شیخ حسین انصاریان گفت: آیت الله بروجردی مرجع تقلید شیعه گفتند مسئله حضرت اباعبدالله کار فقه و اصول و عقل نیست و دستگاه ابی‌عبدالله فوق فقه است.
آیت‌الله حائری شیرازی(ره) با اشاره به شیوه‌های فریب شیطان توضیح می‌دهد که شیطان ابتدا روحیات و نقطه‌ضعف‌های انسان را شناسایی می‌کند و سپس از همان راه وارد می‌شود.
سخن امام رضا به پسر شبیب، مثل یک چراغ روشن جلوی دل می‌ایستد و مسیر رسیدن به خدا را نشان می‌دهد.
آموزه‌های قرآنی، گذشت و عذرپذیری را از ارکان مهم اخلاق فردی و اجتماعی معرفی می‌کنند. آیه «خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِینَ» با تأکید بر سه اصل گذشت، نیکی و پرهیز از درگیری با جاهلان، چارچوبی برای روابط انسانی ارائه می‌دهد؛ چارچوبی که در سیره پیامبران الهی، به‌ویژه رفتار حضرت یوسف (ع)، به‌عنوان الگویی روشن از بخشش و بزرگواری تجلی یافته است.
در روایتی از سیره امام حسین(ع)، آن حضرت پس از کمک مالی به مردی گرفتار، توصیه‌ای ارزشمند درباره افرادی که شایسته مراجعه در زمان نیاز هستند بیان فرمود؛ سفارشی که بر دینداری، جوانمردی و حفظ آبروی انسان‌ها تأکید دارد.
جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به این منطق نبوی نیازمند است؛ جامعه‌ای که در آن عبادت بدون تقوا، علم بدون بصیرت و فعالیت اجتماعی بدون اخلاق رواج پیدا کند، دیر یا زود دچار فرسایش خواهد شد.
در این حدیث نبوی، برای مؤمن هفت حق بر برادر مؤمن بیان شده است؛ از جمله تکریم و احترام، محبت قلبی، همدلی مالی، جلوگیری از غیبت، عیادت در بیماری، تشییع جنازه و یاد کردن نیکی‌های او پس از مرگ. رهبر شهید انقلاب این حقوق را پایه‌ای برای شکل‌گیری روابط اخلاقی و اجتماعی سالم میان مؤمنان دانستند.
یکی از نیازهای مهم فردی و اجتماعی، تذکر و موعظه است؛ زیرا ممکن است انسان جاهل نباشد اما غافل باشد. متأسفانه در عصر ما روحیه و منابر موعظه‌ای کمرنگ شده، در حالی‌که منبر بزرگانی چون شیخ جعفر شوشتری، شیخ عباس قمی و سید مهدی قوام، دل‌ها را متحول می‌کرد.
علامه مصباح یزدی هشدار می‌دهد که فردگرایی افراطی انسان را به موجودی پست‌تر از حیوان تبدیل می‌کند؛ زیرا وقتی عشق و مسئولیت از دلش برود، دیگر نشانی از انسانیت ندارد.
آیت‌الله جوادی آملی در درس اخلاق خود با تشریح راهکارهای کسب طهارت باطنی، بر ضرورت شناخت هدف خلقت و رهایی از خودخواهی تأکید کرد و گفت: انسان تا زمانی که در «پوسته خویشتن» گرفتار است، از مشاهده جمال و جلال الهی محروم می‌ماند، اما با عبور از حجاب نفس، افق دید او گسترده و زمینه تعالی روحی و معنوی‌اش فراهم می‌شود.
علامه جعفری در سخنرانی مربوط به شخصیت حضرت علی (ع)، ماجرای ملاقات ضرار بن ضمره با معاویه بن ابی سفیان را برای بیان عظمت شخصیت حضرت علی (ع) به تصویر می‌کشد.
در این حدیث، سخن نیکو عاملی برای افزایش مال و رزق، طولانی شدن عمر و محبوبیت انسان در میان خانواده معرفی شده است. همچنین در بعد اخروی، «قول حسن» انسان را به بهشت رهنمون می‌کند.
گناهکار چند نوع است. عده ای گناه می کنند، بعد ناراحت و پشیمان می شوند. سوز و گداز دارند. توبه می کنند و هرگز فکر نمی کنند که روزی این توبه را بشکنند؛ اما دوباره می شکنند.
اگر به دیگران نیکی و کمک می‌کنید، بهتر است آن را در ذهن خود نگه ندارید و در قبال آن انتظار جبران، تشکر یا پاداش از مردم نداشته باشید.
رهبر شهید انقلاب با اشاره به حدیث «لِدْ لِلْمَوْتِ وَاجْمَعْ لِلْفَنَاءِ وَابْنِ لِلْخَرَابِ»، تأکید کردند که همه آنچه انسان در دنیا گرد می‌آورد سرانجام از میان خواهد رفت. به گفته ایشان، توجه به این حقیقت موجب کاهش دلبستگی‌های دنیوی و یادآوری عاقبت کار در آغاز هر اقدام می‌شود.
رهبر شهید انقلاب در شرح وصیت پیامبر(ص) به امیرالمؤمنین(ع) «ورع» را به معنای پرهیز از گناه دانستند و آن را اساس مسیر معنوی انسان معرفی کردند.
امام هفتم حضرت موسى بن جعفر عليهما السلام در ميان اهل زمان خود عابدترين و فقيه‌ترين و سخى‌ترين و بزرگوارترين مردم بود. در مورد ویژگی های اخلاقی این امام همام، روایات زیادی رسیده است که به شمّه ای از آنها در زیر اشاره می شود.
محبتِ امیرالمؤمنین، رشته‌ی اتصالی است که حتی در اوجِ غفلت و لغزش، بنده‌ی گنه‌کار را از غرق شدن در «ولایتِ طاغوت» نجات می‌دهد و با ایجاد انقلابی درونی، او را به توبه و طلبِ طهارت وامی‌دارد.
عارف فرزانه مرحوم سيدذبيح الله قوامی معروف و مشهور به «حاج آقا فخر تهرانی» از سالكين الی‌الله و عرفایی بود كه هنوز قدر و منزلتش پنهان باقی مانده است.
در این شرح اخلاقی، رهبر شهید انقلاب «فلز مستحکم» انسان را به روحی مقاوم و نفوذناپذیر تشبیه کرده‌اند که در برابر خواهش‌های نفسانی تسلیم نمی‌شود. ایشان این روایت نبوی را معیاری روشن برای سنجش خود، پیش از آزمودن دیگران معرفی می‌کنند.
ایشان در برابر ناسزا، با کمک و بزرگواری پاسخ می‌داد و صبر را نشانه بزرگی می‌دانست.
علامه مصباح یزدی، دعای عرفه امام حسین (ع) را بی‌نظیر می‌دانست. او می‌فرمود: در میان همه آموزه‌های دینی، شاید هیچ دعایی به اندازه دعای عرفه اهمیت ندارد. این دعا، شیوه تفکر در نعمت‌های خدا را به ما می‌آموزد. ما لیاقت دعا کردن نداریم، اما باید از این نیایش بلند بهره ببریم.
اگر از امام باقر(ع) سؤال کنیم جامعه ما اگر بخواهد اصلاح شود وظیفه چیست؟ امام باقر(ع) خطاب به جابر فرمودند: خودتان را بسنجید، قرآن کریم یک ترازوست و ما یک کالایی هستیم که نمی‌دانیم می‌ارزیم یا نه، ...
مرحوم آقا مجتبی تهرانی(ره): گاهی پیش می‌آید که انسان عمیقاً مشتاق است نسبت به فرامین و دستورات الهی پایبندتر و متعهدتر باشد، اما نمی‌داند چرا توان و انگیزه‌ی لازم برای عمل به آنها را در خود نمی‌یابد در این باب مرحوم آیت الله آقا مجتبی تهرانی راهکاری ارزشمند ارائه می‌دهند که می‌تواند بسیار کارگشا و راهنما باشد.
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: دو چیز است كه اساس زندگی مشترک را حفظ می‌كند؛ یكی دوستی عاقلانه نسبت به یكدیگر و دیگری مهربانی و گذشت عطوفانه از لغزش‌های یكدیگر.
دعایی که از خود عبور کند، در آسمان چنان آینه‌وار چند میلیارد برابر می‌شود که گویی تمام فرشتگان برای تو دست به دعا برداشته‌اند.
فرزند آیت‌الله حائری شیرازی از نگاه عرفانی ایشان به نعمت‌های الهی روایتی نقل کرده است که در آن، خریدن انارهای به‌ظاهر بی‌ارزش، دریچه‌ای تازه به معنای رزق و شکرگزاری می‌گشاید.
امتحانات الهی نشان محبت خداوند به بندگان خاص اوست، همانطور که طلا برای خالص شدن حرارت می‌بیند، مؤمن نیز برای رسیدن به کمال از کوره امتحانات می‌گذرد. این آزمایش‌ها نه برای آگاهی خداوند، بلکه برای رشد و خودشناسی بندگان است.
عده‌ای از اطرافیان مرحوم آقای بروجردی در مرض فوت گفتند حالت غمناکی داشت و گفت رفتیم و عملی انجام ندادیم دست خالی رفتیم پاسخ داد خلص العمل فان الناقد بصیر بصیر و هشدار داد توهم بی‌نیازی از مغفرت احمقانه‌ترین حرف در رابطه با پروردگار است.
یکی از مأمورین عالی‌رتبه سفارت انگلیس میخواست چکی تقدیم شهید مدرس کند. شهید گفتند، باید تبدیل به طلا و بار شتر کند و ظهر روز جمعه و هنگام نماز به مدرسه سپهسالار بیاورد، تا آن وقت من قبول کنم، مرد فرنگی گفت: شما می‌خواهید حیثیت ما را نابود کنید. مدرس خندید و گفت: «از نابودی چیزی که ندارید، نترسید».