درس اخلاق
عظمت و معرفت عرفانی حضرت معصومه (س) از زبان علامه حسنزاده
زیارت حضرت معصومه سلاماللهعلیها دل را لبریز از شوق و ارادت میکند، چراکه شخصیت ایشان فراتر از نسبتهای خانوادگی، جلوهای ناب از نبوغ، بینش و درایت الهی است. این بانوی نوزدهساله، در کنار امام رضا علیهالسلام، از درخشانترین فرزندان امام کاظم علیهالسلام بود. عظمت مقام ایشان تا امروز دلهای بیشماری را به سوی قم کشانده است.
در آزمونهای سخت الهی، وظیفه ما چیست؟
امتحانات الهی پیوسته دشوارتر میشوند و هر فرد، بسته به موقعیت و ظرفیت خود، در برابر این آزمونها مسئول است؛ جامعه آزموده نمیشود، افرادند که امتحان میشوند. در این مسیر، تنها با درس گرفتن از گذشته، اصلاح ضعفها و اعتماد کامل به خداست که میتوان ایستادگی کرد. زمانی که از همهجا ناامید شویم و فقط به خدا تکیه کنیم، آنگاه وعده الهی محقق میشود: «أَلا إِنَّ نَصْرَ اللّهِ قَرِیبٌ».
گناه چه بر سر ما میآورد؟
گاهی انسان به دلیل ارتکاب گناهی، دانشی را که آموخته، فراموش میکند و نمیفهمد چرا بهسرعت از یاد میبرد. آن گناه، مانند پاککنی است که بر صفحهٔ ذهن کشیده میشود و دانستهها را محو میسازد. در حدیثی دیگر آمده است: گناه، ممکن است مانعی باشد که انسان را از ارتباط شبانه با پروردگار محروم سازد.
آیتاللهی که حتی بیماری خانواده هم او را از ذکر خدا غافل نکرد!
علامه طباطبایی از مشاهدهی آرامش و توجه کامل قاضی در نماز، در حالی که خود و خانوادهاش بیمار بودند، سخن گفتهاند. این داستان، درس ارزشمندی از ایمان و آرامش در برابر سختیها ارائه میدهد.
علامه حسنزاده آملی: أبد در پیش داریم، خودت را فراموش نکن
ای شاهکار خلقت، خودت را فراموش نکن؛ این وجود گرانقدر، صُنع بینظیر خداست. اگر خدا را از یاد ببری، از خودت هم غافل میمانی و این آغاز سقوط است. پس مراقب باش، هر چیز را پیش از پذیرفتن بو بکش: حرف، رفیق، سفره، امضا؛ این خانه صاحب دارد.
کارکردهای دین در حوزه اخلاق چیست؟
رشد اخلاقی انسان از اهداف اصلی ادیان الهی است. پیامبر اسلام(ص) بر تکمیل فضایل اخلاقی تأکید کرده و قرآن پالایش درون و تزکیه نفس را از اهداف اصلی پیامبران میداند.
معنای بیتفاوتی به دنیا در زندگی بزرگان و علما
معنای بیتفاوتی به دنیا در زندگی بزرگان و علما، آرامش و قناعت در برابر سختیهای مادی است؛ مانند مرحوم آقای قاضی که با وجود مشکلات مالی، آرام و بیاضطراب بود.
نظر آیتالله العظمی جوادیآملی درباره حاج رحیم ارباب
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: مرحوم حاج آقا رحیم ارباب را خدا غریق رحمت کند. یک بار خودمان خدمتشان رسیدیم که یک ساعت تقریباً طول کشید، ما یک حرف زائدی از این بزرگوار نشنیدیم، همهاش نوشتنی بود؛ البته ما هم همه آن حرفها را نوشتیم؛ یعنی جلسهای نبود که حرف عادی رد و بدل شود.
هر مخالفتی با دیدگاههای شخصی را نباید معارضه با دین تلقی کرد
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: نباید هر مخالفتی با دیدگاههای شخصی را معارضه با دین تلقی کرد و با او جهاد کرد، بلکه هر کس با دین مخالف است باید با او جهاد کرد.
راز ماندگاری ازدواجهای قدیمی چه بود؟
زوجهای قدیمی سه اصل ساده را در زندگی رعایت میکردند: اول، با هم صادق بودند و پنهانکاری نداشتند. دوم، به جای قهر و دعوا، اشتباهات همدیگر را میبخشیدند. سوم، همسرشان را برای شخصیت و انسانیتش دوست داشتند، نه برای پول و موقعیت اجتماعی. همین سه اصل ساده، رمز دوام ازدواجهای موفق گذشته بود.
یک سال روزه برای یک لحظه تندی!
آیتالله بروجردی، مرجع بزرگ شیعه، پس از تندی به یکی از شاگردانش، نذر کرد که یک سال روزه بگیرد تا خشم خود را کنترل کند. این واقعه، یادآور اهمیت تواضع و خودسازی در زندگی روحانی است و به ما میآموزد که باید در برابر چالشها، به اخلاق و رفتار نیکو پایبند باشیم.
۴۰ روزی که میتواند زندگی ما را تغییر دهد
یک استاد اخلاق با اشاره به در پیش بودن اربعین کلیمیه گفت: این ۴۰ روز، فرصت خوبی برای تهذیب نفس و خودسازی است. در این ایام با امام زمان زیاد سخن بگویید و تلاوت روزانه قرآن خود را افزایش دهید.
فرق اخلاق و عرفان را بيان نماييد؟
عرفان به عنوان یك دستگاه علمی و فرهنگی دارای دو بخش است : بخش عملی و بخش نظری.
چرا خداوند روزه را به عنوان مدرسه تقوا معرفی کرد؟
روزه مجموعهای از کنترلها و مهارهایی است که انسان به نفس خود میزند؛ سدی در برابر آب خوردن، غذا خوردن و حتی لذتهای مباح. این تمرین کنترل و حصارکشی، روح تقوا را در انسان پرورش میدهد، چنانکه قرآن میفرماید: «کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ… لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ»؛ روزه بر شما واجب شده تا باشد که تقوا پیشه کنید.
کیمیایی به نام “الحمدللّه” در ترازوی اعمال
الحمدلله در ترازوی اعمال سنگینتر است از هفت طبقه آسمان و زمین و آنچه میان این دو وجود دارد و این ذکر تمام میزان است، زیرا هم دربردارندهی توحید است و هم شکر نعمت.
معنای غشّ در معامله چیست؟
مؤسس مدرسه علمیه قائم(عج) چیذر گفت: غشّ در معامله یعنی فروشنده، خیر طرف مقابل را نخواهد و با مخفی کردن باطن شیء، او را فریب دهد.
چرا اخلاق ذاتاً ارزشمند است؟
نگاه متفاوت امیرالمؤمنین(ع) در روایت های شگفتانگیز نشان میدهد که اخلاق و فضیلت، ارزشی مستقل از پاداش و عقاب دارد و حتی اگر بهشت و جهنمی نباشد، باز هم انسان به حکم فطرت و کرامت ذاتیاش باید به دنبال مکارم اخلاقی باشد.
بندۀ خدا گناه نمیکند/ چرا بدنی که لذت گناه را میبرد، باید مجازات شود؟
خداوند تعداد نفسهای ما را میداند و ما با هر نفسی یک قدم به مرگ نزدیکتر میشویم، اما هنوز در غفلت به سر میبریم و کفران نعمت میکنیم.
حضور در موقعیتهای مشکوک و محل تهمت، از نظر دینی ناپسند است
آیت الله جوادی آملی گفتند: حضور در موقعیتهای مشکوک و محل تهمت، از نظر دینی ناپسند است و ممکن است باعث خدشه به حیثیت فرد شود.
ماجرای فردی که با توسل به اهل بیت(ع) شفاء گرفت!
حضرت آیت الله جوادی املی گفتند: یک سید بزرگواری که امام جماعت یکی از این مساجد قم بود و اوایل ما هم در همان مسجد مباحثه میکردیم. این سید بزرگوار به بیماری سکته مغزی مبتلا شد و در اثر توسل به اهل بیت علیهم السلام شفا پیدا کرد.
چرا طمع انسان را حقیر میکند؟
واژه «طمع» به معنای بیش از حق خود طالب بودن و گرفتن مواهب زندگی از دست دیگران است و بدیهی است که افراد طماع برای رسیدن به مقصود خود باید تن به هر ذلتی بدهند و دست سؤال به سوی هر کس دراز کنند و شخصیت خود را برای نیل به اهداف طمعکارانه خود بشکنند.
هشدار پیامبر (ص) به سرنوشت تلخ آزاردهندگان مؤمنین
پیامبر اکرم (ص) میفرماید: هرکس مؤمنی را حتی به اندازه نیم کلمه آزار دهد، روز قیامت بر پیشانیاش نوشته میشود: «ناامید از رحمت خدا». این افراد با صورتهایی بدون گوشت و پوست محشور شده و راهی جهنم میشوند.
میانهروی؛ بزرگترین هنرِ سبک زندگی اسلامی
میانهروی در اندیشه اسلامی، فراتر از یک توصیه ساده، اصلی بنیادین در تمام ابعاد زندگی است. امام سجاد(ع) در دعای مکارمالاخلاق، میانهروی را از خداوند طلب میکند و امیرالمؤمنین(ع) آن را در معیشت و عبادت ضروری میداند. این اصل طلایی، از سادهترین رفتارها مانند راه رفتن و سخن گفتن تا مهمترین جنبههای زندگی را شامل میشود.
ناراحتی آیت الله دوزدوزانی از طلبه ها؛ اگر فکر و ذکرتون فقط دنیا باشد سبب بدبینی مردم میشود
استاد حوزه علمیه قم گفت: اینکه فکر و ذکر طلبه فقط دنیا باشد صحیح نیست، اتفاقاتی به دنبال دارد که باعث بدبینی مردم میشود.
صحنهای دردناک در قیامت؛ وقتی شاگرد استاد را در جهنم میبیند!
یکی از آفتهای بزرگ عالم، ترس از گفتن «نمیدانم» است. افراد ناآگاه راحتتر به ندانستن اعتراف میکنند، اما برای عالمی که جایگاه اجتماعی دارد، اقرار به ندانستن دشوار است. در روایات تأکید شده: اگر چیزی را نمیدانید، صراحتاً بگویید «نمیدانم»، زیرا تنها خداوند است که به همه چیز آگاه است.
راهکارهای پیشگیری از سخنچینی
سخنچینی یا خبرچینی یکی از رذائل اخلاقی است. که پیامدهای دنیوی و اخروی دارد. راهکارهای پیشگیری را می توان به دو صورت علمی و عملی تقسیم نمود.
هشدار مهم اهل بیت به شیعیان؛ فحاشی نکنید!
فحاشی حریمی ممنوع در سیره اهل بیت علیهمالسلام است. امام سجاد علیهالسلام از خدا میخواهند که او را از هر سخن زشت حفظ کند. رسول الله صلیالله علیهوآله نیز مؤمن را کسی میدانند که زیادی کلامش را نگه دارد.
