بنی امیه از یک‌سو تلاش می‌کردند هوای توحید به سر فطرت‌ها نزند و از سوی دیگر، انقلاب‌های برآمده از دل فطرت را با زور نظامی سرکوب می‌کردند.
وقتی به این چهره‌ها نگاه می‌کنیم، یک نکته بیش از هر چیز جلب توجه می‌کند. در کربلا سن، معیار تشخیص حق و باطل نبود.
زیارت ناحیه مقدسه نه یک دعای معمول، بلکه یک گزارش دقیق، جزئی‌نگر و مملو از عواطف انسانی است که گویی از زاویه دید ناظری نوشته شده که تک‌تک لحظات شهادت یاران و امام حسین را با چشم خود دیده و ثبت کرده است. این متن، سندی بی‌بدیل برای شناخت فاجعه عاشوراست.
در میان یاران عاشورا، برخی با شجاعت شناخته می‌شوند و برخی با وفاداری؛ اما عابس بن ابی‌شبیب شاکری با چیزی فراتر در تاریخ ماندگار شد: جنونی مقدس که از عشق به امام حسین علیه‌السلام سرچشمه می‌گرفت.
برخلاف تصویری که گاهی از کربلا تنها به عنوان یک میدان نبرد ارائه می‌شود، روایت‌های تاریخی نشان می‌دهد امام حسین تا آخرین لحظه تلاش کرد از جنگ جلوگیری کند. پیشنهادهایی که اگر پذیرفته می‌شدند، شاید مسیر تاریخ به شکل دیگری رقم می‌خورد.
دوم محرم سال ۶۱ هجری، کاروان امام حسین علیه‌السلام در سرزمینی فرود آمد که نامش کربلا بود؛ جایی که قرار بود در چند روز آینده، مرز حق و باطل برای همیشه روشن‌تر از همیشه ترسیم شود.
یکی از شبهه‌های مطرح در کتاب تاریخ زندگی امامان معصوم پرسش از حضور حسنین (ع) در فتوحات پس از پیامبر اسلام (ص) است. نویسنده علاوه‌بر بررسی روایات تاریخی یک نقطه از شبکه معرفت را ترسیم می کند.
برای بسیاری از مردم، سال نو یعنی چراغانی، سفره‌های رنگی و حس تازه شدن. اما در تقویم قمری مسلمانان، آغاز سال همیشه حال و هوای عید ندارد و گاهی با سکوت، عزاداری یا تأمل همراه است. این تفاوت از کجا می‌آید و چرا سال نو مسلمانان بیشتر یادآور تاریخ و معناست تا جشن و سرود؟
استاد حوزه علمیه قم حجت‌الاسلام رفیعی گفت: در اسلام هم صلح حدیبیه داشتیم، هم جنگ خندق. هم صلح امام حسن (ع) داشتیم، هم نبرد امام حسین (ع).
در آستانه محرم سال ۶۱ هجری، جهان اسلام یکپارچه و هم‌صدا نبود؛ شام با ساختار منسجم و تبلیغات سازمان‌یافته زیر سایه یزید اداره می‌شد، عراق در التهاب و دودستگی می‌سوخت و حجاز در سکوتی سنگین و محافظه‌کارانه فرو رفته بود. همین سه فضا، نقشه سیاسی واقعه کربلا را شکل دادند.
عجب نماز جماعتی بود؛ هیچ جای دنیا چنین نمازی خوانده نشده است. هنگامی که همه آماده شدند پیامبر(ص) از خیمه خود بیرون آمد و زیر درختان کنار منبر بر سجاده ایستاد. آنگاه نماز جماعت ۱۲۰ هزار نفری باشکوه بی‌نظیری خوانده شد.
رهبر شهید انقلاب تأکید می‌کنند که شخصیت‌های برجسته‌ای همچون ابوذر، عمار، مقداد، مالک اشتر و میثم تمّار بیش از عبادات فردی، به دلیل مواضع سیاسی و اجتماعی و مجاهدت‌هایشان در تاریخ ماندگار شده‌اند.
آیین رونمایی از کتاب «ریاکاری‌های بنی‌عباس و شهادت امامان معصوم (ع)» اثر فضل‌الله صلواتی در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار می‌شود.
روایت‌های مربوط به شهادت حضرت زکریا (ع) با آیات قرآن و روایات صحیح در تضاد است و احتمالاً با شخصیتی دیگر در کتاب مقدس خلط شده است.
«باغ طوطی» نوشته مسلم ناصری، با تکیه بر زندگی میثم تمار، مخاطب را به کوفه قرن نخست هجری می‌برد؛ جایی که سرنوشت یکی از وفادارترین یاران امیرالمؤمنین علی(ع) رقم خورد.
عید سعید غدیر خم، بزرگ‌ترین عید شیعیان، در کتاب‌های درسی دوره‌های ابتدایی، متوسطه اول و دوم به صورت گسترده و هدفمند بازتاب یافته است. از پایه دوم ابتدایی تا پایه دوازدهم، دانش‌آموزان با مفاهیم عمیق ولایت، امامت، جانشینی حضرت علی (ع) و اهمیت این رویداد تاریخی آشنا می‌شوند.
این جامعه بارها توانسته خود را بازسازی کند و از دل آشوب، دوباره به نظم اجتماعی، تولید علم و نهادسازی برسد. پرسش اصلی این است که منطق بقا در تاریخ اسلام چه بوده و چه سازوکارهایی امکان برخاستن دوباره را فراهم کرده است؟
حکومت پنج‌ساله امام علی(ع) بیش از آنکه درگیر نبردهای نظامی باشد، درگیر نبرد با ساختارهای رانتی و طبقاتی بود که در دهه‌های پیش از او نهادینه شده بودند. بازگشت به عدالت مطلق، هزینه‌ای داشت که جامعه آن روز تاب تحمل آن را نداشت.
امام علی(ع) در سنت اسلامی فقط چهره ای سیاسی یا قهرمان میدان های نبرد نیست، بلکه در حافظه دینی مسلمانان به عنوان مرجع فهم، تبیین و اجرای حقیقت نیز شناخته می شود. سه عنوان باب مدینة العلم، القرآن الناطق و امیرالبلاغه، هر کدام بخشی از این جایگاه علمی را روشن می کنند.
«قهرمان مردم» اثری با حال‌وهوای یک جست‌وجوی اودیسه‌وار است؛ متنی که در میان لایه‌های گوناگون فرهنگ و تاریخ حرکت می‌کند تا از رهگذر این سفر ذهنی و فرهنگی، به درکی گسترده‌تر از علی(ع) برسد.
عید غدیر فقط مناسبت یادآوری ولایت امام علی(ع) نیست، فرصتی برای بازخوانی شخصیت چندبعدی آن حضرت نیز هست. در میان القاب مشهور امام، حیدر، اسدالله الغالب و کرار غیر فرار بیش از دیگر عنوان ها شجاعت، استقامت و حضور سرنوشت ساز او در میدان های حساس تاریخ اسلام را نشان می دهند؛ لقب هایی که هر کدام با روایت هایی روشن از بروز بیرونی این ویژگی ها همراه شده اند.
عید غدیر فقط یادآوری یک واقعه تاریخی نیست؛ فرصتی برای دیدن چهره کامل امام علی(ع) است؛ چهره ای که در کنار عدالت و شجاعت، به مهربانی و مسئولیت اجتماعی نیز شناخته می شود. القابی مانند ابوالحسن، ابوتراب و پدر یتیمان، نشان می دهند که محبت در مکتب علوی صرفا یک احساس درونی نیست؛ اخلاقی است که به رفتار اجتماعی، رسیدگی به محرومان و حفظ کرامت انسان تبدیل می شود.
عید غدیر فرصتی برای بازخوانی القاب امام علی(ع) است؛ لقب هایی که فقط تعابیری عاطفی و ستایشی نیستند، بلکه هر کدام بخشی از شخصیت، رسالت و سیره اجتماعی آن حضرت را نشان می دهند. در میان این القاب، امیرالمؤمنین، یعسوب الدین و قسیم الجنة و النار بیش از همه با مسئله عدالت، داوری و مرزبندی حق و باطل گره خورده اند.
همزمان با سی‌وهفتمین سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) و در نخستین چهاردهم خردادی که در غیاب رهبر شهید انقلاب اسلامی برگزار می‌شود، بازخوانی شخصیت، اندیشه و مکتب بنیان‌گذار جمهوری اسلامی از منظر نزدیک‌ترین شاگردان و همراهان این دو شخصیت تاریخی اهمیت ویژه‌ای یافته است. در همین راستا، حجت‌الاسلام والمسلمین معزی، نماینده ولی‌فقیه در جمعیت هلال احمر، در گفت‌وگو با خبرگزاری خبرآنلاین به تبیین مهم‌ترین ابعاد نگاه رهبر شهید به امام خمینی(ره) و میراث فکری و سیاسی ایشان پرداخته است.
دیر فقط اعلام یک جانشینی سیاسی نبود؛ نمایش الگوی انسانی بود که معنویت را از گوشه خلوت به متن زندگی می آورد. القاب امیرالعارفین، سیدالزاهدین و الصدیق الاکبر وقتی در کنار هم قرار می گیرند، یک پیام روشن دارند: بندگی در مکتب علی(ع) با مسئولیت اجتماعی، عدالت و صدق گره خورده است.
رهبر شهید با استناد به اعتراف علمای بزرگ اهل سنت و آمار شگفت‌انگیز ۱۱۰ صحابی راوی حدیث، غدیر را «جزو وقایع تردیدناپذیر» تاریخ اسلام معرفی می‌کند.
مطالبه فدک از سوی فاطمه زهرا سلام الله علیها و امیرالمومنین علیه السلام بیش از آنکه جنبه اقتصادی داشته باشد، برای دفاع از حقانیت ولایت و جلوگیری از انحراف پس از پیامبر(ص) بود. از این‌رو، پس از گذشت آن مقطع تاریخی، بازپس‌گیری فدک سودی نداشت و ائمه(ع) نیز با بی‌اعتنایی به منافع مادی، بر اهداف بزرگ‌تر دینی و اجتماعی تمرکز کردند.
منافقان در غدیر بیعت کرده و اعلام کردند سخن پیامبر(ص) را شنیده و از آن اطاعات خواهند کرد؛ اما در میان خودشان گفتند که از امر الهی اعراض می‌کنند که خداوند با نزول آیاتی آنها را رسوا کرد.
اگر مکه ابراهیمی را نقطه آغاز یک منطق تاریخی بدانیم، غدیر خم را می توان لحظه تثبیت همان منطق در مقیاس امت دانست؛ منطق انتخاب های دشوار برای حفظ توحید، عدالت و پیوستگی هدایت. از بنای کعبه و آزمون های ابراهیم تا اعلان ولایت در غدیر، یک خط ممتد دیده می شود: دین فقط مجموعه ای از مناسک نیست، تاریخ تصمیم هایی است که آینده جامعه را می سازد.
برای اولین بار در طول تاریخ بشریت، در غدیر بود که ۱۲۰ هزار نفر، یک به یک با دستان دو نفر بیعت کردند.