قیام ابومسلم خراسانی در مسیر فروپاشی بنی امیه و برآمدن بنی عباس، فقط یک رخداد نظامی نبود؛ محصول انباشت نارضایتی‌های اجتماعی و مهندسی یک دعوت پنهان بود. مرور زمینه‌ها و پیامدها نشان می‌دهد چگونه شعارهای عدالت‌خواهانه می‌تواند موتور تغییر شود، اما در مرحله قدرت، به مسیری دیگر برود.
روایت هاجر در مکه، تنها یک داستان تاریخی نیست؛ تصویری از توکلِ فعال، مادرانگیِ مسئولانه و تلاشی است که در دل بیابان، هم جان یک کودک را نجات داد و هم مسیر یک سنت عبادی را برای همیشه ثبت کرد.
معجزه شق‌القمر یکی از نشانه‌های روشن در مسیر دعوت پیامبر اسلام است که نه تنها قدرت الهی را به رخ کشید، بلکه پرده از لایه‌های پیچیده روان‌شناختی انسان در مواجهه با حقیقت برداشت.
عقبه دوم، بیعتی کم‌صدا اما سرنوشت‌ساز بود که دعوت پیامبر(ص) را از حلقه‌های محدود مکه به سمت یک شبکه اجتماعی وفادار در یثرب برد. این پیمان، مسیر هجرت و سپس شکل‌گیری نظم اجتماعی مدینه را هموار کرد و از دین، یک تجربه جمعی ساخت.
«آیا امام حسین (ع) حج خود را نیمه‌کاره رها کرد؟» این باور رایج در میان عموم، یکی از مشهورترین تحریفات تاریخی واقعه عاشوراست. بررسی‌ها نشان می‌دهد که سیدالشهدا (ع) اساساً احرام حج تمتع نبسته بودند که بخواهند آن را بشکنند یا ناتمام رها کنند. خروج ناگهانی و استراتژیک ایشان در روز هشتم ذی‌الحجه (روز ترویه)، نه یک عقب‌نشینی، بلکه اقدامی هوشمندانه برای حفظ حرمت خانه خدا از توطئه ترور دستگاه اموی و ایجاد یک شوک رسانه‌ای برای بیداری افکار عمومی جهان اسلام بود.
پیامبر پیشگویی کرده‌اند که ایرانیان در علم یا دین یا ایمان بر دیگر اقوام برتری خواهند یافت.این پیشگویی در قرون اولیه و میانی اسلامی محقق شد.
روز اول ذی‌الحجه سال دهم هجری است و صدای کاروانی از دور دست به گوشم می‌رسد. باز هم مثل همیشه درختان سرسبز و برکه آب را برایشان مهیا کرده‌ام؛ اینجا زحمات ۱۲۴ هزار پیامبر در طول تاریخ ثمر خواهد داد.
فرا رسیدن ایام مسلمیه، بیش از آنکه بر مظلومیت سفیر کربلا دلالت داشته باشد، بازخوانی یک پرونده قطور تاریخی درباره «لحظه‌شناسی نخبگان» است. واکاوی سقوط کوفه نشان می‌دهد که تاریخ نه در میدان جنگ، بلکه در اتاق‌های فکر و در دوراهی «دنیاطلبی» یا «حق‌خواهیِ» خواص رقم می‌خورد. جایی که یک شهادتِ حق از سوی شریح قاضی یا یک ایستادگی از سوی سران قبایل، می‌توانست از وقوع فاجعه عاشورا جلوگیری کند، اما «حرص به زنده ماندن» ورق را برگرداند.
امام محمد باقر (ع) بنیان نهضتی علمی را بنا نهادند که بعدها در عصر امام صادق(ع) به شکوفایی کامل رسید.
هفتم ذی‌الحجه، سالروز شهادت امام محمدباقر (ع)، پیشوای پنجم شیعیان است. ایشان که در سال ۵۷ هجری در مدینه متولد شد، حادثه کربلا را درک کرد و از هر دو سبط رسول خدا (ص) نسب می‌برد. معروف‌ترین لقب ایشان «باقر» (شکافنده علوم) است که پیامبر (ص) آن را برایش پیش‌بینی کرده بود. پس از شهادت امام سجاد (ع) در سال ۹۵ ق، امامت شیعه را بر عهده گرفت و تا زمان شهادتشان به دست هشام بن عبدالملک در سال ۱۱۴ ق، به گسترش دانش دین و مبارزه با دستگاه خلافت اموی پرداخت.
هفتم ذی‌الحجه یادآور غروب جان‌گداز ستاره‌ای است که با نور دانش خود، تاریکی‌های جهل و نادانی را شکافت و مذهب تشیع را در مسیر یک انقلاب علمی و عقیدتی بی‌نظیر هدایت کرد تا حقیقت اسلام ناب محمدی برای همیشه تاریخ زنده بماند.
«در روایت چنین آمده است که پس از خواستگاری امام علی علیه السلام از حضرت فاطمه سلام الله علیها، جبرئیل بر پیامبر (ص) نازل شد و از او خواست فاطمه (س) را به ازدواج علی (ع) در بیاورد؛ زیرا خدا راضی است که زهرا برای علی و علی برای زهرا باشد.»
غربگرایان چرا نسخه تسلیم در برابر تمدّن غربی را تجویز می‌کنند که 3 هزار سال با تمدّن ایران در جنگ است.
داستان زندگی حضرت یوسف علیه السلام، مانند سایر پیامبران، پر از فراز و نشیب های بسیار بوده است. از قضا، روزگار او در موقعیتی قرار گرفت که قدر علم و آگاهی ایشان را دانستند و او توانست در سرزمین مصر فرمانروایی کند.
سنت‌های الهی در قرآن قطعی‌اند،اما برخی مانند سنت نصرت الهی مشروط به پایداری مؤمنان‌اند؛چنان‌که در بدر موجب پیروزی و در احد به‌سبب سستی مسلمانان نتیجه وارونه داد.
امام جواد علیه‌السلام، جوان‌ترین امام شیعه، در سن ۲۵ سالگی به شهادت رسیدند. منابع تاریخی از نقش ام‌الفضل، همسر ایشان، و تحریکات معتصم عباسی در این توطئه سخن گفته‌اند. شهادت امام نهم با استفاده از سم صورت گرفت، روشی رایج برای حذف مخالفان سیاسی در آن دوره.
مسجد قبا که قرآن آن را «بنیان‌نهاده بر تقوا از نخستین روز» معرفی کرده، هم‌اکنون در آستانه حج تمتع مقصد زائران ایرانی است. مسجدی که هر نماز در آن پاداش یک عمره دارد و سلمان فارسی در آن ایمان آورد.
از روستای کلین تا افتخار نخستین «ثقةالاسلام» در جهان اسلام؛ روایتی از عالمی که راستی گفتار و درستی کردارش، شیعه و سنی را گرد سفره علم او نشاند.
ابوهریره با وجود هویتی کاملاً نامشخص و نسبی پیچیده و مخفی، به بزرگ‌ترین راوی حدیث تبدیل می‌شود؛ کسی که در کمتر از دو سال همصحبتی با پیامبر، بیش از پنج هزار روایت از او نقل می‌کند.
مردمانی در صدر اسلام بودند که با وجود عبادت و تلاوت قرآن، از محور حق جدا شدند و طعمه‌ی کرکسان شدند.
مساجد سبعه در شهر مدینه منوره از مساجد مشهور تاریخی است که در زائران در سفر به حج از آن بازدید می‌کنند.
آشنایی با حریم خانوادگی امام رضا (ع)، درس‌هایی برای امروز ما دارد که نباید از آنها غافل شد.
سلمان فارسی، زرتشتی‌ای حقیقت‌جو که پس از مسیحیت، با مشاهده نشانه‌های نبوت در مدینه، اسلام آورد و از یاران نزدیک پیامبر و امام علی شد.
امام علی(ع) در اولین نامه به معاویه، ضمن اعلام خلافت با همان روش خلفای پیشین، خواستار بیعت گرفتن برای حضرت و تحویل شام به عبدالله بن عباس شد. معاویه به جای پاسخ منطقی، پروپاگاندا کرد و طومار خالی همراه قاصدی فرستاد که سخنان توهین‌آمیزی درباره خونخواهی عثمان در مسجد کوفه فریاد زد. امام او را امان داد. قاصد شیفته حضرت شد، از بازگشت به شام خودداری کرد و علیه معاویه شعر گفت. معاویه گفت: انتخاب او برای مقابله با علی به ضرر ما تمام شد.
«قبةالصخره» زیارتگاهی هشت‌ضلعی اسلامی در مرکز مجموعه مسجد الاقصی قرار دارد. گنبد طلایی این مکان مقدس را همه می‌شناسند اما کسی از درون آن خبر ندارد. «الجزیره» طی یک گزارش مخاطب را با نادرترین تور مجازی مواجه کررده است.
سیره پیامبر اکرم (ص) در برخورد با کارشکنی‌های اقتصادی مشرکان، الگویی روشن برای دیپلماسی مقاومت و دفاع از حقوق ملت است. در همین راستا، پاسخ‌دهی به تحریم‌های ظالمانه و تعرض به پایگاه‌های متجاوز، نه به معنای کشورگشایی، بلکه ضرورتی در جهت استیفای حقوق غصب‌شده و بازدارندگی نظامی محسوب می‌شود.
قرآنی که می گوید: گرامی ترین شما نزد خدا، پرهیزکارترین شما است، چگونه این تبعیض غیر منطقی را می پسندد؟ این حکم، به هیچ وجه با تاریخ سازگار نیست؛ زیرا بسیار کسانی بودند که روزی در ردیف مهاجران و انصار بودند، و سپس از راه خود منحرف شدند، و مورد خشم و غضب پیامبر(ص) قرار گرفتند. این موضوع با دلیل عقل نیز سازگار نیست؛ زیرا عقل، هیچ گونه امتیازی برای یاران پیامبر(ص) بر دیگران قائل نمی باشد، چه تفاوتی میان «ابو جهل ها» و کسانی است که نخست ایمان آوردند، سپس از آئین او منحرف شدند!؟
مرور جامع و واکاوی منظومه فکری رهبر شهید انقلاب (قدس سره) پیرامون حضرت فاطمه معصومه (سلام‌الله‌علیها) نشان می‌دهد که این بانوی بزرگوار، صرفاً یک امام‌زاده‌ی والامقام نیستند؛ بلکه یک «حلقه وصل تمدنی» و «چشمه‌ی جوشان معرفت» در تاریخ اسلام و تشیع به شمار می‌روند. تربیت‌یافتگی در مکتب عصمت و طهارت، از ایشان شخصیتی بی‌نظیر ساخت که با هجرت آگاهانه و تاریخ‌ساز خود، بذر علم، بینش و ولایت را در جغرافیای ایران‌زمین پراکندند.
اینگونه نیست که بعثت همه پیامبران الهی در یک منطقه خاصّی بوده باشد؛ بلکه برای هر امّتی پیامبر و رسولی ارسال شده است تا بر ایشان اتمام حجّت شود. البته نام همه پیامبران بر ما معلوم نیست و تنها نام بعضی از آنها در قرآن ذکر شده است. اگر تعداد پیامبران بیشتری در خاورمیانه ظهور کرده اند به خاطر مرکزیّت خاورمیانه و صاحب تمدّن بودن آن است؛ چون دین به راحتی از این مناطق به مناطق دیگر گسترش می یافت.
در اینکه منظور امام(ع) از «کور کردن چشم فتنه»، کدام «فتنه» است؟ چهار تفسیر وجود دارد: ۱. فتنه «جنگ جمل». ۲. فتنه «خوارج» در نهروان. ۳. فتنه «معاویه» و «جنگ صفین». ۴. فتنه به مفهوم عامّ آن که از زمان رسول خدا(ص) در جنگ بدر آغاز شد و تا زمان امام علی(ع) ادامه یافت. در میان این تفاسیر، تفسیر اوّل که اشاره به جنگ جمل دارد با تعبیرات خطبه، مناسب تر به نظر می رسد.