حضرت موسی (ع) را تغییر دادند؟
    17 آگوست 2025

    چگونه دختران شعیب نبی (ع) سرنوشت حضرت موسی (ع) را تغییر دادند؟

    از چاه آب مدین تا پیوندی الهی؛ داستان دیدار موسی (ع) با دختران شعیب (ع)، آغاز ماجرایی شد که او را از چوپانی به پیامبری رساند. این روایت، گواهی است بر تقدیر الهی و نقش زنان در تاریخ انبیا.

    چرا اربعین حسینی در تاریخ اسلام بی‌نظیر است؟
    9 آگوست 2025

    چرا اربعین حسینی در تاریخ اسلام بی‌نظیر است؟

    اربعین امام حسین (ع)، روزی بی‌نظیر در تاریخ اسلام است؛ جابر بن عبدالله نخستین زائر کربلا بود که با ارادت و حزن به زیارت امام آمد و این سنت سالانه با روایات معتبر استمرار یافته است.

    معرفی کامل فرزندان امام حسین(ع)

    معرفی کامل فرزندان امام حسین(ع)

    در مورد تعداد فرزندان امام حسین(علیه السلام) بین مورخین اختلاف است اما بنا به آنچه ما بدان رسیدیم، امام حسین(علیه السلام) دارای شش فرزند بودند، گر چه بعضی از نقلها برای امام حسین(علیه السلام) هفت و بعضا ده فرزند نام برده اند.

    سکینه دختر امام حسین(ع) بانوی ادب و شجاعت

    سکینه دختر امام حسین(ع) بانوی ادب و شجاعت

    حضرت سکینه، دختر امام حسین(ع) که ما معمولاً وی را به صورت شخصی خردسال می شناسیم. افزون بر حضور در نهضت کربلا از آغاز تا پایان، تلاش های زیادی در صحنه های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی سال های بعد نیز داشته است که در این مقاله بدان می پردازیم.

    عمار یاسر؛ تجسم ارزش‌های قرآنی
    6 آگوست 2025

    عمار یاسر؛ تجسم ارزش‌های قرآنی

    ستایش‌های فراوان رسول خدا(ص) از عمار یاسر، او را به چهره‌ای محبوب، الگویی ایمانی، اسوه حق و تجسم ارزش‌های قرآنی تبدیل کرد که معیار حق شناخته می‌شد، چراکه پیامبر اکرم(ص) فرموده بود: «عمار با حق است و هرگز از آن جدا نمی‌شود.»

    سندیت وجود حضرت رقیه(س) و تأثیر شهادت ایشان در افشای چهره یزید
    29 جولای 2025

    سندیت وجود حضرت رقیه(س) و تأثیر شهادت ایشان در افشای چهره یزید

    منابع تاریخی اصیل و کهن وجود حضرت رقیه(س) را اثبات می‌کنند. شهادت مظلومانه ایشان در شام، با افشای جنایات یزید و تأثیر بر افکار عمومی، نقشی کلیدی در سقوط مشروعیت بنی‌امیه داشت. این واقعه، نماد مظلومیت اهل بیت(ع) در تاریخ شد.

    بررسی ازدواج نوه حضرت عباس علیه السلام با نوه یزید
    28 جولای 2025

    بررسی ازدواج نوه حضرت عباس علیه السلام با نوه یزید

    در برخی از منابع از شخصی به نام على بن عبدالله بن خالد بن یزید بن معاویه یاد شده که ادعا می‌شود مادرش نفیسه، دختر عبیدالله، فرزند حضرت عباس علیه‌السلام است.

    مؤلفان کتب أربعه و صحاح سِتّه اهل کجا بودند؟

    مؤلفان کتب أربعه و صحاح سِتّه اهل کجا بودند؟

    ایران نه‌تنها مهد تمدن‌های کهن که یکی از بزرگ‌ترین مراکز تولید علم در جهان اسلام بوده است. بسیاری از مؤلفان برجسته در تاریخ حدیث و فقه اسلامی، از دل همین سرزمین برخاسته‌اند؛ از بزرگان مکتب تشیع مانند کلینی، شیخ صدوق و شیخ طوسی گرفته تا مؤلفان منابع اصلی حدیث اهل‌سنّت که امروز به عنوان صحاح سته شناخته می‌شوند. این واقعیت نشان می‌دهد که جغرافیای ایران، قرن‌ها قلب تپنده‌ی علم و اندیشه اسلامی بوده است.

    تأثیر مقتل‌نگاری در شکل‌گیری و تثبیت شعائر عاشورایی
    27 جولای 2025

    تأثیر مقتل‌نگاری در شکل‌گیری و تثبیت شعائر عاشورایی

    استاد حوزه علمیه با بیان اینکه مقتل‌نگاری تأثیر عمیق و گسترده‌ای در شکل‌گیری و تثبیت آیین‌ها و شعائر عاشورایی در جوامع شیعی داشته و فراتر از آن، جوامع اهل سنت و حتی غیر مسلمان را نیز تحت تأثیر قرار داده است، گفت: راویان حدیث و شاگردان مکتب اهل بیت(ع) کسانی بودند که اولین مقتل‌های امام حسین(ع) را براساس شواهد و قرائن تدوین کرده‌اند.

    چرا تطبیق سفیانی در هر دوره تاریخی اشتباه است؟
    22 جولای 2025

    چرا تطبیق سفیانی در هر دوره تاریخی اشتباه است؟

    یکی از شخصیت‌هایی که به صورت مکرر در طول تاریخ اسلام مورد سوءتطبیق قرار گرفته، «سفیانی» است. این خطا ناشی از دو عامل است: وجود برخی شباهت‌های ظاهری و نسبی مانند انتساب به بنی امیه و دیگری، شرایط بحرانی سیاسی و اجتماعی.

    گزارشی مختصر و مفید از واقعه کربلا/ مقتل امام حسین (ع) «الطبقات الکبرى»
    20 جولای 2025

    گزارشی مختصر و مفید از واقعه کربلا/ مقتل امام حسین (ع) «الطبقات الکبرى»

    گزارش ابن سعد، هرچند گاه کوتاه است، اما به دلیل تقارن زمانی‌اش با راویان دست اول و مستند بودن روایات به شیوخ و منابع اصلی، برای بازسازی تاریخی مقتل اهمیت دارد.

    بانویی شریف در کربلا که کمتر کسی آن را می‌شناسد
    16 جولای 2025

    بانویی شریف در کربلا که کمتر کسی آن را می‌شناسد

    ۲۰ محرم الحرام روز شهادت بی بی شریفه، دختر امام حسن مجتبی (ع) است که در کاروان اسرا حضور داشته و به دلیل رنج اسارت به شهادت می‌رسد.

    سخنرانی‌های حضرت زینب (س) موجب جلوگیری از تحریف واقعه عظیم عاشورا شد
    8 جولای 2025

    سخنرانی‌های حضرت زینب (س) موجب جلوگیری از تحریف واقعه عظیم عاشورا شد

    سخنان حضرت زینب(س) همچون تیری بر پیکر دستگاه ظلم نشست و ماهیت پلید یزید را بیش از پیش برای همگان آشکار ساخت و تأثیر عمیقی بر افکار عمومی گذاشت و پایه‌های حکومت یزید را سست کرد.

    چرایی ازدیاد تاریخ‌های روایتی از عاشورا
    6 جولای 2025

    چرایی ازدیاد تاریخ‌های روایتی از عاشورا

    استاد تاریخ اسلام حوزه و دانشگاه با بیان اینکه چرا تاریخ‌های روایتگرا در مورد عاشورا زیادتر شده است، گفت: دلیل این مسئله آن است که مردم کم سواد هستند و اهل مطالعه نیستند و نخبگان ما نیز کمتر به این موضوع توجه دارند.

    حسین (ع) و حسین‌شناسى به­ قلم علامه جعفری

    حسین (ع) و حسین‌شناسى به­ قلم علامه جعفری

     به مناسبت فرارسیدن ایام شهادت سرور و سالار شهیدان، مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری بخش­هایی منتخب از کتاب «امام حسین (ع) شهید فرهنگ پیشرو انسانیت» تألیف علامه فقید محمدتقی جعفری تقدیم حضورتان می‌گردد.

    وقایع روز هفتم محرم
    3 جولای 2025

    وقایع روز هفتم محرم

    در کتاب حوادث الایام، به نقل از سید مهدی مرعشی نجفی: حضرت موسی در هفتم محرم به نبوت مبعوث شد؛ و همچنین در چنین روزی از ابن زياد ملعون به عمر بن سعد نامه رسيد که آب را به روى اهل بيت عصمت(ع) بستند.

    داستان «ملعونین» کربلا در سنگ؛ بعضی از کتاب بدشان آمده و قصدم همین بود
    1 جولای 2025

    داستان «ملعونین» کربلا در سنگ؛ بعضی از کتاب بدشان آمده و قصدم همین بود

    قدسیه پائینی می‌گوید در رمان «سنگ» به داستان کسانی پرداخته که مورد لعن امام (ع) قرار گرفتند، به همین دلیل از اینکه بعضی از کتاب بدشان آمده ناراحت نیست، چون قصد داشته سیاهی آنها را روایت کند.

    راز جاودانگی قیام امام حسین علیه السلام
    29 ژوئن 2025

    راز جاودانگی قیام امام حسین علیه السلام

    حادثه عاشورا از دلخراش ترین وقایع تاریخ اسلامى به شمار مى رود. این رخداد از هنگامه وقوع تاکنون مورد اهتمام و توجه انسان هاى آزاده قرار گرفته است. متفکران و نویسندگان مسلمان و غیر مسلمان از زاویه‌هاى گوناگون آن را کاویده و به موضوعاتی از این دست نظر افکنده‌اند.

    چرا امام علی سکوت و امام حسین قیام کرد؟
    28 ژوئن 2025

    چرا امام علی سکوت و امام حسین قیام کرد؟

    یکی از چالش‌برانگیزترین مباحث در تاریخ اسلام که همواره مورد بحث و بررسی قرار گرفته، این نکته است که چرا امام علی علیه‌السلام با وجود حقانیت و جایگاه والا پس از رحلت پیامبر اسلام سکوت در حالی که امام حسین در مقابل خلافت یزید خروج کردند؟

    عزاداری دهه اول محرم از چه زمانی آغاز شد؟
    27 ژوئن 2025

    عزاداری دهه اول محرم از چه زمانی آغاز شد؟

     یک پژوهشگر تاریخ اسلام از دوران آل بویه در قرن چهارم به عنوان زمانی یاد کرد که عزاداری در دهه اول محرم به صورت آشکار و همگانی در بغداد برپا شد که بازارها را در عزای سیدالشهداء(ع) تعطیل و سیاه‌پوش می‌کردند.

    تاوان سنگین اعدام «عالیجناب» را چه کسانی دادند؟
    10 ژوئن 2025

    تاوان سنگین اعدام «عالیجناب» را چه کسانی دادند؟

    نویسنده «عالیجناب شیخ فضل‌الله نوری» می‌گوید در این کتاب با محور قرار دادن شخصیت این مرجع دینی قصد دارد به یک دو راهی تاریخی پرتکرار در دوره مشروطه بپردازد.

    غدیر یک واقعه تاریخی نیست/ آمیختگی سرنوشت مسلمانان با غدیر
    9 ژوئن 2025

    غدیر یک واقعه تاریخی نیست/ آمیختگی سرنوشت مسلمانان با غدیر

    تلاش و اهتمام معاندان برای خاموش کردن نور غدیر از آن جهت است که غدیر تنها یک واقعه تاریخی نیست؛ بلکه سرنوشت مسلمانان در امر هدایت الهی و جانشینی پیامبر به غدیر گره خورده است.

    اولین صوفی در میان مسلمانان کیست؟
    6 ژوئن 2025

    اولین صوفی در میان مسلمانان کیست؟

     ابو هاشم کوفی، شخصیتی پیچیده در اواخر خلافت بنی‌امیه، اولین کسی است که به عنوان صوفی شناخته شده است. با وجود ظاهر جبری، عقاید باطنی او، او را به عنوان پیشگامی در این مکتب معنوی معرفی می‌کند، هرچند پیش از او بزرگانِ زاهد و ورعمند وجود داشتند.

    نمونه‌هایی از تقوا و ورع مرحوم میرزا حسن شیرازی
    4 ژوئن 2025

    نمونه‌هایی از تقوا و ورع مرحوم میرزا حسن شیرازی

    داستان‌های علما: از مرحوم آیة الله محسن امین در شرح احوال مرحوم میرزای شیرازی روایتی نقل شده است.

    برو بالا