تاریخ اسلام
علم در آیینه ولایت
امام علی(ع) در سنت اسلامی فقط چهره ای سیاسی یا قهرمان میدان های نبرد نیست، بلکه در حافظه دینی مسلمانان به عنوان مرجع فهم، تبیین و اجرای حقیقت نیز شناخته می شود. سه عنوان باب مدینة العلم، القرآن الناطق و امیرالبلاغه، هر کدام بخشی از این جایگاه علمی را روشن می کنند.
سیمای فراتاریخی «قهرمان مردم» در لایههای هنر، عرفان و ادبیات
«قهرمان مردم» اثری با حالوهوای یک جستوجوی اودیسهوار است؛ متنی که در میان لایههای گوناگون فرهنگ و تاریخ حرکت میکند تا از رهگذر این سفر ذهنی و فرهنگی، به درکی گستردهتر از علی(ع) برسد.
از حیدر تا کرار
عید غدیر فقط مناسبت یادآوری ولایت امام علی(ع) نیست، فرصتی برای بازخوانی شخصیت چندبعدی آن حضرت نیز هست. در میان القاب مشهور امام، حیدر، اسدالله الغالب و کرار غیر فرار بیش از دیگر عنوان ها شجاعت، استقامت و حضور سرنوشت ساز او در میدان های حساس تاریخ اسلام را نشان می دهند؛ لقب هایی که هر کدام با روایت هایی روشن از بروز بیرونی این ویژگی ها همراه شده اند.
از ابوتراب تا پدر یتیمان
عید غدیر فقط یادآوری یک واقعه تاریخی نیست؛ فرصتی برای دیدن چهره کامل امام علی(ع) است؛ چهره ای که در کنار عدالت و شجاعت، به مهربانی و مسئولیت اجتماعی نیز شناخته می شود. القابی مانند ابوالحسن، ابوتراب و پدر یتیمان، نشان می دهند که محبت در مکتب علوی صرفا یک احساس درونی نیست؛ اخلاقی است که به رفتار اجتماعی، رسیدگی به محرومان و حفظ کرامت انسان تبدیل می شود.
یعسوب الدین و قسیم الجنة و النار؛ القابی که عدالت علوی را روایت می کنند
عید غدیر فرصتی برای بازخوانی القاب امام علی(ع) است؛ لقب هایی که فقط تعابیری عاطفی و ستایشی نیستند، بلکه هر کدام بخشی از شخصیت، رسالت و سیره اجتماعی آن حضرت را نشان می دهند. در میان این القاب، امیرالمؤمنین، یعسوب الدین و قسیم الجنة و النار بیش از همه با مسئله عدالت، داوری و مرزبندی حق و باطل گره خورده اند.
بازخوانی شخصیت و مکتب امام خمینی از منظر رهبر شهید/ حجت الاسلام معزی: امام خمینی فقط متعلق به ایران نبود؛ او جهان اسلام را تکان داد
همزمان با سیوهفتمین سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) و در نخستین چهاردهم خردادی که در غیاب رهبر شهید انقلاب اسلامی برگزار میشود، بازخوانی شخصیت، اندیشه و مکتب بنیانگذار جمهوری اسلامی از منظر نزدیکترین شاگردان و همراهان این دو شخصیت تاریخی اهمیت ویژهای یافته است. در همین راستا، حجتالاسلام والمسلمین معزی، نماینده ولیفقیه در جمعیت هلال احمر، در گفتوگو با خبرگزاری خبرآنلاین به تبیین مهمترین ابعاد نگاه رهبر شهید به امام خمینی(ره) و میراث فکری و سیاسی ایشان پرداخته است.
غدیر؛ معرفی مردی که عبادت را به عدالت پیوند زد
دیر فقط اعلام یک جانشینی سیاسی نبود؛ نمایش الگوی انسانی بود که معنویت را از گوشه خلوت به متن زندگی می آورد. القاب امیرالعارفین، سیدالزاهدین و الصدیق الاکبر وقتی در کنار هم قرار می گیرند، یک پیام روشن دارند: بندگی در مکتب علی(ع) با مسئولیت اجتماعی، عدالت و صدق گره خورده است.
درسهای غدیری رهبر شهید سند قطعی برای اصالت غدیر/ از «یوم الغدیر» در تاریخ فاطمیان تا «قُم یا علی» در میدان صفین
رهبر شهید با استناد به اعتراف علمای بزرگ اهل سنت و آمار شگفتانگیز ۱۱۰ صحابی راوی حدیث، غدیر را «جزو وقایع تردیدناپذیر» تاریخ اسلام معرفی میکند.
علت پس نگرفتن فدک توسط اهل بیت(ع)؟!
مطالبه فدک از سوی فاطمه زهرا سلام الله علیها و امیرالمومنین علیه السلام بیش از آنکه جنبه اقتصادی داشته باشد، برای دفاع از حقانیت ولایت و جلوگیری از انحراف پس از پیامبر(ص) بود. از اینرو، پس از گذشت آن مقطع تاریخی، بازپسگیری فدک سودی نداشت و ائمه(ع) نیز با بیاعتنایی به منافع مادی، بر اهداف بزرگتر دینی و اجتماعی تمرکز کردند.
کارشکنی و سوگندهای دروغ منافقان در غدیر
منافقان در غدیر بیعت کرده و اعلام کردند سخن پیامبر(ص) را شنیده و از آن اطاعات خواهند کرد؛ اما در میان خودشان گفتند که از امر الهی اعراض میکنند که خداوند با نزول آیاتی آنها را رسوا کرد.
از مکه ابراهیمی تا غدیر خم
اگر مکه ابراهیمی را نقطه آغاز یک منطق تاریخی بدانیم، غدیر خم را می توان لحظه تثبیت همان منطق در مقیاس امت دانست؛ منطق انتخاب های دشوار برای حفظ توحید، عدالت و پیوستگی هدایت. از بنای کعبه و آزمون های ابراهیم تا اعلان ولایت در غدیر، یک خط ممتد دیده می شود: دین فقط مجموعه ای از مناسک نیست، تاریخ تصمیم هایی است که آینده جامعه را می سازد.
روایت لحظات بیعت ۱۲۰ هزار نفر با پیامبر(ص) و حضرت علی(ع)
برای اولین بار در طول تاریخ بشریت، در غدیر بود که ۱۲۰ هزار نفر، یک به یک با دستان دو نفر بیعت کردند.
از نارضایتی تا نهضت؛ پشت پرده قیام ابومسلم خراسانی چه بود؟
قیام ابومسلم خراسانی در مسیر فروپاشی بنی امیه و برآمدن بنی عباس، فقط یک رخداد نظامی نبود؛ محصول انباشت نارضایتیهای اجتماعی و مهندسی یک دعوت پنهان بود. مرور زمینهها و پیامدها نشان میدهد چگونه شعارهای عدالتخواهانه میتواند موتور تغییر شود، اما در مرحله قدرت، به مسیری دیگر برود.
زمزم از اشک یک مادر جوشید
روایت هاجر در مکه، تنها یک داستان تاریخی نیست؛ تصویری از توکلِ فعال، مادرانگیِ مسئولانه و تلاشی است که در دل بیابان، هم جان یک کودک را نجات داد و هم مسیر یک سنت عبادی را برای همیشه ثبت کرد.
وقتی ماه شکافته شد
معجزه شقالقمر یکی از نشانههای روشن در مسیر دعوت پیامبر اسلام است که نه تنها قدرت الهی را به رخ کشید، بلکه پرده از لایههای پیچیده روانشناختی انسان در مواجهه با حقیقت برداشت.
جامعهسازی نبوی از کجا شروع شد؟ عقبه دوم، هجرت و نقشه راه ساختن مدینه
عقبه دوم، بیعتی کمصدا اما سرنوشتساز بود که دعوت پیامبر(ص) را از حلقههای محدود مکه به سمت یک شبکه اجتماعی وفادار در یثرب برد. این پیمان، مسیر هجرت و سپس شکلگیری نظم اجتماعی مدینه را هموار کرد و از دین، یک تجربه جمعی ساخت.
چرا سیدالشهدا (ع) به جای عرفات، مسیر کوفه را در پیش گرفت؟
«آیا امام حسین (ع) حج خود را نیمهکاره رها کرد؟» این باور رایج در میان عموم، یکی از مشهورترین تحریفات تاریخی واقعه عاشوراست. بررسیها نشان میدهد که سیدالشهدا (ع) اساساً احرام حج تمتع نبسته بودند که بخواهند آن را بشکنند یا ناتمام رها کنند. خروج ناگهانی و استراتژیک ایشان در روز هشتم ذیالحجه (روز ترویه)، نه یک عقبنشینی، بلکه اقدامی هوشمندانه برای حفظ حرمت خانه خدا از توطئه ترور دستگاه اموی و ایجاد یک شوک رسانهای برای بیداری افکار عمومی جهان اسلام بود.
تحقق پیشگویی پیامبر در برتری ایرانیان در حدیث سلمان
پیامبر پیشگویی کردهاند که ایرانیان در علم یا دین یا ایمان بر دیگر اقوام برتری خواهند یافت.این پیشگویی در قرون اولیه و میانی اسلامی محقق شد.
صدای کاروان غدیر میآید
روز اول ذیالحجه سال دهم هجری است و صدای کاروانی از دور دست به گوشم میرسد. باز هم مثل همیشه درختان سرسبز و برکه آب را برایشان مهیا کردهام؛ اینجا زحمات ۱۲۴ هزار پیامبر در طول تاریخ ثمر خواهد داد.
بررسی عبرتهای قیام حضرت مسلم (ع) بر مبنای اندیشههای رهبر شهید/ تقاصِ تردید؛ چگونه «ترسِ خواص» مسیر تاریخ را از کربلا به عاشورا کشاند؟
فرا رسیدن ایام مسلمیه، بیش از آنکه بر مظلومیت سفیر کربلا دلالت داشته باشد، بازخوانی یک پرونده قطور تاریخی درباره «لحظهشناسی نخبگان» است. واکاوی سقوط کوفه نشان میدهد که تاریخ نه در میدان جنگ، بلکه در اتاقهای فکر و در دوراهی «دنیاطلبی» یا «حقخواهیِ» خواص رقم میخورد. جایی که یک شهادتِ حق از سوی شریح قاضی یا یک ایستادگی از سوی سران قبایل، میتوانست از وقوع فاجعه عاشورا جلوگیری کند، اما «حرص به زنده ماندن» ورق را برگرداند.
اینفوگرافیک| مردی که تمدن علمی شیعه را بنیان گذاشت
امام محمد باقر (ع) بنیان نهضتی علمی را بنا نهادند که بعدها در عصر امام صادق(ع) به شکوفایی کامل رسید.
شهادت امام محمد باقر(ع)؛ نگاهی به حیات سیاسی و فکری پیشوای پنجم
هفتم ذیالحجه، سالروز شهادت امام محمدباقر (ع)، پیشوای پنجم شیعیان است. ایشان که در سال ۵۷ هجری در مدینه متولد شد، حادثه کربلا را درک کرد و از هر دو سبط رسول خدا (ص) نسب میبرد. معروفترین لقب ایشان «باقر» (شکافنده علوم) است که پیامبر (ص) آن را برایش پیشبینی کرده بود. پس از شهادت امام سجاد (ع) در سال ۹۵ ق، امامت شیعه را بر عهده گرفت و تا زمان شهادتشان به دست هشام بن عبدالملک در سال ۱۱۴ ق، به گسترش دانش دین و مبارزه با دستگاه خلافت اموی پرداخت.
در سوگ آموزگار معرفت
هفتم ذیالحجه یادآور غروب جانگداز ستارهای است که با نور دانش خود، تاریکیهای جهل و نادانی را شکافت و مذهب تشیع را در مسیر یک انقلاب علمی و عقیدتی بینظیر هدایت کرد تا حقیقت اسلام ناب محمدی برای همیشه تاریخ زنده بماند.
بازخوانی چند روایت درباره ازدواج حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه(س)
«در روایت چنین آمده است که پس از خواستگاری امام علی علیه السلام از حضرت فاطمه سلام الله علیها، جبرئیل بر پیامبر (ص) نازل شد و از او خواست فاطمه (س) را به ازدواج علی (ع) در بیاورد؛ زیرا خدا راضی است که زهرا برای علی و علی برای زهرا باشد.»
راز پذیرش دین اسلام در ایران؛ یک اجبار تاریخی یا یک انتخاب فرهنگی؟
غربگرایان چرا نسخه تسلیم در برابر تمدّن غربی را تجویز میکنند که 3 هزار سال با تمدّن ایران در جنگ است.
چرا پیامبری از نسل حضرت یوسف ادامه پیدا نکرد؟
داستان زندگی حضرت یوسف علیه السلام، مانند سایر پیامبران، پر از فراز و نشیب های بسیار بوده است. از قضا، روزگار او در موقعیتی قرار گرفت که قدر علم و آگاهی ایشان را دانستند و او توانست در سرزمین مصر فرمانروایی کند.
نمونههایی از جاریشدن سنتهای الهی در صدر اسلام
سنتهای الهی در قرآن قطعیاند،اما برخی مانند سنت نصرت الهی مشروط به پایداری مؤمناناند؛چنانکه در بدر موجب پیروزی و در احد بهسبب سستی مسلمانان نتیجه وارونه داد.
راز تلخ شهادت امام جواد (علیهالسلام) / چه کسی دستور قتل امام را صادر کرد؟
امام جواد علیهالسلام، جوانترین امام شیعه، در سن ۲۵ سالگی به شهادت رسیدند. منابع تاریخی از نقش امالفضل، همسر ایشان، و تحریکات معتصم عباسی در این توطئه سخن گفتهاند. شهادت امام نهم با استفاده از سم صورت گرفت، روشی رایج برای حذف مخالفان سیاسی در آن دوره.
مسجدی که سلمان فارسی در آن مسلمان شد
مسجد قبا که قرآن آن را «بنیاننهاده بر تقوا از نخستین روز» معرفی کرده، هماکنون در آستانه حج تمتع مقصد زائران ایرانی است. مسجدی که هر نماز در آن پاداش یک عمره دارد و سلمان فارسی در آن ایمان آورد.
پاسخ کوتاه به چند سوال مهم در مورد شیخ کلینی(ره)
از روستای کلین تا افتخار نخستین «ثقةالاسلام» در جهان اسلام؛ روایتی از عالمی که راستی گفتار و درستی کردارش، شیعه و سنی را گرد سفره علم او نشاند.
