حجاب و عفاف بهعنوان یکی از بنیادیترین آموزههای فرهنگی و اجتماعی اسلام، همواره در متن زندگی فردی و جمعی مسلمانان حضور داشته و از صدر اسلام تا دوران معاصر، با روایتها و خاطراتی الهامبخش از پیامبر اکرم(ص)، اهلبیت(ع)، زنان مؤمن، شهدا و تجربههای زیسته در جوامع مختلف، بهمثابه نمادی از کرامت، هویت و انتخاب آگاهانه زن مسلمان جلوهگر شده است.
شکافته شدن دیوار کعبه برای تولد امیرالمؤمنین علی(ع)، تنها یک رویداد تاریخی نیست، بلکه نشانهای روشن از انتخاب الهی و پیوند ولایت با مرکز توحید است؛ واقعهای که جایگاه رفیع امام علی(ع) را در منظومه امامت و هدایت الهی تبیین میکند.
محاصره اقتصادی مسلمانان در شعب ابیطالب، یکی از سختترین و در عین حال درسآموزترین مقاطع تاریخ صدر اسلام است؛ دورانی که قریش با تحریم همهجانبه، کوشید نور ایمان را خاموش کند، اما صبر، توکل و استقامت پیامبر اکرم(ص) و یارانش، این توطئه را به شکست کشاند.
حضرت زینب و حضرت معصومه (ع) افزون بر مقام معنوی، نقش حدیثی و روایی مؤثری دارند، در حالیکه حضرت مریم (ع) بیشتر با جایگاه قرآنی و طهارت الهی شناخته میشود.
سه معجزه جاوید پیامبر صلیاللهعلیهوآله شامل قرآن، قبله مدینه و مباهله، هم جنبه علمی دارند و هم معنوی، و اثبات میکنند که پیامبری ایشان محدود به زمان و مکان نبوده است.
نگین طباطبایی گفت: قدرتمند شدن روز افزون زنان سبب شد تا آنها علاوه بر آنکه در عزل و نصبهای حکومتی و تصمیم گیریهای حیاتی قلمرو صفوی نقش داشته باشند، در ساخت ابنیه عمومی نیز ایفاگر نقشی مهم باشند.
برخی منابع تاریخی گزارش میکنند که معاویه نهتنها با شخصیت و جایگاه امام علی(ع) دشمنی داشت، بلکه حتی نام آن حضرت را نیز برنمیتافت؛ تا جایی که دستور به منع نامگذاری فرزندان به نام علی(ع) و تغییر کنیه «ابوالحسن» داد؛ روایتی که نشاندهنده عمق تقابل سیاسی حکومت اموی با میراث علوی است.
متوکل عباسی بهمنظور مقابله با تهدیداتی که ازجانب قیامهای شیعی وهمچنین امام شیعیان متوجه حکومت نامشروع عباسیان بود،امام هادی علیهالسلام را به سامرا احضار کرد.
قبل از آن که پیامبر اسلام (ص) به رسالت الهی مبعوث شود، جوانی پرانرژی و صادق بود که مسیر زندگیاش را با تجربههای عملی و سفرهای تجاری شکل داد. از همراهی با کاروانهای قریش در شام تا تجارت با حمایت خدیجه (س)، همه این تجربهها، اخلاق برجسته و شایستگی او را برای رسالت آینده آماده کرد.
حجتالاسلام خلج با اشاره به شأن و جایگاه امامزاده سیدمحمد، گفت: مردم عراق درباره «سید محمد» چنین نگاهی دارند. ایشان را باب الحوائج می دانند و در دعواها، درگیریها و حتی در دزدیها مردم به دادگاه مراجعه نمیکنند بلکه به مزار «سید محمد» می آیند و غالباً همه چیز در همانجا فیصله مییابد و این بسیار در میان مردم عراق معروف است.
پیامبر اسلام (ص) نه تنها به ظاهر خود اهمیت میداد، بلکه هر انتخاب لباس و وسایلش پیامی از تواضع، پاکیزگی و اخلاق انسانی را منتقل میکرد؛ از رنگها و جنس لباس گرفته تا بخشیدن لباسها به نیازمندان.
از نگاه تاریخی، زمان پیامبر اکرم (ص) دورهای بود که تنها سه قاره شناخته شده بودند و جهانِ پهناور، بخشهای بزرگی از انسانها و تمدنها را در پس پرده ناشناختگی پنهان کرده بود.
پیوند عمیق مسجد با معنویت، اجتماع و مقاومت، این نهاد را به یکی از مؤثرترین بسترهای شکلدهی به سرمایه اجتماعی و هویت جمعی در جوامع اسلامی تبدیل کرده است؛ نقشی که امروز بیش از گذشته به آن نیاز داریم.
تاریخ و تاریخ نگاری به عنوان یکی از ابعاد و مظاهر فرهنگ و تمدن حائز اهمیت است، زیرا شناخت و دریافت گونه های مختلف هر فرهنگ و تمدنی بدون دسترسی به تاریخ انواع هنرها و دانشهایی که در تمدن ظهور کرده یا تکامل یافته ممکن نخواهد بود. اسلام هم که دینی کامل و غنی و دارای فرهنگ و تمدن عالی است توجّه بسیاری به تاریخ و تاریخ نگاری دارد که در این نوشته به آن اشاره شده است.
تسخیر بادها، به عنوان یک مرکب راهوار، چنان که می فرماید: (ما باد را مسخر او ساختیم تا مطابق فرمانش، به نرمی حرکت کند، و به هر جا او اراده نماید برود)؛ «فَسَخَّرْنا لَهُ الرِّیحَ تَجْرِی بِأَمْرِهِ رُخاءً حَیْثُ أَصابَ».
آیۀ «لا إکراه فی الدین» با جهاد اسلامی تعارض ندارد، زیرا جهاد برای تحمیل ایمان نیست، بلکه برای دفاع، رفع موانع دعوت و فراهمکردن فضای ایمان آزاد تشریع شده است.
کلام پیامبر اسلام (ص)، استوار بر حقیقت و واقعیت است هر چند علم تجربی به آن دست نیافته باشد.
الگوی امالبنین(س)، الگویی «تاریخمصرفگذشته» نیست، بلکه «منشور جاودانهی تربیت نسل مؤمن و انقلابی» است. این چراغ، از دامان پاک او روشن شد، در خانوادههای شهیدان انقلاب اسلامی و دفاع مقدس فروزان گشت، و امروز در قلب مادران مدافع حرم و همهی ایثارگران راه حق، میدرخشد و راه را برای ادامهی این مسیر تا ظهور حجت خدا(عج) روشن نگاه میدارد.
در طول بیش از 3000 سال، دو ارابه در مسیر تاریخ حرکت کردهاند: یکی ارابه بنی اسماعیل که به سمت پایان زمان و ظهور منجی بزرگ جهانی در حرکت است و دیگری ارابه بنی اسرائیل که در مسیر دیگری قرار دارد و مذبوحانه سعی در بیرون راندن بنی اسماعیل از مسیر مقدر خداوند متعال می کند..
از آنجایی که یکی از اهداف قیام حضرت صاحب الزمان (عج) برپایی عدالت است، یاران امام بر حسب شایستگی گزینش میگردند نه برحسب قومیت، اما در روایات زیادی آمده است که بیشتر یاران امام زمان (عج) را ایرانیان تشکیل میدهند.
پژوهشگر تاریخ در این باره که ایرانیان چگونه با اسلام آشنا شدند، گفت: ورود اسلام به ایران، نه یک «تقابل فرهنگی»، بلکه فرآیندی تدریجی و چندلایه بود؛ رخدادی که ریشههای آن در بحرانهای ساسانی، روابط دیرینه ایران و عرب و نقش گسترده ایرانیان در دستگاه اداریِ خلافت نهفته است. او روایت رایج از «مواجهه فرهنگها» را به چالش میکشد و تصویری مستند از پیوند ایران و اسلام ارائه میدهد.
همانطور که همه ما شنیده ایم و در کتابها خوانده ایم روزی به نام آخرالزمان در این دنیا وجود دارد که هیچ کس جز پروردگار از آن خبر ندارد که چه رزوی است و چه زمانی اتفاق میافتد، اما برای وقوع چنین روزی نشانههایی در قرآن و کلام ائمه و امامان وجود دارد.
شیخ مفید نه تنها فقیهی ممتاز، بلکه عالمی جامع، معلمی فرزانه و شخصیتی الهامبخش برای همه عصرها بوده است. مطالعه زندگی و آثار او، الگویی بینظیر از تلفیق علم، تقوی، اجتهاد و معنویت در مسیر خدمت به دین و جامعه اسلامی ارائه میدهد.
بحث درباره آغاز کتابت حدیث، ما را به دو مسیر تاریخی متفاوت در شیعه و اهلسنت میبرد؛ مسیری که از جریان اولیه ثبت روایات در عصر پیامبر(ص) آغاز شد و در پیِ ممنوعیتها، تحولات سیاسی و تغییر رویکردهای مذهبی، به دو روند مستقل در تدوین سنت اسلامی انجامید.
یکی از کشورهایی که مردمش نیاز به خواندن تاریخ پیش از اسلام و سپس تاریخ پس از اسلام را دارند، ما ایرانی ها هستیم.
چرا پیامبر اسلام آخرین پیامبر است و پس از او پیامبر جدیدی نیامد؟ این پرسش قدیمی، ذهن انسانها را درباره تکمیل دین و نیاز بشر به هدایت همواره درگیر کرده است.
آیات ۱۰۲ تا ۱۱۲ سوره انبیا نشان میدهد رحمت پیامبر تنها یک صفت اخلاقی نبود، بلکه طرحی الهی برای هدایت، عدالت و نجات انسانها در همه دورهها بود؛ طرحی که او را به رحمت برای همه دنیا بدل کرد.
یک کارشناس مذهبی از خطبه فدکیه حضرت زهرا(س) به عنوان سند کمنظیری برای فهم وقایع صدر اسلام یاد کرد و گفت که در این خطبه به ۳۹ آیه از قرآن استناد شده است.
ابهام موجود درباره زمان شهادت حضرت زهرا(س) بیشتر از هر چیز ریشه در شرایط خاص روزهای پایانی عمر ایشان دارد؛ دورهای که اختلافات سیاسی و اجتماعی پس از رحلت پیامبر (ص) به اوج رسید.
در ایام فاطمیه برآنیم ضمن بررسی سیره مبارزاتی، سیاسی،اجتماعی و نقش بی بدیل و ماندگار حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها حقایق را از درون منابع معتبر تاریخی استخراج کنیم تا به تحلیلی جامع نسبت به حوادث صدر اسلام برسیم.